Iruñeko Erorien monumentuan museo bat egitea proposatu du adituen batzordeak, kupulari "protagonismoa" kenduta
Batzordearen esanetan, "errepresioaren testigantza materialak" gordetzea baliagarria da memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa. Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune".
14 adituk osatutako adituen batzordeak Iruñeko Erorien Monumentuaren eraldaketari buruzko txostena aurkeztu du ostegun honetan. Bertan proposatu dute eraikinean oroimenezko museo bat sortzea, eta kupulari eta horren danborrari "protagonismoa" kentzearen alde egiten du, baita oroitzapenezko testuak eta ikonografia kentzearen alde ere.
Txostena ostegun honetan aurkeztu dute Iruñeko Udaleko harrera-aretoan, eta bertan izan dira Joseba Asiron Iruñeko alkatea eta Fernando Mendiola Gonzalo, Nuria Ricart Ulldemolins eta Cristian Dürr adituen batzordeko kideak.
Joseba Asironek eskerrak eman dizkio adituen batzordeari, "minez betetako monumentuaren" esanahia berritzeko zereginean erakutsitako "konpromiso, zorroztasun eta sentsibilitateagatik". Azpimarratu duenez, "zegoen bezala uztea ez zen aukera bat", eta nabarmendu du "elkarrizketaren ondorioz akordio historiko bat lortu zela monumentua eraldatzeko" eta "memoria demokratikorako eta faxismoa salatzeko espazio bat" sortzeko.
Batzordeak nabarmendu duenez, eraikin horren "eraldaketa sakonak" irudikatzen dituen "balio antidemokratikoekiko erabateko haustura" dakarrela berekin. Aldiz, batzordearen iritziz, eraikina eraisteak "erasotzaileen oroimena bultzatuko luke, gertatutakoaren frogak suntsituko lituzkeelako". "Errepresioaren testigantza materialak" gordetzea "memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa" baliagarria "dela dio.
Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune". Batzordeak txostenean gaineratu duenez, horretarako, "tokiaren erabilerak erabat eraldatu behar dira, ondarea musealizatu eta hiriaren egituran integratutako ekipamendu pedagogiko eta hezitzaile berri bat eraiki behar da".
Txostenean jasotako gomendio horiek nazioarte mailan egingo den arkitektura-lehiaketaren oinarrietan sartuko dira, eta lehiaketa horretatik sortuko da Erorien Monumentuaren behin betiko proiektua.
Erorien monumentuaren eraldaketak eraikinaren edukiei eta arkitekturari eragiten die. Hala, batzordearen proposamenaren arabera, kupulak eta danborrak "protagonismoa galdu beharko dute", bai kanporantz, bai barrurantz, eta beraz, kupularen barruko freskoa "mediatizatu eta interpretatu" egin beharko da. Kriptarako, hileta-elementu guztiak ezabatzea eta "desakralizazio integrala" proposatzen da, lekuaren erabilerak beste helburu batzuetarako eraldatuz, hala nola arte garaikideko obren/proiektuen instalazioak programatzeko.
Egitura arkitektoniko berriak kontuan hartu beharko ditu, halaber, proiektuaren erabilerak eta beharrak, hala nola harrera eta ekipamendurako sarbidea, erakusketa iraunkorra, aldi baterako erakusketak, hezkuntza-espazioak, ekitaldi eta hitzaldietarako aretoa, bilera-gelak, artxiboa eta liburutegia, bai eta administrazioko, aisialdiko eta bestelako erabilerak ere. Horretarako, batzordeak komenigarritzat jotzen du egungo eraikinaren ondoan multzo arkitektoniko "koherentea" osatuko duten eraikin bat edo batzuk eraikitzea.
Hezkuntza-tresna
Beste proposamen batzuen artean, batzordeak Memorialak hezkuntzari begira izan dezakeen erabilgarritasuna eta potentzialtasuna azpimarratu du eta memoria-museoa "lehen mailako hezkuntza-tresna" bihurtu beharko litzatekeela defendatzen du, "kontzientzia demokratikoko laborategi gisa", beharrezko giza baliabideekin eta baliabide materialekin hornitua, horren bidez "publiko mota guztien parte-hartzea sustatu eta garatzeko" estrategiak eta programak bultzatzeko.
