Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi

Keir Starmer Erresuma Batuko lehen ministroaren Alderdi Laboristak porrot izugarria jaso du ostegunean Ingalaterran egin ziren udal hauteskunde partzialetan; Ingalaterran, Reform UK eskuineko alderdi populistaren mesedetan, eta Eskozian eta Galesen, indar independentisten garaipenarekin.

Galesko Parlamenturako (Senedd Cymru, galesez) boto guztiak zenbatuta, Plaid Cymru alderdi independentistak aurrekaririk gabeko garaipena lortu du, 96 eserlekuetatik 43 eskuratuta, gehiengo absolututik 6ra, eta Reform UK 34 diputaturekin sartu da.

Duela 27 urte eskualdeko autogobernua ezarri zenetik, laboristek agindu dute Galesen, baina azken bozetan 35 eserleku galdu dituzte, 9raino; kontserbadoreak, berriz, 7ra jaitsi dira, eta Alderdi Berdeak 2 irabazi ditu.

Eluned Morgan Galesko Alderdi Laboristako buruak kargua utzi du porrotaren ardura osoa bere gain hartuta.

Alderdi bozkatuena den aldetik, Plaid Cymruk gutxiengoan egongo den gobernu bat osatzeko aukera izango du, unean uneko babesekin edo koalizioan, baina datozen egunetan argituko da zalantza.

Eskozian, itxura guztien arabera, Eskoziako Alderdi Nazionalak (SNP) elkarren segidako bosgarren agintaldia lortuko du, azken boladan bezala gehiengo osorik izango ez badu ere.

Edinburgoko Parlamentuko 129 eserlekuetatik 70 esleitu dira azken hauteskunde hauetan, eta independentistek 55 dituzte, liberal-demokratek 6 eta kontserbadoreek 4.

Anas Sarwarrek zuzendutako laboristak laugarren postura jaitsi dira Eskozian, nahiz eta 2024ko uztaileko hauteskunde orokorretan, Starmerrek irabazi zituen hauteskundeetan, babesa handitzea lortu zuen.

Bi nazio historiko horietan independentistak nagusitu dira, eta 2022an Ipar Irlandan Sinn Fein nagusitu zen. Beraz, Erresuma Batuaren historian lehen aldiz, Ingalaterra ez beste lurralde guztiak independentisten esku daude.

Populismoaren arrakasta Ingalaterran

Ingalaterrako udal hauteskundeetan ere, Starmerren Alderdi Laboristak gainbehera izan du, baita Kemi Badenochen kontserbadoreek ere.

Reform UK, Nigel Farage buru duen alderdia, nagusitu da Ingalaterra iparraldeko eta erdialdeko laboristen eta toryen gotorleku ziren lekuetan, eta orain arte ia babesik ez zuen Londresko barruti batzuetan nabarmentzen hasi da.

Ingalaterrako eta Galesko Alderdi Berdea, Zack Polanski buruzagi berri duena, babes handiagoarekin atera da ezkerrerantz egin ostean, eta alkatetza eskuratu du Erresuma Batuko hiriburuko bi barrutitan.

Starmer, kolokan

Emaitza txarrak eta kide askoren presioa gero eta handiagoak izan arren, Keir Starmer buruzagi laboristak dagoeneko adierazi du ez duela dimitituko.

"Horrelako egunek ez dute ahultzen agindu nuen aldaketa lortzeko erabakia", esan du Erresuma Batuko 2024ko uztaileko hauteskundeak gehiengo osoz irabazi zituen lehen ministroak.

"Datozen egunetan iragarriko dut zein urrats emango ditugun herritarrek nahi eta merezi duten aldaketa lortzeko", gaineratu du.