Orain

Espainiako Gobernuko presidenteak Estatuaren babesa adierazi die Kordobako tren istripuaren biktimei, eta tragediari emandako erantzunean batasun instituzionala nabarmendu du.

Ordu gutxi batzuk baino ez dira igaro Adamuzen zorigaiztoko tren istripua jazo denetik. Argitu gabeko arrazoiak direla eta, bart, abiadura handiko tren bat  errailetik atera da, eta kontrako noranzkoan zihoan Renferen tren bat bidetik aterarazi du. Horiek dira, oraingoz, baieztatuta dauden datuak. 

Iryo konpainia italiar-espainiarra abiadura handiko tren-operadore pribatu handiena da eta 2022ko azaroan hasi zuen jarduna Espainian. Astean 400 zerbitzu baino gehiago eskaintzen ditu, hiru korridore handitan banatuta: ipar-ekialdea (Madril-Zaragoza-Bartzelona-Tarragona.), hegoaldeko korridorea (Madril-Kordoba-Sevilla/Malaga) eta Levanteko korridorea (Madril-Cuenca-Valentzia/Alacant/Albacete/Murtzia).

Alex Fernandez Heredia konpainiako presidenteak azaldu duenez, "arraroa" da istripua gertatu den modua, eta "gertatutakoaren inguruan espekulatzea orain okerrena izango litzateke".

Athleticen zale taldeak komunikatu bat atera du, sare sozialetan hainbat testigantza argitaratu ondoren eta arduradun politikoek gertatutakoa argitzeko eta biktimak babesteko eskatu ondoren.

Bilboko San Frantzisko kalean festa handia egin dute Senegal-Maroko partida amaitu ondoren. Finala senegaldarren pozarekin eta Marokoko zaleen etsipenarekin amaitu zen. 

Trenetako bat errailetik atera da Adamuzeko (Kordoba) 1. trenbidearen sarrerako desbideraketan eta alboko trenbidean sartu da. Beste tren bat zebilen bide horretan, eta hura ere errailetatik atera da. Madril eta Andaluzia arteko abiadura handiko trenen zirkulazioa bertan behera geratu da.

Oscar Puente Garraio eta Mugikortasun Iraunkorrerako ministroak esan du oraindik ez direla ezagutzen Adamuzeko (Kordoba) tren-istripuaren arrazoiak, baina "oso arraroa" dela adierazi du, ezbeharra zuzengune batean gertatu delako, trena nahiko berria zelako eta trenbidea duela gutxi berritu dutelako.

Trenbide-operadoreak erakundeen arteko koordinazioaren garrantzia azpimarratu du, eta administrazio eta udalerrien aldetik jasotako babesa eskertu du.

Gaurkoan albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

ELAk, LABek, Steilasek, ESK-k, Etxaldek eta Hiruk lanbidearteko gutxieneko soldata 2026an 1.500 eurokoa izatea proposatu dute. Dena den, EAEko eta Nafarroako parlamentuek onartu behar dute.

Eusko Jaurlaritzaren egoitzan ofizialki erregistratu ondoren, sindikatuek lanuztearekin bat egiteko eskatu dute, "lan baldintzek okerrera egiten dutenean eta bizitzaren kostua etengabe handitzen denean erantzun kolektiboa emateko".

Mikel Torres sailburuak ziurtatu duenez, industria da, gaur egun, "kezkarik handiena", 2025ean "% 0,3 baino ez baita hazi". Hala ere, 2026rako "baikor" agertu da, "industriaren sektorea pixkanaka suspertzea" espero baitu: "Seinaleak ikusten hasi gara".

Kofradiek ez dituzte kontrol neurri berriak begi onez ikusi, besteak beste, betebehar polemikoak inposatzen dizkietelako, hala nola porturatzeko abisua lau ordu lehenago eman behar izatea eta harrapaketen erregistroa "zero kilotik" egin behar izatea. Eskakizun horiek, sektorearen ustez, ez datoz bat baxurako arrantzaren eguneroko errealitatearekin.

Bilboko Portuan, AEBrekiko merkataritza-jarduera bikoiztu egin da, gas inportazioei esker. Hala ere, EAEtik AEBra egindako esportazioak % 11 murriztu dira, eta inportazioak % 4,5. Adituek premiazkotzat jo dute Europako araudia egokitzea.

Bi eskualdeek ia 26 urteko negoziazio aldia amaitu dute, akordioa adostu eta harremanetarako esparru berri bat ezarrita. Europako nekazariak eta EBko dozena erdi bat estatu akordioaren kontra daudenez, ituna berresteko prozesua gogorra izango da, aurreikuspenen arabera.