Txostenaren arabera, memoria-museo berrian hezkuntza-arloko esku-hartzea egiteko "ez dago proiektua behin betiko gauzatu arte itxaron beharrik". Hala, gaur egun dauden elementuak ikusi eta eraldaketa-prozesua bera gertutik jarraitzeko bisita gidatuak proposatzen ditu, eraldaketarn nondik norakoak azaldu eta elkarrizketarako eta eztabaidarako espazioak irekitzeko.
Ça pourrait t'intéresser
Josu Zabala Erasun est rappelé à Hondarribia à l'occasion du 50e anniversaire de sa mort
Josu Zabala Erasun a été tué en 1976 par balle par la Garde civile lors d'une manifestation contre l'enlèvement du membre de l'ETA Eduardo Moreno Bergaretxe 'Pertur'.
Ertzain baten aurkako pintaketa bat agertu da Gasteizko bere etxe ondoan
Segurtasun Sailak polizien aurkako seinalatzeak eta mehatxuak gaitzetsi ditu, "iraganeko garaiak gogora ekartzen dituztelako eta eraso egiten dietelako, ez bakarrik aipatutako agentearen eta Ertzaintzaren aurka, baita demokraziaren eta bizikidetzaren oinarriei ere". ESAN eta SIPE sindikatuek ere gertatutakoa gaitzetsi dute.
Agirre demande une "réparation publique" à propos du palais Irurak Bat, estimant qu'il ne suffit pas de "progresser"
Selon le maire, pendant des mois, le débat a dépassé la question juridique, avec des accusations très graves contre les personnes lésées et le PNV, raison pour laquelle il a dit clairement qu'il ne suffisait pas de laisser derrière lui ce qui s'est passé.
Le Lehendakari affirme qu'il n'y a pas de criminalité organisée en Euskadi aujourd'hui
Interviewé dans le programme Faktoria d'Euskadi Irratia, le Lehendakari Imanol Pradales a souligné que les meurtres de ces dernières années sont principalement liés à la détérioration des relations personnelles dues à la drogue, à la dépendance ou à la violence de genre. À cet égard, il a souligné qu'il n'existe actuellement aucune forme de criminalité organisée en Euskadi .
Ernai lance la croix franquiste du mont Isuskitza
Ernai a lancé la croix en hommage aux requetés franquistes sur le mont Isuskitza (Alava) en 1940 et l'a filmée et mise en ligne. L'organisation de jeunes a revendiqué que « le fascisme n'a pas sa place dans notre pays » et a appelé à participer à la manifestation du 13 septembre à Saint-Sébastien.
Nora Abete (PSE-EE) présente sa candidature à la mairie de Bilbao
L'actuel adjoint au maire de la mairie de Bilbao et porte-parole du PSE-EE a expliqué que sa candidature est née "de la proximité, de la capacité d'écoute et de la capacité de décision".
Le Conseil Municipal de Gipuzkoa entamera la semaine prochaine la négociation des mesures fiscales de budgétisation
La députée générale de Gipuzkoa, Eider Mendoza, a annoncé son intention d'entamer une série de pourparlers avec les groupes d'opposition pour entamer des négociations sur les budgets du territoire et certaines mesures fiscales.
Le Lehendakari proposera des accords sur l'économie, l'autonomie et le logement lors d'une série de réunions avec les partis et les partenaires sociaux
Les rencontres auront lieu du 8 au 15 septembre dans le but de renforcer le dialogue et de promouvoir des alliances dans un contexte marqué par l'incertitude internationale et le cycle électoral de 2027.
Le gouvernement basque déplace quatre rassemblements liés à Ceuta pour éviter les émeutes
Les mobilisations ont été convoquées par des partis de droite et des associations, et contre elles, des groupes de gauche ont également organisé des mobilisations. Toutes les manifestations ont été organisées au même endroit, et le fait qu'elles se déroulent au même endroit peut provoquer des émeutes et certains ont été déplacés.
Le maire de Gernika défend la nouvelle bibliothèque et les jeunes okupas demandent une alternative "réelle" pour déplacer le gaztetxe
José María Gorroño juge "inacceptable" qu'une occupation puisse "empêcher ou retarder le développement d'un projet public pour l'ensemble de Gernika", tandis que les jeunes okupas refusent de se rendre à Astra parce qu'ils considèrent que cette zone est déjà "saturée".