SANFERMINAK
Jaiari hasiera emango dion ekitaldiko gonbidatuen artean egongo dira, Maria Chivite Nafarroako presidentearekin batera, Imanol Pradales lehendakaria (karguan dagoela joango den lehenengo lehendakaria) eta Pello Reparaz Zetakekoa, besteak beste. Txupinazoa eta entzierroak zuzenean jarraitu ahal izango dira Orainen eta ETB1en.
Streaming
Ordu gutxi barru festa lehertuko da Iruñean eta 2026 honetako sanferminen berritasun nagusiak aletu dizkio Joseba Asironek, Udaletxeko balkoian bertan, Maider Arteaga ETBko kazetariari. Errespeturako deia egin du, batez ere emakumeen askatasunarekiko. Jaien izaera herrikoiak iraun izanaz harro agertu da, bere zazpigarren eta legegintzaldiko azken sanferminen atarian.
Urte osoan zehar, eta Sanferminetan bereziki, lana erruz egin arren, euren ahaleginak ez du beti merezitako aitortza jasotzen. Aurtengo txupinazoa botatzeko ardura eman diete herritarrek, eta festetako lanari gogoz ekiteko pizgarri izango da hori osasun langileentzat. Clint Fernandez Larrialdietako zuzendariordeak eta Araceli Sergio erizainak igoko dira Udaletxeko balkoira, Larrialdietako langile guztien izenean.
Kolonbiatik, Ekuadorretik eta Senegaldik etorritako bidaiariek zeramatzaten medikamentuak, bitaminak, arropa eta bisuteria atzeman zituzten. Kontrolak indartu egingo dira jaietan, bidaiarien kopurua handitzearekin batera.
Bi auzitegik ez zuten ez larderiarik ez indarkeriarik ikusi 2016ko uztailaren 7an bost gizonek emakume bati egindako talde-erasoan, eta 2018an abusuagatiko zigorra eman zuten. Bitartean, kaleetan, Iruñean aurrena eta estatu osoan gero, oihu bat zabaldu zen: "Ez da abusua, bortxaketa da". Azkenean, aldarri zena, epai irmo batean islatu zen.
Beroari dagokion alerta laranja aktibatuko dute Araban, Bizkaiko eta Gipuzkoako barnealdean, eta Nafarroako erdialdean eta Erriberan. Halaber, euskal kostalde osoa (Bizkaia, Gipuzkoa eta Iparraldea), Pirinioak eta Nafarroako Kantauri isurialdea abisu horian egongo dira, 33 ºC-ko maximoekin.
Sua 17:00ak baino apur bat lehenago piztu da, Iruñetik 10 kilometro eskasera dagoen zereal soro batean. Prebentzio neurri gisa, AP-15a itxita egon da tarteka, baita N-121 errepidea ere, eta gertu dagoen trenbide katenariaren argindar hornidura etenda egon da. Haizea itzaltze lanak zailtzen ari da.
Frantziako lasterketaren antolatzaileek hirugarren etaparen azken zatia aldatzea erabaki dute, Granollers eta Les Angles lotzen dituena, Frantzia hegoaldeko baso-suteengatik.
Pirinioak
24 urteko gaztea 20 metro inguruko altueratik erori da beste lagun batzuekin Pic du Midi d 'Ossaun behera zihoala. Urnietako Udalak "tristura eta samina" agertu du heriotzagatik, eta familiarekin harremanetan da behar duen horretan laguntzeko.
Pic du Midi D'Ossau. Foto: Philippe Serrand
Bost bizilagun, bost suhiltzaile eta Armadako kide bat dira zauritutakoak. Suhiltzaileek ohartarazi dutenez, gaur behintzat ez dute sutea kontrolpean hartuko. Gaur goizean konfinamendua altxatu dute, eta etxera itzuli ahal izan dira ebakuatutako herritarrak.
Esklerosi Anizkoitzaren Fundazioak antolatzen du urtero ekimena, eta aurten bost hondartzatan eta dozena bat udal igerilekutan egin dute. Helburua da herritarrak sentsibilizatzea gaixotasun neurologiko kroniko honen inguruan eta gaixoentzat dirua biltzea.
EH Bilduk Kongresuan duen diputatu eta bozeramaile ondokoak uste du gobernu bat zuzentzeari "helburu bat" eman behar zaiola, eta kasu honetan "eskubide sozial, demokratiko eta nazio anitzen agendan aurrera egitea" dela.
Juanma Moreno Andaluziako Alderdi Popularreko buruak hirugarrenez hartu du Juntako presidente kargua. San Telmo Jauregian egin da ekitaldia eta bertan izan da Manuel Gavira presidenteordea, Voxen Andaluziako burua. Karguaren zina egin ostean Andaluziako presidentea "harro" agertu da. Aipamena egin die Andaluzian jaio zirenei eta baita "gaur egun kanpotik etorri eta berea den lurrarekin konpromisoa hartu dutenei" ere. Voxekin koalizioan abiatu duen legealdia "emankorra" eta "luzea" izatea espero duela gaineratu du.
