POLEMIKA
Sarrea Euskal Udaleku Elkarteak zabaldu du uda honetarako Araban eta Nafarroan aurreikusitako txandei buruzko informazioa, Arabako Foru Aldundiak eginbide judizialak eta zehapen-espediente bat irekita duen arren.
EGURALDIA
Denboralea gaurko eguna baldintzatzen ari da. Haizeagatik eta itsasaldeko arriskuagatik abisuak aktibatu dira, nabigazioan eragina izango du eta Donostiako kostaldean hainbat eremu itxiko dira, prebentzioz, olatu handiak izango direlako. Bestalde, gaur abisu horia egongo da indarrean Nafarroan, haizeagatik.
Semafek aurreratu du erantzukizun penala eskatuko diela trenbide-azpiegituraren segurtasuna bermatzearen arduradunei, eta galdegin dute ez dadila Kataluniako zerbitzua zirkulaziorako ireki segurtasun-berme nahikorik gabe.
Maria Luisa Eugui Madrildik Huelvara zihoan, senide batzuk bisitatzera.
"Katigatuta geratu naiz, Adamuz parean", ohartarazi zuen 6189 izeneko konboiaren gidariak Atochako (Madril) kontrol-zentrora egindako dei batean. Bigarren deia hiru eta lau minutuko tartean egin zuen eta bi trenen arteko talka 9 segundo baino gutxiagoan gertatu zen, ez hasieran esan bezala 20 segundoan.
Gainera, 37 pertsona zauritu dira, horietako bost larri. Euste-horma bat trenbidearen gainera erori da Rodaliesetako R4 linean, eta han zebilen tren batek horren kontra talka egin du. Rodalieseko trenen zirkulazioa etenda dago Katalunia osoan.
Groenlandia - AEB
Washingtonekin gerra komertziala berriz irekitzea edo Trumpen "hertsaduraren" aurrean koertzioaren aurkako mekanismoa aktibatzea baloratu dute egunotan. Atzo, ordea, AEBko presidenteak iragarri zuen Europari muga-zerga berriak ezartzeko mehatxua bertan behera utziko zuela.
Bestalde, Davosen egiten ari diren foro ekonomikoan eman duen hitzaldian, AEBko presidenteak ziurtatu du ez duela indarra erabili nahi Groenlandia bereganatzeko, baina erosi nahi duela berretsi du.
Imanol Pradales lehendakariak adierazi duenez, Europak "ez badu beste lider batzuen interesen mendeko izan nahi, erabaki propioak hartu behar ditu eta ekintzaile globala izan behar du".
Imanol Pradales lehendakariak Euskadi herrialde egonkor eta erakargarri gisa aurkeztu du munduko ekonomia eta finantza-foro handienean. Lehendakaria Davosera joan da, lehen aldiz Munduko Ekonomia Foroan parte hartzeko. Bertan, munduko lehen mailako ordezkari ekonomiko eta politikoak izango dira.
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 18 eta 24 hilabete bitartean eman ditzake erabakia hartzeko.
Xabier Iraola ENBA baserritarren sindikatuko koordinatzailearen ustez, Europako Parlamentuaren erabakiak Mercosurrekiko ituna atzeratuko du, "aurrerapauso bat da”, eta sektorearen interesen alde mobilizatu diren pertsona guztiak zoriondu ditu. Hala ere, ohartarazi du Europako Parlamentuaren bozketa datozen hilabeteetan iritsiko dela, "otsailean edo martxoan".
Bizkaiko Auzitegiak ezin dio deliturik leporatu 34 urteko gizonari, eta segurtasun-neurriak ezarri ditu, alderdi guztien arteko akordioaren ondoren.
Horretarako, senide dislexikoak dituzten eta Haur Hezkuntzako azken urtean dauden haur elebidunen (euskara-gaztelera) bila dabiltza. 'Bibalance' proiektua "paradoxa" horri buruz zerbait argitzeko erronkarekin sortu da, eta ikerketak 5 urte iraungo du.
Osakidetza
Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aretxabaletako Udalak sustatu dute Pertsonen Ongizatea Begirada Anitzetik Aretxabaleta POBA proiektu pilotua. 70 urtetik gorakoei prebentzioa, koordinazioa eta arreta pertsonalizatua eskainiko zaie, eta zerbitzua Euskadiko beste udalerri batzuetara hedatzeko asmoa du.
Gasteizko aurrekontuen onarpena ika-mika iturri izaten ari da EAJren eta EH Bilduren artean. Batak besteari leporatzen diote hauteskunde interesak bultzatuta jokatu izana. Jone Berriozabal Arabako jeltzaleen buruaren arabera, EH Bilduk "argazki bat nahi zuen". Pello Otxandiano EH Bilduko ordezkariaren hitzetan, berriz, EAJk "hautu politikoa" egina du, koalizioarekin akordiorik ez ixteko.
