Iruñeko Erorien monumentuan museo bat egitea proposatu du adituen batzordeak, kupulari "protagonismoa" kenduta
Batzordearen esanetan, "errepresioaren testigantza materialak" gordetzea baliagarria da memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa. Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune".
14 adituk osatutako adituen batzordeak Iruñeko Erorien Monumentuaren eraldaketari buruzko txostena aurkeztu du ostegun honetan. Bertan proposatu dute eraikinean oroimenezko museo bat sortzea, eta kupulari eta horren danborrari "protagonismoa" kentzearen alde egiten du, baita oroitzapenezko testuak eta ikonografia kentzearen alde ere.
Txostena ostegun honetan aurkeztu dute Iruñeko Udaleko harrera-aretoan, eta bertan izan dira Joseba Asiron Iruñeko alkatea eta Fernando Mendiola Gonzalo, Nuria Ricart Ulldemolins eta Cristian Dürr adituen batzordeko kideak.
Joseba Asironek eskerrak eman dizkio adituen batzordeari, "minez betetako monumentuaren" esanahia berritzeko zereginean erakutsitako "konpromiso, zorroztasun eta sentsibilitateagatik". Azpimarratu duenez, "zegoen bezala uztea ez zen aukera bat", eta nabarmendu du "elkarrizketaren ondorioz akordio historiko bat lortu zela monumentua eraldatzeko" eta "memoria demokratikorako eta faxismoa salatzeko espazio bat" sortzeko.
Batzordeak nabarmendu duenez, eraikin horren "eraldaketa sakonak" irudikatzen dituen "balio antidemokratikoekiko erabateko haustura" dakarrela berekin. Aldiz, batzordearen iritziz, eraikina eraisteak "erasotzaileen oroimena bultzatuko luke, gertatutakoaren frogak suntsituko lituzkeelako". "Errepresioaren testigantza materialak" gordetzea "memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa" baliagarria "dela dio.
Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune". Batzordeak txostenean gaineratu duenez, horretarako, "tokiaren erabilerak erabat eraldatu behar dira, ondarea musealizatu eta hiriaren egituran integratutako ekipamendu pedagogiko eta hezitzaile berri bat eraiki behar da".
Txostenean jasotako gomendio horiek nazioarte mailan egingo den arkitektura-lehiaketaren oinarrietan sartuko dira, eta lehiaketa horretatik sortuko da Erorien Monumentuaren behin betiko proiektua.
Erorien monumentuaren eraldaketak eraikinaren edukiei eta arkitekturari eragiten die. Hala, batzordearen proposamenaren arabera, kupulak eta danborrak "protagonismoa galdu beharko dute", bai kanporantz, bai barrurantz, eta beraz, kupularen barruko freskoa "mediatizatu eta interpretatu" egin beharko da. Kriptarako, hileta-elementu guztiak ezabatzea eta "desakralizazio integrala" proposatzen da, lekuaren erabilerak beste helburu batzuetarako eraldatuz, hala nola arte garaikideko obren/proiektuen instalazioak programatzeko.
Egitura arkitektoniko berriak kontuan hartu beharko ditu, halaber, proiektuaren erabilerak eta beharrak, hala nola harrera eta ekipamendurako sarbidea, erakusketa iraunkorra, aldi baterako erakusketak, hezkuntza-espazioak, ekitaldi eta hitzaldietarako aretoa, bilera-gelak, artxiboa eta liburutegia, bai eta administrazioko, aisialdiko eta bestelako erabilerak ere. Horretarako, batzordeak komenigarritzat jotzen du egungo eraikinaren ondoan multzo arkitektoniko "koherentea" osatuko duten eraikin bat edo batzuk eraikitzea.
Hezkuntza-tresna
Beste proposamen batzuen artean, batzordeak Memorialak hezkuntzari begira izan dezakeen erabilgarritasuna eta potentzialtasuna azpimarratu du eta memoria-museoa "lehen mailako hezkuntza-tresna" bihurtu beharko litzatekeela defendatzen du, "kontzientzia demokratikoko laborategi gisa", beharrezko giza baliabideekin eta baliabide materialekin hornitua, horren bidez "publiko mota guztien parte-hartzea sustatu eta garatzeko" estrategiak eta programak bultzatzeko.
Txostenaren arabera, memoria-museo berrian hezkuntza-arloko esku-hartzea egiteko "ez dago proiektua behin betiko gauzatu arte itxaron beharrik". Hala, gaur egun dauden elementuak ikusi eta eraldaketa-prozesua bera gertutik jarraitzeko bisita gidatuak proposatzen ditu, eraldaketarn nondik norakoak azaldu eta elkarrizketarako eta eztabaidarako espazioak irekitzeko.
You might like
The Basque Parliament supports the maximum dissemination of EITB audiovisual content in Basque
This is an amendment by the PNV and the PSE-EE, after EH Bildu rejected a proposal by EITB for the free transfer of audio content and subtitles in Euskera to international streaming platforms. Contact with international platforms and operators will also be encouraged.
Mayors of Errenteria, Lezo and Pasaia call for the transfer of port powers and a new model of governance
They stressed that the port of Pasaia "plays a strategic role in the Basque economy" and called for port areas to be "available to companies promoting innovative activities and new jobs".
The PP again sends a message to jeltzales after the search of Tubos Reunion: "The PNV will have to explain"
Following the search carried out bythe Civil Guard at the headquarters of Tubos Reunidos, the People's Party has once again looked to the PNV to ask it to clarify its position on corruption. The Deputy Secretary of Sectoral Coordination of the PP, Alma Ezcurra, has said that after one of the leading companies in the Basque Country has been punctuated by corruption, the jeltzales must give their opinion and explain to the citizens.
David Sanchez denies influencing hiring: "I have no power to do so."
During the trial in the Badajoz Provincial High Court, David Sánchez, brother of the President of the Spanish Government, Pedro Sánchez, denied having influenced the recruitment, not in the position he obtained as coordinator of the Badajoz Conservatory, not even when his friend Luis Carrero was assigned the .
Esteban and Andueza downplay the differences between the two and praise the unity of the government
Despite the differences, the leaders of the two coalition parties in the main Basque institutions have stressed that they work together to "take this country forward."
UCO searches the headquarters of Tubos Reunion in Bilbao
The register is part of a confidential piece of the so-called 'Leire case', which is being prepared by order of the judge of the Audiencia Nacional Santiago Pedraz.
UCO cites PSOE as the "origin" of all payments for Leire Díez's network
In the report, agents of the Central Operational Unit of the Civil Guard detail some of the alleged payments and give several examples.
The Spanish Government has initiated the procedures for submitting the 2027 budgets
The head of the Spanish Government has called for "generosity, responsibility and commitment" to dialogue from the groups in Congress and has particularly addressed the independence and nationalist parties in the Basque Country and Catalonia.
The Paris Court of Appeal has ordered the surrender of Josu Urrutikoetxea to the Spanish authorities
According to judicial sources, the surrender of the former ETA leader "will not take place until the French proceedings under way have been completed" and is not a final decision, since an appeal in cassation may be lodged.
PSN, EH Bildu and Geroa Bai conclude that there was no corruption in the award of public works in Navarre
For UPN, however, the committee of inquiry set up in the Foral Parliament has made it even more apparent that there is evidence of corruption. All the groups have presented their conclusions today.