Agintariak aukera aprobetxatu du herrialdeko "komunisten" aurka egiteko eta bere hauteskunde erreforma polemikoa sustatzeko.
Mendekua eta Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako Presindetearen heriotza eskatuz, ehunka milaka dira gaur ere Ali Khameneiri azken agurra ematen ari direnak Teheranen. Haren hiru seme ikusi ahal izen dira hilkutxaren aldamenean otoiz egiten, baina ez haren ondorengo izendatu zuten Motjaba Khamenei.
Autobusez ari dira egiten bi udalerrien arteko bidea. Etenak Ibilbide Luzeko trenei eragiten die, Bilbo eta Miranda de Ebro artean. Basaurin, Bidebieta geltokia hobetzeko lanak egiten ari dira, eta horrek eragin du gorabehera.
Zorua hobetzeko lanak tarteko, bide zati horretan errei bakarra izango da noranzko bakoitzean.
Eskultura
1976an aurkitu zuten I. mendeko marmolezko eskultura ezaguna, Arkaiako parrokia elizaren inguruan. 13 cm-ko altuera, 9,5 cm-ko zabalera eta 6,5 cm-ko sakonera duen pieza 46 urtez egon da desagertuta, Jon Buesa EAJk Arabako Batzar Nagusietan zuen bozeramaileak epailearen eskariz itzuli zuen arte. Irailaren 30era arte ikusi ahalko da Gasteizko Bibat Arkeologia Museoan.
2026ko Munduko Txapelketa
MUNDUKO KOPA
Folarin Balogun Ipar Amerikako selekzioko izarrari kendu dio txartela, final-hamaseirenetako partidan kanporatua izan ostean, eta final-zortzirenetan Belgikaren aurka jokatzeko aukera izango du.
Kylian Mbappek 70. minutuan egindako penalti batek garaipena eman dio Frantziari (0-1) Paraguairen aurka 2026ko Munduko Txapelketako final-zortzirenetan. Didier Deschampsen taldeak Marokoren aurka jokatuko du final-laurdenetan.
Ounahiren bi golek eta Rahimiren beste batek hurrengo kanporaketarako txartela eman diete afrikarrei, bigarren zatian konpondu behar izan duten partidan.
Tadej Pogacarrek Isaac del Toro taldekideari eman dio garaipena Frantziako Tourreko bigarren etapan, Tarragona eta Bartzelona artean. Mexikarrak ospe handiko garaipena lortu du Montjuïceko helmugan, eta Jonas Vingegaardek sailkapen nagusiko liderraren maillot horia mantendu du.
San Nikolas ontziak, bigarrena larunbatean Bilbon, denboraldiko bigarren garaipena lortu du XLIII. Petronor Banderan. Getaria bigarren izan da bigarren txandan arraun egin eta gero, bost segundora, eta Bermeo hirugarren, 13 segundora.
Orain arte Euskotren Ligan lehiatu diren hiru banderak 'Lugañene'rentzat izan dira, denboraldi hasiera ezin hobea osatuz.
15 urteko bilbotarrak urrezko domina eskuratu du Japonen jokatu den Park modalitateko X Games txapelketan. Tom Schaar eta Keegan Palmer mendean hartu ditu bizkaitarrak, denboraldi bikaina berretsiz.
Planetako animalia gehienak eguzki-argiaren arabera jokatzen dute. Beraz, eklipse batek asko eragiten die, baina ez denei modu berean. Batzuek eklipseari begira gelditzen dira, besterik gabe. Beste batzuek, ordea, argi faltara egokitzen dituzte beren jarduerak.
Munduko kultura askotan eguzkia gurtu izan da ia jainko bat bezala. Naturalena gauez ezkutatu eta goizean itzultzea zen. Horregatik, egunez eklipse bat ikustea beldurgarria izan da urte askotan munduko ia kultura guztientzat.
Bailyko perlak, diamante eraztuna eta eguzki koroa ikusgarria abuztuaren 12ko 20:27tik aurrera ikusi ahal izango dira. Eguraldiko lantaldeak fenomeno horiek erakutsi dizkigu gertakari astronomiko garrantzitsu horri buruzko erreportajeen hirugarren atalean.
2026ko abuztuaren 12an eguzki eklipse oso bat ikusiko da Euskal Herrian, eta "Eguraldia" horretan murgildu da errealitate birtualari esker. Sei bideo prestatu ditugu gertatuko dena azaltzeko. 114 urte geroago, minutu batetik gora emango dugu erabateko iluntasunean, eta Eguzkiaren koroa ikusteko aukera egongo da. 19:30 inguruan hasiko da, baina 20:30 baino lehen izango da une gorena. Euskal Herria ikusteko lekurik onenetarikoa izango da.