Bingen Zupiria Segurtasun sailburuaren iritziz, "Poliziak eta Justiziak azkar erantzungo balute, modu eraginkorragoan helduko liokete arazoari, eta horrek eragiten duen segurtasun-gabezia sentsazioari". "Horregatik da garrantzitsua Espainiako Gobernuak aintzat hartzea Eusko Jaurlaritzak eta eremu judizialak planteatzen dituzten eskaerak, kasu horiei aurre egin behar dieten epaileen kopurua handitzeko, eta lege-aldaketak egitea, beldur handiena sortzen duten delituei dagozkien zigorrak gogortzeko", nabarmendu du.
Radio Euskadin egin dioten elkarrizketan Lore Bilbao Osakidetzaren zuzendari nagusiak azaldu duenez, urtean 500.000 hitzordu inguru alferrik galtzen dira.
Banderaren jaitsiera izan da Gipuzkoako hiriburuko egun handiaren azken ekitaldia, 24 orduz hiria danbor eta upel hotsez bete ondoren. Jon Insausti alkateak jaitsi du bandera.
Ameriketako Estatu Batuak
Mid term hauteskundeak, edo agintaldi erdikoak, azaroko lehen astelehenaren ondorengo asteartean egiten dira, hauteskunde presidentzialik ez dagoen urteetan. Ordezkarien Ganberako kide guztiak aukeratzen dira (bi urterik behin berritzen da erabat), eta Senatuaren heren bat (sei urterako aukeratzen dira).
AEBko gizartea polarizatuta zegoen duela urtebete, baina arrakala hori are gehiago zabaldu da azken 12 hilabete hauetan. Mikel Reparaz EITBren nazioarteko buruak Trump Etxe Zurira iritsi zenetik AEBko barne politikaren aldaketaren gakoak aletu ditu.
Donald Trumpen gobernu pertsonalistak AEBko demokraziaren zutabeak dardarka jarri dituela diote aditu batzuek. Juanma Benitez Columbiako Unibertsitateko irakasleak eta Brett Bruen Barack Obamaren aholkulari ohiak Donald Trumpen bigarren agintaldiko lehen urtearen balorazioa egin dute EITBrentzat.
Protekzionismo ekonomikoa eta beste potentziekiko merkataritza gerrak izan dira protagonista Trumpen bigarren agintaldiaren lehen urtean. Mikel Reparaz EITBren nazioarteko buruak Donald Trumpen kanpo politikaren gakoak aletu ditu, Etxe Zurira iritsi zela urtebete bete den honetan.
Donald Trump Etxe Zurira bigarrenez iritsi zenetik urtebete betetzen den honetan, txosten bat argitaratu du gobernuz kanpoko erakundeak. Dokumentu horretan jasotzen denez, gizarte askeen oinarriak "ahultzen" ari dira, eta horren adibide jarri ditu adierazpen askatasunaren, oposizioaren eta oro har kritiko direnen kolektiboen aurkako erasoak.
Joxemari Mitxelenak, Euskadiko Pilota Federazioaren presidenteak, "federazio independente gisa" errespetatzea nahi dutela azpimarratu du, Espainiakoa, Frantziakoa, Argentinakoa edo Mexikokoa bezala. "Bakoitzak bere etxeko lanak ondo egin ditzala. Gu saiatuko gara gureak ondo egiten", gaineratu du Mitxelenak.
FIPVk ohar batean adierazi duenez, "Euskal Pilotaren mundu mailako garapen eta batasunaren alde lan egiten jarraituko dugu, erakundeekiko errespetutik eta gure erakundea arautzen duen araudi-esparrutik abiatuta".
Sarrea Euskal Udaleku Elkarteak zabaldu du uda honetarako Araban eta Nafarroan aurreikusitako txandei buruzko informazioa, Arabako Foru Aldundiak eginbide judizialak eta zehapen-espediente bat irekita duen arren.
Udalak, azken unean, eta Bilboko Aireportuak plan zuzentzaile berria onartu aurretik, lortu du aireportuak kudeatzen dituzten hiru erakundeen (Aena, Aesa, Enaire), Garraio Ministerioaren eta Abiazio Zibilaren oniritzia.
Abeslari espainiarrak WhatsAppeko elkarrizketen pantaila-argazkiak argitaratu ditu Instagrameko bere profilean, sexu-erasoa leporatuta salaketa jarri dioten langileek bidali omen zizkioten mezuak erakusteko. Iglesiasen arabera, mezu horiek "salaketek koherentziarik ez dutela agerian uzten dute".
