WEBVTT
0
00:00:00.000 --> 00:00:01.542
Automatikoki sortutako
azpidatziak.

1
00:00:01.662 --> 00:00:03.355
Energia nuklearra
Frantziaren giltzarri

2
00:00:03.355 --> 00:00:04.696
izan da azken 40
urteetan, eta

3
00:00:04.696 --> 00:00:06.643
etorkizunean hori izango
da bere aukera ere,

4
00:00:06.643 --> 00:00:07.750
dituen ezaugarriengatik.


5
00:00:08.542 --> 00:00:11.623
Electricitate asko,
arrazoizko prezioan, eta

6
00:00:11.623 --> 00:00:14.214
deskarbonizatuta
egotearen abantaila

7
00:00:14.214 --> 00:00:15.690
handia du gaur egun.


8
00:00:16.662 --> 00:00:19.393
Hauxe da Europako zentral
nuklear handiena,

9
00:00:19.393 --> 00:00:20.290
Gravelinskoa.


10
00:00:20.378 --> 00:00:23.059
Bederatzi megawatteko sei
erreaktore ditu eta

11
00:00:23.059 --> 00:00:25.263
nuklearraren aldeko
apustua hobekien

12
00:00:25.263 --> 00:00:27.645
adierazten duena da,
zaharra delako (90

13
00:00:27.645 --> 00:00:30.264
fakzio), baina oraindik
ere aurrera egiteko

14
00:00:30.264 --> 00:00:31.662
aukera handia duelako.


15
00:00:31.750 --> 00:00:34.508
Frantzian, erreaktoreen
bizitza baliagarria

16
00:00:34.508 --> 00:00:37.135
luzatuko du eta
belaunaldi berriko beste

17
00:00:37.135 --> 00:00:38.298
bi eraikiko ditu.


18
00:00:38.452 --> 00:00:42.187
Aurretik jo behar da,
erreaktoreak gelditzean

19
00:00:42.187 --> 00:00:45.839
argindarra sortzen
jarraitzeko prest egongo

20
00:00:45.839 --> 00:00:47.508
garela ziurtatzeko.


21
00:00:48.120 --> 00:00:50.987
Hori da nuklearraren alde
txarrenetako bat, denbora

22
00:00:50.987 --> 00:00:51.780
behar du eta.


23
00:00:53.112 --> 00:00:56.443
EDF-k eraikitako azken
erreaktorearen lanak 17

24
00:00:56.443 --> 00:00:57.900
urtez luzatu ziren.


25
00:00:58.402 --> 00:01:00.360
Horregatik Frantzia ere,
SMRak bezalako

26
00:01:00.360 --> 00:01:02.720
alternatiba azkarragoaren
bila dabil; zehazki,

27
00:01:02.720 --> 00:01:04.677
erreaktore modular
txikienak eta gutxi

28
00:01:04.677 --> 00:01:06.902
gorabehera lau urtez
egitekoak diren SMRak.

29
00:01:06.990 --> 00:01:09.996
Lekuaren oinarri gisa,
erreaktorea muntatzeko

30
00:01:09.996 --> 00:01:12.682
prest dauden piezak
elkartzea da asmoa.

31
00:01:12.770 --> 00:01:14.852
Hala ere, zentral
handietan ezin da hori

32
00:01:14.852 --> 00:01:15.170
egin.


33
00:01:15.362 --> 00:01:17.583
Erreaktore horien
helburua bero

34
00:01:17.583 --> 00:01:20.878
deskarbonizatua ekoiztea
da, nire ustez. Bero

35
00:01:20.878 --> 00:01:22.110
deskarbonizatua.


36
00:01:22.262 --> 00:01:24.937
Energia nuklearrak ez du
CO2-rik sortzen; beraz,

37
00:01:24.937 --> 00:01:27.501
ez du klima-aldaketan
laguntzen, baina milaka

38
00:01:27.501 --> 00:01:29.899
urte behar dituen
hondakin erradioaktiboak

39
00:01:29.899 --> 00:01:30.598
sortu ditu.


40
00:01:31.822 --> 00:01:34.444
Ez dakigu nola kudeatu
hondakin nuklearrak, gure

41
00:01:34.444 --> 00:01:37.174
energia nuklearreko parke
erraldoia martxan jarri

42
00:01:37.174 --> 00:01:39.050
eta 4 tietenkään (duela
40 urte).

43
00:01:40.282 --> 00:01:42.636
Higadura hobeto
kudeatzeko konponbide

44
00:01:42.636 --> 00:01:44.042
onak aurki ditzakegu.


