WEBVTT
0
00:00:00.010 --> 00:00:04.366
1526ko apirilaren 5ean, arbola honen


1
00:00:04.454 --> 00:00:07.206
azpian, Bizkaiko Foru Zaharra


2
00:00:07.294 --> 00:00:10.130
gaurkotu eta berbitzeko erabakia


3
00:00:10.218 --> 00:00:13.218
hartu zuten horretarako ahalmena
zeukatenek.

4
00:00:13.306 --> 00:00:18.126
70 urte lehenago idatzia zegoen
eta autogobernu sistema

5
00:00:18.214 --> 00:00:20.294
oso bat jasotzen zuen.


6
00:00:20.772 --> 00:00:24.512
Bizkaitarren forua zen,
eta horregatik beraiek nolabait

7
00:00:24.600 --> 00:00:26.420
beraiekin eramaten zuten.


8
00:00:26.520 --> 00:00:29.960
Imanol Merino naiz EHUko Zuzenbideren
historiako irakaslea.

9
00:00:30.048 --> 00:00:34.360
Sevillan bizkaitar batek auzi
bat baldin bazaukan, Bizkaiko forua

10
00:00:34.448 --> 00:00:37.460
erabili behar zuten auzi hori
epaitzeko.

11
00:00:37.548 --> 00:00:39.608
Eta ere bai, Amerikan.


12
00:00:39.872 --> 00:00:44.072
Garai hartako bizkaitarrek gainera
ez zeukaten derrigorrez soldaduska

13
00:00:44.160 --> 00:00:48.680
egin beharrik, ezin zituzten
torturatu eta justiziaren aurrera

14
00:00:48.768 --> 00:00:52.708
eramaten zituztenentzako hainbat
berme jasotzen zituen.

15
00:00:52.796 --> 00:00:57.296
Askatasun eta eskubide guzti horiek
berdin-berdin partekatzen zituzten

16
00:00:57.384 --> 00:00:58.884
gizonek zein emakumeek?


17
00:00:59.112 --> 00:01:03.532
Bai, Bizkaiko Foru Berrian


18
00:01:03.620 --> 00:01:07.872
horrela zen.
Elizabeth Piñón naiz, abokatua eta

19
00:01:07.960 --> 00:01:11.572
Zuzenbidearen Euskal Akademiaren
presidenteordea.

20
00:01:11.660 --> 00:01:13.656
Askatasun osoa eduki dut,


21
00:01:13.744 --> 00:01:17.556
adibidez, oinordekoa aukeratzeko


22
00:01:17.644 --> 00:01:20.336
Bizkaian, eta bai Euskal Herriko


23
00:01:20.424 --> 00:01:24.000
beste lurraldeetan, gizona
eta emakumeen arteko berdintasuna

24
00:01:24.088 --> 00:01:27.728
klabea da famili barruan.


25
00:01:28.072 --> 00:01:32.572
Gurean dotea posible zen gizonezkoa


26
00:01:32.660 --> 00:01:34.100
jartzea eta ez emakumezkoa.


27
00:01:34.390 --> 00:01:39.090
500 urte bete dituen foru berriak
bizirik dira gure artean?

28
00:01:39.322 --> 00:01:41.362
Intutarik gabe, nik egunero
praktikatzen dut.

29
00:01:41.450 --> 00:01:44.786
Besteak beste, esaterako, nire
bulegoan testamentuak egin behar

30
00:01:44.874 --> 00:01:49.106
ditugunean eta abar, foru berria
aplikatzen dugu, elkar poderosoak

31
00:01:49.194 --> 00:01:51.330
egiten ditugu.
Andres Urudionaiz,

32
00:01:51.418 --> 00:01:54.898
Eskribagoa eta Euskal Zuzenbide
Foruaren irakaslea.

33
00:01:55.320 --> 00:02:00.300
Jaiotzetik bertatik, auzotasun zibil
forala daukagu.

34
00:02:00.500 --> 00:02:04.480
Gure zergak ere ordaintzen ditugu
foruaren arabera.

35
00:02:04.568 --> 00:02:08.689
Guda karlisten ondoren indargabetu
egin zituen euskal foruak botere

36
00:02:08.777 --> 00:02:11.136
zentralak, desagertarazi egin zituen


37
00:02:11.224 --> 00:02:14.116
berezko erakundeak eta justizia


38
00:02:14.204 --> 00:02:17.120
sistema propioa eta kaltegarritzat


39
00:02:17.208 --> 00:02:21.848
jotzen ziren legeak ez betetzeko
eskubidea bertan behera gelditu zen.