N-634 errepidea itxita dago, bi noranzkoetan, Getaria parean (Gipuzkoa), asteazken honetako 18:25etik, olatuek talka egiteko arriskuagatik.
Bilboko Udalak jakitera eman du jada 2026ko Aratusteak iragarriko dituen kartela "BILBO KOLORETSUA" izenpean. Miguel Perera Gomez izan da kartelaren diseinatzaile eta lehiaketako irabazlea. Hautatutako kartela jaietako irudi ofiziala izango da eta otsailaren 12tik 17ra ospatuko diren Bilboko Aratusteetan.
Horretarako, senide dislexikoak dituzten eta Haur Hezkuntzako azken urtean dauden haur elebidunen (euskara-gaztelera) bila dabiltza. 'Bibalance' proiektua "paradoxa" horri buruz zerbait argitzeko erronkarekin sortu da, eta ikerketak 5 urte iraungo du.
Gainera, zuhaitz bat erori da Campo Volantin pasealekuan, Bilbon, ufada zakarren ondorioz, eta haizeak eraikin bateko hesiaren zati bat apurtu du.
Maria Luisa Eugui Madrildik Huelvara zihoan, senide batzuk bisitatzera.
Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aretxabaletako Udalak sustatu dute Pertsonen Ongizatea Begirada Anitzetik Aretxabaleta POBA proiektu pilotua. 70 urtetik gorakoei prebentzioa, koordinazioa eta arreta pertsonalizatua eskainiko zaie, eta zerbitzua Euskadiko beste udalerri batzuetara hedatzeko asmoa du.
Bizkaiko Auzitegiak ezin dio deliturik leporatu 34 urteko gizonari, eta segurtasun-neurriak ezarri ditu, alderdi guztien arteko akordioaren ondoren.
Durante 2025 hubo más de siete millones de pernoctaciones en hoteles vascos, el 46 % de ellas en Bizkaia y el 41 % en Gipuzkoa. En Álava se ha dado un descenso interanual del 2,7 % en las entradas a los hoteles.
Xabier Iraola ENBA baserritarren sindikatuko koordinatzailearen ustez, Europako Parlamentuaren erabakiak Mercosurrekiko ituna atzeratuko du, "aurrerapauso bat da”, eta sektorearen interesen alde mobilizatu diren pertsona guztiak zoriondu ditu. Hala ere, ohartarazi du Europako Parlamentuaren bozketa datozen hilabeteetan iritsiko dela, "otsailean edo martxoan".
ELAk adierazi du berak deitutako grebarekin bat egin zezaketen langileen herenak lanuztea egin duela. CCOO, Steilas, LAB eta UGT sindikatuek elkarretaratzeak egin dituzte eskola-orduen murrizketari buruzko epaiketa egin den epaitegiaren aurrean.
Nolanahi ere, sindikatuek adierazi dute mobilizazioak "LGS propioa lortzeko aukera" benetan zehaztuko du, eta martxoaren 17ko greba orokorrean parte hartzeko deia egin dute. Confebaskek, bere aldetik, Euskadiko langile guztientzako LGS propioa "ez dela negoziagarria" defendatu du, "arau-tresna" dela argudiatuta.
Halaber, otsaileko nominatik aurrera 2026. urteari dagokion % 1,5eko soldata igoera aplikatuko zaie.
ELA sindikatuak 120.000 irakasle deitu ditu grebara. CCOO, Steilas, LAB eta UGT sindikatuek ez dute greba babestu, baina mobilizazioak deitu dituzte. Halaber, greba egunarekin bat eginez, eskola-orduak murriztearen inguruan jarritako salaketaren epaiketa-saioa egingo da EAEko Auzitegi Nagusian.
EBren araudi berriaren kontrako protesta-eguna izan du sektoreak gaur, hala, besteak beste, baxurako euskal ontziteria amarratuta egon da, eta Pasaiako (Gipuzkoa), eta Ondarroako eta Bermeoko (Bizkaia) lonjak itxi egin dituzte.
ELAk, LABek, Steilasek, ESK-k, Etxaldek eta Hiruk lanbidearteko gutxieneko soldata 2026an 1.500 eurokoa izatea proposatu dute. Dena den, EAEko eta Nafarroako parlamentuek onartu behar dute.
Eusko Jaurlaritzaren egoitzan ofizialki erregistratu ondoren, sindikatuek lanuztearekin bat egiteko eskatu dute, "lan baldintzek okerrera egiten dutenean eta bizitzaren kostua etengabe handitzen denean erantzun kolektiboa emateko".
Mikel Torres sailburuak ziurtatu duenez, industria da, gaur egun, "kezkarik handiena", 2025ean "% 0,3 baino ez baita hazi". Hala ere, 2026rako "baikor" agertu da, "industriaren sektorea pixkanaka suspertzea" espero baitu: "Seinaleak ikusten hasi gara".