2026ko abuztuaren 12an eguzki-eklipse oso bat ikusiko da Euskal Herrian, eta Eguraldia barruan murgildu da errealitate birtualari esker. Hau da horrelako sei bideoetatik lehenengoa.. 114 urteren ondoren, minutu batetik gorako erabateko iluntasuna izango da, eta Eguzkiaren koroa ikusteko aukera egongo da. 19:30 inguruan hasiko da, baina 20:30 baino lehen izango da une gorena. Euskal Herria izango da ikusteko lekurik onenetarikoa.
Abuztuaren 12an, eguzki eklipse osoaz gozatzeko aukera izango dugun egunean, hainbat zunda-globo botako dira estratosferatik eklipsearen irudiak lortzeko asmoz.
Egunero ikusten dugu zeruko zirkulu perfektu bat bezala, baina eguzkia dirudiena baino askoz konplexuagoa da. Galileok ikusitako orbanetatik hasi eta horren barrua astintzen duten asalduretaraino, gure izarraren fisikan murgilduko gara Teresa del Rio adituaren eskutik.
Eguzki eklipse osoak ez dira asko izaten. Abuztuaren 12koa igaro ondoren, hurrengoa 2180. urtean izango da. Hori dela eta, zientzialarientzat une hori oso garrantzitsua izan ohi da. Ateratako irudiekin hainbat ikerketa egiten dituzte urteetan zehar. Horren adibide, 1860an, Erresuma Batuko astronomo bat Euskal Herrira etorri zen, orduan izan zen eklipse bati argazkiak ateratzeko.
Izaskun Agirrezabalak erretiroa hartuko du lehendakarien egoitza ofizialaren funtzionamendua planifikatu, antolatu eta zuzendu ondoren, baita negoziazio politiko garrantzitsuen eszenatokia ere.
Erakundeak aurreratu duenez, agerian geratuko da euskara azterketen polemika urrunegi joan dela, eta badela beste ikasgairen bat euskara adina zero izan direna.
Enpresa batzordea eta Garnica akordio batera iritsi ziren joan den astean, lanera itzuli nahi izan duten kaleratuek itzultzeko aukera izan zezaten.
Brinkola-Irun lineako trenak Hendaiara iristea ahalbidetuko duen akordioa sinatu berri dute Espainiako Garraio Ministerioak eta SNCF Frantziako tren konpainiak, Parisen. Era berean, TGV konpainiako tren lasterrak Gipuzkoako udalerrira arte helduko dira datorren urtetik aurrera.
Akordioaren arabera, Talgok 200 milioi euro jasoko ditu hiru hilabeteko epean, eta Renferekin zuen zigorra 2032an hasiko da ordaintzen.
Gipuzkoak izan du langabeen kopuruan gehikuntzarik handiena, eta Bizkaia da nagusi kotizatzaile berrien esparruan. Arabak, aldiz, balantze negatiboa du bi adierazleetan.
Seme-alabak 4 urte izan arte luzatuko da laguntza hori, eta lehen aldiz tutoretza- eta harrera-familiei zabalduko zaie. Guraso bakarreko familien kasuan, gainera, seme-alabak 4 eta 7 urte izan bitartean, hilero 100 euroko laguntza jaso ahal izango dute.
Euskadiko Garraio Agintaritzak protokolo bat adostu du VTC zerbitzuetan ikuskapenak eta zehapenak koordinatzeko.
Aldi baterako lan-erregulazioak 430 langileri eragingo die. ELA sindikatuak iragarri du helegitea prestatzen hasiko dela, eta LAB egoera aztertzen ari da bere zerbitzu juridikoekin.
Bilboko enpresariak eta Laudioko konpainiak erosketa prozesuaren lehen izapidea bete dute; eskaintza bat aurkeztu aurretiko interesa agertu dute.
ELA eta LAB sindikatuek lanuztera deitu dute lan-hitzarmena berritzeko negoziazioaren "blokeoa" dela eta.
Aurreikuspenen arabera, enpleguak gora egingo du, industria pixkanaka suspertuko da eta soldatek bilakaera positiboa izango dute. Adierazle horien arabera, euskal ekonomiak "hazkunde egonkorraren bideari" eusten dio.
Europak galga jarri nahi die batez ere Txinatik (Temu, Shein eta AliExpress enpresen bitartez) Europar Batasunean sartzen diren kostu txikiko inportazioei. Orain arte, 150 euroz azpiko pakete txikiak muga-zergak ordaintzetik salbuetsita zeuden.
Prozesua 2026ko hirugarren hiruhilekoan hasiko da, % 30eko murrizketarekin.