Jatorri Deituraren arabera, 2025eko uzta "kalitate onekoa" da, eta, kantitatez, 2024koaren "parekoa ia". 31 upategi daude deituraren baitan, eta guztira 479 hektarea dituzte landatuta, aurreko urtean baino 21 gehiago.

Balizko erosleak, CL Grupo Industrial talde extremadurarrak, kartoizko plantan soilik du interesa, "paper salmentak izugarri jaitsi direlako". Enbalatzeek, ostera, online salmentei esker, errentagarritasun handia dutela argudiatu dute.

Haragi ekoizleen ustez, EB-Mercosur merkataritza akordioak lehia desleiala ekarriko du. Ardo eta olio ekoizleek, berriz, esportazioak handitzea espero dute. Batzuentzat aukera dena nekazaritza eta abeltzaintza sektorean mehatxua da; hori dela eta, ez dute baztertzen protestei eustea.

Munduko merkataritza libreko eremu handienetako bat sortuko da, 700 milioi pertsonari eragingo diena.

Herri askotako merkatu plazak erdi hutsik daude; postuetako askok pertsiana bota behar izan dute. Durangon eta Laudion, esate baterako, hainbat postu botatzen dituzte faltan. Erosketa saskia betetzeko ohiturak aldatu dira eta, gaur egun, zaila da hiriburuetan ez dauden merkatuak bezeroz lepo ikustea. 

Amaia Mendikuteren fruta-dendak soilik eutsi dio zabalik azken egunera arte. Hunkituta eta eskertuta esan dio agur lantoki izan duen postuari. Orain, osasun-zentro berria eraikiko dute espazio horretan.

Luis Melendez artistaren obra baten ukitzeko bertsioa aurkeztu du gaur Arte Ederren Bilboko Museoak. Lan hori eta aurreko hamar edizioetako beste batzuk Bizkaiko 16 ikastetxetan erakutsiko dituzte. Ikusmen arazoak dituzten ikasleei artearen esperientziaz gozatzeko aukera emango die, eta gainerako ikasleek, begiak tapatuta dituztela, ikusmen gabeziaren ondorioak sentituko dituzte.

Gaur, astelehenarekin, (H)ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Baztango Astea eta Pamplona Negra Literatura eta Zinema Beltzaren Iruñeko jaialdia hasiko dira.

Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.

Larunbateko saioa irabazita, Maddi Ane Txoperenak eskuratu du finalerako txartela, Aitor Servier eta Irantzu Idoaterekin batera. Finala hilaren 31n jokatuko dute, Donibane Lohizunen.

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Gasteizko Museoak abuztuaren 30era arte izango du ikusgai Zirkulu batetik begirada begiraden zirkulu batean erakusketa. Hogei artista eta kolektibok hartu dute parte "pentsamendu dekolonialaren, zibernetikaren eta feminismoen eragina duten praktiken genealogia" proposatzen duen bilduman.   

"Strong back, soft front" Maite González Martínezen bideo eta collageen erakusketa Iñigo Villafranca Apesteguiak komisariotu du.  Martxoaren 2ra arte egongo da ikusgai, "begiratzeko beste modu bat" proposatzen duen bilduma Donostiako zentroan. 

Bederatzi egunean, 150 film ikusteko aukera izango da Lapurdiko udalerrian. Espainiako eta Portugalgo lanei garrantzi berezia eman diete egitarauan, eta hainbat euskal ekoizpen izango dira, hala nola Idi film laburra eta Akelarre plaza taldearen inguruko dokumentala.

Jantzien Museoak zinemarekiko zerikusi erabatekoa duen aldi baterako erakusketa estreinatu du Errenterian. Lehenbizikoa! Hainbeste urte pasa eta gero!

Azken Goya sarietan 47 izendapen lortu dituzte euskal ekoizpenek. Hala ere, arrakasta hau ez da soilik azken urte honetako kontua. Duela urte batzutatik hona, ekoizpenak ugaritu egin dira eta aretoetan zein sariketetan emaitza onak lortzen ari dira.

Landako Guneak jaialdiaren bigarren edizioa hartuko du apirilaren 18an, eta oholtza gainean izango dira Segismundo Toxicómano, Kaos Urbano, Kaotiko, Josetxu Piperrak, Juantxo Skalari, El Último Ke Zierre, Manifa, Alfredo Piedrafita, Dinamita eta Disolventex.