Iruñeko Erorien monumentuan museo bat egitea proposatu du adituen batzordeak, kupulari "protagonismoa" kenduta
Batzordearen esanetan, "errepresioaren testigantza materialak" gordetzea baliagarria da memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa. Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune".
14 adituk osatutako adituen batzordeak Iruñeko Erorien Monumentuaren eraldaketari buruzko txostena aurkeztu du ostegun honetan. Bertan proposatu dute eraikinean oroimenezko museo bat sortzea, eta kupulari eta horren danborrari "protagonismoa" kentzearen alde egiten du, baita oroitzapenezko testuak eta ikonografia kentzearen alde ere.
Txostena ostegun honetan aurkeztu dute Iruñeko Udaleko harrera-aretoan, eta bertan izan dira Joseba Asiron Iruñeko alkatea eta Fernando Mendiola Gonzalo, Nuria Ricart Ulldemolins eta Cristian Dürr adituen batzordeko kideak.
Joseba Asironek eskerrak eman dizkio adituen batzordeari, "minez betetako monumentuaren" esanahia berritzeko zereginean erakutsitako "konpromiso, zorroztasun eta sentsibilitateagatik". Azpimarratu duenez, "zegoen bezala uztea ez zen aukera bat", eta nabarmendu du "elkarrizketaren ondorioz akordio historiko bat lortu zela monumentua eraldatzeko" eta "memoria demokratikorako eta faxismoa salatzeko espazio bat" sortzeko.
Batzordeak nabarmendu duenez, eraikin horren "eraldaketa sakonak" irudikatzen dituen "balio antidemokratikoekiko erabateko haustura" dakarrela berekin. Aldiz, batzordearen iritziz, eraikina eraisteak "erasotzaileen oroimena bultzatuko luke, gertatutakoaren frogak suntsituko lituzkeelako". "Errepresioaren testigantza materialak" gordetzea "memoria historikoa eraikitzeko tresna gisa" baliagarria "dela dio.
Horrela, "totalitarismoa gurtzeko leku zena pentsamendu kritikoko gune bihurtu nahi da, 1936ko estatu-kolpearen sustraiei, testuinguru historikoari eta ondorioei buruzko ezagutza historikoa, eta balio demokratikoak sustatzeko ekintza politiko eta kulturalerako gune". Batzordeak txostenean gaineratu duenez, horretarako, "tokiaren erabilerak erabat eraldatu behar dira, ondarea musealizatu eta hiriaren egituran integratutako ekipamendu pedagogiko eta hezitzaile berri bat eraiki behar da".
Txostenean jasotako gomendio horiek nazioarte mailan egingo den arkitektura-lehiaketaren oinarrietan sartuko dira, eta lehiaketa horretatik sortuko da Erorien Monumentuaren behin betiko proiektua.
Erorien monumentuaren eraldaketak eraikinaren edukiei eta arkitekturari eragiten die. Hala, batzordearen proposamenaren arabera, kupulak eta danborrak "protagonismoa galdu beharko dute", bai kanporantz, bai barrurantz, eta beraz, kupularen barruko freskoa "mediatizatu eta interpretatu" egin beharko da. Kriptarako, hileta-elementu guztiak ezabatzea eta "desakralizazio integrala" proposatzen da, lekuaren erabilerak beste helburu batzuetarako eraldatuz, hala nola arte garaikideko obren/proiektuen instalazioak programatzeko.
Egitura arkitektoniko berriak kontuan hartu beharko ditu, halaber, proiektuaren erabilerak eta beharrak, hala nola harrera eta ekipamendurako sarbidea, erakusketa iraunkorra, aldi baterako erakusketak, hezkuntza-espazioak, ekitaldi eta hitzaldietarako aretoa, bilera-gelak, artxiboa eta liburutegia, bai eta administrazioko, aisialdiko eta bestelako erabilerak ere. Horretarako, batzordeak komenigarritzat jotzen du egungo eraikinaren ondoan multzo arkitektoniko "koherentea" osatuko duten eraikin bat edo batzuk eraikitzea.