45
00:01:44.130 --> 00:01:47.770
Bikoiztea ia % 100
birziklatzea lor daiteke.

46
00:01:47.930 --> 00:01:49.951
Herrialde batzuek ez dute
birziklatzen; baina guk

47
00:01:49.951 --> 00:01:51.650
hemen bai birziklatzen
dugula Frantzian.

48
00:01:52.120 --> 00:01:54.098
Bi istripu nuklear larri
baino ez dira izan

49
00:01:54.098 --> 00:01:55.988
historian zehar, baina
oso larriak biak.

50
00:01:56.076 --> 00:01:58.415
Gravelineko zentralaren
kokalekua itsasertzean

51
00:01:58.415 --> 00:01:59.796
dago, Fukushimaren
modura.

52
00:02:01.372 --> 00:02:03.466
Itsasertz-erresistentziako


53
00:02:03.466 --> 00:02:07.083
zentral nuklear guztiak
Frantzian daude, eta

54
00:02:07.083 --> 00:02:10.782
itsasoaren mailatik
gorago daude uhin handien

55
00:02:10.782 --> 00:02:12.728
arazoari aurre egiteko.


56
00:02:15.442 --> 00:02:17.172
Gravelineko zentral
nuklearrak izena du

57
00:02:17.172 --> 00:02:18.770
Frantziako
ipar-mendebaldean dagoen

58
00:02:18.770 --> 00:02:20.765
herri txiki gotortu
honengatik, baina zer da

59
00:02:20.765 --> 00:02:22.761
Europako gune nuklear
handienaren bizilaguna

60
00:02:22.761 --> 00:02:23.138
izatea?


61
00:02:23.910 --> 00:02:25.698
Zentralaren ondoan bizi
zara? Bai, 2

62
00:02:25.698 --> 00:02:27.550
organisations-etik metro
batzuetara.

63
00:02:29.170 --> 00:02:31.490
Inoiz izan du arazorik?
Ez, ez.

64
00:02:31.862 --> 00:02:34.032
Gezurrezkoa da jende asko
Gravelin-en bizi dela

65
00:02:34.032 --> 00:02:36.248
zentralaren ondorioz;
izan ere, enpresa handiak

66
00:02:36.248 --> 00:02:36.950
erakarri ditu.


67
00:02:37.760 --> 00:02:39.888
Erdiguneko sukaldaritzan
lan egin nuen nik neuk

68
00:02:39.888 --> 00:02:40.120
ere.


69
00:02:42.440 --> 00:02:44.560
Ez dut hartaz ezer
txarrik entzun inoiz.

70
00:02:47.712 --> 00:02:50.403
Duela 40 urte egin
zenean, jende askok ez

71
00:02:50.403 --> 00:02:53.553
zuen nahi, baina uste dut
inork ez zuela itxiko

72
00:02:53.553 --> 00:02:54.760
nahiko gaur egun.


73
00:02:55.772 --> 00:02:57.184
Europak
energia-subiranotasuna

74
00:02:57.184 --> 00:02:59.346
lortu nahi du, baina
energia nuklearra ere ez

75
00:02:59.346 --> 00:03:00.340
da guztiz subiranoa.


76
00:03:00.428 --> 00:03:03.923
Ez dago uranio-meatzerik
Frantzian; herrialdeak

77
00:03:03.923 --> 00:03:06.536
inportazioen mende daude
% 100ean.

78
00:03:07.580 --> 00:03:09.280
Hala ere, Frantzia ez da
soilik energia

79
00:03:09.280 --> 00:03:10.600
nuklearraren alde egiten
ari.

80
00:03:10.700 --> 00:03:13.043
Gainera, proiektu berriak
energia berriztagarrien

81
00:03:13.043 --> 00:03:14.440
inbertsioak ere egiten
ditu.

82
00:03:14.712 --> 00:03:17.827
100.000 milioi euro baino
gehiago, sei erreaktore

83
00:03:17.827 --> 00:03:19.172
nuklear eraikitzeko.


84
00:03:19.260 --> 00:03:21.717
Frantzen, garapen
nuklearrak trantsizio

85
00:03:21.717 --> 00:03:23.548
energetikoa moteldu egin
du.

86
00:03:23.732 --> 00:03:26.155
Eolikoa, eguzki-energia,
energia hidraulikoa eta

87
00:03:26.155 --> 00:03:28.579
nuklearra etorkizuneko
energia-nahasketa izango

88
00:03:28.579 --> 00:03:29.600
direla esango nuke.