Kofradiek ez dituzte kontrol neurri berriak begi onez ikusi, besteak beste, betebehar polemikoak inposatzen dizkietelako, hala nola porturatzeko abisua lau ordu lehenago eman behar izatea eta harrapaketen erregistroa "zero kilotik" egin behar izatea. Eskakizun horiek, sektorearen ustez, ez datoz bat baxurako arrantzaren eguneroko errealitatearekin.
Bilboko Portuan, AEBrekiko merkataritza-jarduera bikoiztu egin da, gas inportazioei esker. Hala ere, EAEtik AEBra egindako esportazioak % 11 murriztu dira, eta inportazioak % 4,5. Adituek premiazkotzat jo dute Europako araudia egokitzea.
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Imanol Pradales lehendakariak adierazi duenez, Europak "ez badu beste lider batzuen interesen mendeko izan nahi, erabaki propioak hartu behar ditu eta ekintzaile globala izan behar du".
Gasteizko aurrekontuen onarpena ika-mika iturri izaten ari da EAJren eta EH Bilduren artean. Batak besteari leporatzen diote hauteskunde interesak bultzatuta jokatu izana. Jone Berriozabal Arabako jeltzaleen buruaren arabera, EH Bilduk "argazki bat nahi zuen". Pello Otxandiano EH Bilduko ordezkariaren hitzetan, berriz, EAJk "hautu politikoa" egina du, koalizioarekin akordiorik ez ixteko.
Gaur, Imanol Pradales lehendakariak, besteak beste, Bill Gates, Jens Stoltenberg, Paschal Donohoe eta Justin Trudeaurekin hitz egiteko aukera izan du. "Garrantzitsua zen Euskadi erakusleiho honetan egotea, harremanak egitea, epe luzera biltzeko orain ereitea", azpimarratu du lehendakariak.
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.
Euskal Herriko eta kanpoko musikariez zein musika barrokoaren interpretazioan formatzen ari diren gazteez osatuta dago taldea. Otsailaren 26an Arriaga antzokian (Bilbo) eta otsailaren 28an Kursaalen (Donostia), "Masquarade" ikuskizuna aurkeztuko dute. Enrike Solinis zuzendari artistikoak gidatuta, entsegu irekia egin dute Galdakaoko Torrezabal kultur etxean.
Zeanuriko musikariak mende erdiko ibilbide musikala ospatuko du asteazkenean, urtarrilak 21, Arriaga Bilboko antzokian. Kantu zerrendan, ez dute huts egingo “Bagare”, “Herria maitatzeko” “Kapitalismoak” eta “Merezi ote”ren mailako kantu historikoek, eta abesti berriagoak ere entzungo dira. Aurrerago jarraipena izango duen formatu honetan (kontzertu gehiago egongo dira), zortzi musikari, bi korista, Beti Jai Alai dantza taldea eta Easo abesbatza izango ditu lagun Mendibilek. Emanaldiaren atarian, entsegu betean harrapatu eta berarekin hitz egin dugu, honetaz eta hartaz.
Urtarrilaren 31n izango da Xilaba Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako Bertsolari Txapelketako finala, Donibane Lohizuneko Jai Alain. Maialen Hiribarrenek jarriko dio txapela bost emakumez eta gizon batez osatutako seikoteko bertsolari irabazleari: Miren Artetxe Sarasola, Maddi Ane Txoperena Iribarren, Irantzu Idoate Funosas, Maddalen Arzallus Antia, Aitor Servier Etxexuri eta Elixabet Etxandi Goienetxe.
Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.
Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.
Bixagu euskal ekoiztetxea eta Malagako La Cochera etxea Cecilia. La historia del Ecce Homo de Borja pelikulan lanean ari dira, Cecilia Gimenez Borja Zaragozako herriko elizan fresko bat asmo onez baina ahalmen urriz zaharberritu zuen emakumearen gaineko “begirada intimo eta hunkigarri” batean.
Luis Melendez artistaren obra baten ukitzeko bertsioa aurkeztu du gaur Arte Ederren Bilboko Museoak. Lan hori eta aurreko hamar edizioetako beste batzuk Bizkaiko 16 ikastetxetan erakutsiko dituzte. Ikusmen arazoak dituzten ikasleei artearen esperientziaz gozatzeko aukera emango die, eta gainerako ikasleek, begiak tapatuta dituztela, ikusmen gabeziaren ondorioak sentituko dituzte.
Gaur, astelehenarekin, (H)ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Baztango Astea eta Pamplona Negra Literatura eta Zinema Beltzaren Iruñeko jaialdia hasiko dira.
Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.