Hezkuntza-tresna
Beste proposamen batzuen artean, batzordeak Memorialak hezkuntzari begira izan dezakeen erabilgarritasuna eta potentzialtasuna azpimarratu du eta memoria-museoa "lehen mailako hezkuntza-tresna" bihurtu beharko litzatekeela defendatzen du, "kontzientzia demokratikoko laborategi gisa", beharrezko giza baliabideekin eta baliabide materialekin hornitua, horren bidez "publiko mota guztien parte-hartzea sustatu eta garatzeko" estrategiak eta programak bultzatzeko.
Txostenaren arabera, memoria-museo berrian hezkuntza-arloko esku-hartzea egiteko "ez dago proiektua behin betiko gauzatu arte itxaron beharrik". Hala, gaur egun dauden elementuak ikusi eta eraldaketa-prozesua bera gertutik jarraitzeko bisita gidatuak proposatzen ditu, eraldaketarn nondik norakoak azaldu eta elkarrizketarako eta eztabaidarako espazioak irekitzeko.
You might like
Josu Zabala Erasun was remembered in Hondarribia on the 50th anniversary of his death
Josu Zabala Erasun was shot dead by the Civil Guard in 1976 during a demonstration against the kidnapping of ETA member Eduardo Moreno Bergaretxe, 'Pertur'.
A painting against an ertzaina appears near his home in Vitoria-Gasteiz
The Department of Safety and Security has condemned "the threats and threats to the police, which recall past times and attack not only the said officer and the Ertzaintza, but also the foundations of democracy and coexistence".
Agirre has called for a "public repair" of Irura's Bat Palace on the grounds that "progress" is not enough
According to the mayor, for months the debate has gone beyond the legal issue, with very serious accusations being made against the people affected and against the PNV, so he has clearly said that it is not enough to leave what happened behind.
The President has assured us that there is no organized crime in the Basque Country today
Interviewed in the Faktoria programme of Euskadi Irratia, the President of the Basque Government, Imanol Pradales, has pointed out that the murders of recent years are mainly related to the deterioration of personal relations caused by drugs, addictions or gender-based violence, and has stressed that there is currently no organized crime in the Basque Country.
Ernai launches the Francoist cross of Mount Isuskitza
Ernai has shot down and videotaped the 1940 cross on Mount Isuskitza (Álava) in memory of the Franco requetés. The youth organization has claimed that fascism has no place in our country and has called for participation in the demonstration that will take place on 13 September in San Sebastian.
Nora Abete (PSE-EE) presents her candidacy for mayor of Bilbao
The current deputy mayor of the Bilbao City Council and spokesperson for the PSE-EE has explained that his candidacy stems from "proximity, listening and decision-making."
Gipuzkoa's Provincial Council will begin negotiating fiscal budgetary measures next week
Gipuzkoa MP Eider Mendoza has advanced her intention to start a round of talks with opposition groups to begin negotiations on the territory's budgets and some fiscal measures.
The President shall propose economic, self-government and housing agreements in his round of meetings with the parties and social partners
The meetings will take place from 8 to 15 September with the aim of strengthening dialogue and fostering partnerships in a context marked by international uncertainty and the electoral cycle of 2027.
Iker Casanova will again be EH Bildu's candidate for Bizkaia's MP
EH Bildu's Bizkaia Political Bureau believes that baracaldés is the right person to represent the project of left-wing sovereignty.
Zupiria believes that there is no political tint in the recent incidents between young people and the Ertzaintza
The Security Adviser of the Basque Government, Bingen Zupiria, has linked the incidents to young men, the consumption of alcohol and other substances and the "disinhibition" of night leisure. Asked about Ceuta, he regretted that Morocco was not asked to "assume its responsibility".