Jendetza
Munduan egunero 280 mila haur jaiotzen dira,urtero ehun miloi gehiago gara eta 30 urte barru 10.000 milioitik gertu izango gara.Hazkunde hori ez da orekatua,Europan gero eta motelagoa da eta herrialde askotan atzera egin dugu, Afrikan, berriz, azken urtetan muga guztiak gainditu ditu, gaur egun, 1.200 miloi dira eta laster 2 mila milioira iritsiko dira.
Europan gero eta zaharragoak gara eta horrek eragozpen handiak sortzen dizkigu, besteak beste jubilatu ondoren jendea gero eta gehiago bizi delako, gaur egun 20 urte bataz beste. Adineko jendeak gero eta behar handiagoak ditu, batez ere, osasunak arreta handiagoa eskatzen duelako eta zainketa lanetan gero eta ahalegin handiagoa egin behar dugulako. Afrikan juxtu kontrakoa gertatzen zaie, biztanleen erdia oso gaztea da, baina Afrikak ezin die gazte horiei lanik eman edo etorkizuna ziurtatu, ondorioz gazte horien artean etsipena zabaltzen ari da, handik alde egingo dute edo edozer gauza onartzeko prest izango dira itxaropenik gabeko egoeratik irteteko.
Azken 50 urtetan Munduko populazioa bikoiztu egin da, gaur egun, 7.300 miloi gara eta horrek esan nahi du gure beharrak gero eta handiagoak direla, baina, mundua, izadia mugatuak dira eta azken urtetan basoak moztu ditugu naturaren berritzeko ahalmena baino azkarrago, edateko ura kutsatu eta agortu dugu naturari ur garbia berriro sortzeko denborarik eman gabe eta eguratsa zikindu dugu eraberritzeko epeak errespetatu gabe. Baina, hor ere desoreka asaldagarria da. Munduko biztanle guztiok Qatarko biztanleen kontsumo maila bagenu 5 planeta beharko genituzke, Belgika edo Estatu Batuena izan ezkero 4 planeta ez lirateke nahikoa izango eta Euskal Herrikoa balitz bi eta erdi gutxi izango lirateke.
Egoera honi nola aurre egin ez dugu oraindik asmatu, aditu gehienek diote lehendabizi populazioaren hazkunde tasa mugatu beharra dagoela, baina hor eragozpen handiak ditugu: pentsaera kasu batzuetan, erlijioa besteetan … herrialde pobreenetan seme-alabak dira etorkizunean euskarri bat izateko itxaropen bakarra … neurri gogorrak hartu dituzten lekuetan eragozpenak sortu dira. Txinan, esate baterako, neska datorrenean abortua ohikoa bihurtu da, emakume falta dute eta seme-alaba bakarraren politikak urte gutxi barru arazoak eragingo ditu gizartea zahartu eta ordezko belaunaldirik ez delako izango.
Itxuraz gizakia irteerarik gabeko bidean trabatuta dago, aldaketak ausardia beharko du, ziur aski, kontinenteen arteko desoreka handi hori, baita populazioarena ere orekatzeko, bestetik gure bizimodua aldatzeko, ahalik eta gehien bizitzea guztion helburua da, gero eta gehiago bizi gara, baina bizitzaren luzatze horrek ondorio gogorrak ditu iristen diren gehienentzat. Gaitzak, mugak eta sarri heriotza baino okerragoak diren egoerak nagusitzen baitira … atzera ezin dugu egin, baina aurrera begira zer edo zer aldatu beharra dago, agian ez du horrenbeste axola luze bizitzea, bizi dugun hori emankorra eta duina izatea baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.