Juanma Moreno Andaluziako Alderdi Popularreko buruak hirugarrenez hartu du Juntako presidente kargua. San Telmo Jauregian egin da ekitaldia eta bertan izan da Manuel Gavira presidenteordea, Voxen Andaluziako burua. Karguaren zina egin ostean Andaluziako presidentea "harro" agertu da. Aipamena egin die Andaluzian jaio zirenei eta baita "gaur egun kanpotik etorri eta berea den lurrarekin konpromisoa hartu dutenei" ere. Voxekin koalizioan abiatu duen legealdia "emankorra" eta "luzea" izatea espero duela gaineratu du.
EH Bilduk Kongresuan duen diputatu eta bozeramaile ondokoak uste du gobernu bat zuzentzeari "helburu bat" eman behar zaiola, eta kasu honetan "eskubide sozial, demokratiko eta nazio anitzen agendan aurrera egitea" dela.
Sare taldeak adierazi duenez, presoak eta iheslariak Euskal Herrira itzultzeko prozesua "eskailerako azken mailan" dago, eta hori gainditzeko ohiko espetxe-legedia aplikatzeko eta mobilizazio sozialarekin jarraitzeko deia egin du, sanferminen hasierarekin bat eginez.
"Beti 'ezetz' esaten duen eta proposamenik egiten ez duen horma baten aurka egin dugu talka", azaldu du Imanol Pradalesek, Jaurlaritzak asteon zenbait Ministeriorekin egindako bilerei buruz. Horregatik, aldeen arteko konfiantza "gero eta txikiagoa" dela ohartarazi dio Espainiako Gobernuko presidenteari.
Saxofoi-jotzaile estatubatuarraren laukotea izan da Getxoko jaialdiaren azken gaueko protagonista. Beraiekin batera, Lurium banda frantziarra aritu da, Getxoko Nazioarteko 49. Jazzaldiko Talde Lehiaketako irabazlea.
1976an aurkitu zuten I. mendeko marmolezko eskultura ezaguna, Arkaiako parrokia elizaren inguruan. 13 cm-ko altuera, 9,5 cm-ko zabalera eta 6,5 cm-ko sakonera duen pieza 46 urtez egon da desagertuta, Jon Buesa EAJk Arabako Batzar Nagusietan zuen bozeramaileak epailearen eskariz itzuli zuen arte. Irailaren 30era arte ikusi ahalko da Gasteizko Bibat Arkeologia Museoan.
Camille Thurman & The Darrell Green Quartet taldeak jo du Getxoko jazz jaialdiaren bigarren gauean, Muxikebarrin. Thurman, Jazz at Lincoln Center Orchestra ospetsuko lehen emakumea, Darrell Green post-bop bateria jotzaile ospetsuaren laukoteak lagunduta aritu da: Gregory Glassman (tronpeta), Paul Beaundry (baxua) eta David Bryant (pianoa).
Ángel Calvo Ulloak komisariatutako erakusketak Carla Filipe eta Taxio Ardanaz artistek lengoaia grafikoen eta irudikapen politikoaren inguruan egindako lana biltzen du. Uztailaren 3an irekiko da, Donostiako zentroan, eta urtarrilaren 10era arte egongo da ikusgai.
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Donostiako zinema jaialdiaren kartelak Cinemasub Itsaspeko Zinemaren Nazioarteko Zikloa omendu du, horren 50. urteurrenean. Argazkiaren koordinazioaz Pedro Mambrú arduratu da, eta Javier Bermejo eta Chus Feijóo dira bere egileak.
Magalhaes filmak Lope de Agirre, Fritzcarraldo, Hernan Cortés, Diego de Ibarra zein Pascual de Andoyagaren antzeko konkistatzaile, menderatzaile, esploratzaile, esplotatzaile, nabigatzaile iluminatuekin zerikusi franko izan zuen Porton jaiotako Fernão de Magalhãesen delirioa azaltzen du.
"Dedication II" proiektua aurkeztu du madrildar musikariak bart, Muxikebarrin, Javier Vercher (saxo tenorra), Toño Miguel (kontrabaxua), Naima Acuña (bateria) eta Cristina Mocharekin (ahotsa artista gonbidatu gisa) batera.
Birmoldatu eta azaroan berriz ireki zuten arte ederren museoko 100.000. bisitaria 8 urteko baionar neskatoa da. Urte osoan doan sartzeko baimena emango dion txartel bat jaso du Barthélémy Etchegoyen museoko zuzendariaren eskutik.
Zuzendari nafarrak "begirada zinematografiko eta artisauz" edertu du Maizter hernaniar musikariaren diskoan bildutako kantua.
“Iraun” izenburupean, bi kantaldi egingo ditu kantautoreak Arkabia kulturgunean, uztailaren 10 eta 11n.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
?fmt=png-alpha&qlt=80)
