MIGRAZIOA
Egoera irregularrean dauden atzerritarrek apiril hasieratik ekainaren 30era eskatu ahal izango dute erregularizazioa. Gehienez, hiru hilabete iraungo ditu izapideak, baina eskaera onartze hutsarekin bakarrik lanean hasi ahal izango dute.
GERRA IRANEN
AEBk eta Iranek Pakistanen egin zituzten bake elkarrizketak akordiorik gabe amaitu ondoren, AEBko presidenteak Ormuzen kontrola hartzeko asmoa agertu zuen, Irango portuak helmuga edo irteera dituzten ontziei bidea itxiz.
Frantziako liderrak adierazi du misioa “erabat defentsiboa” izango litzatekeela eta “gatazkan dauden aldeetatik bereizia”. Goi-bilera “datozen egunetan” egingo da.
Arsenio Dominguez idazkari nagusiak kritika gogorrak egin dizkie AEBri eta Irani; alde batetik, Ormuzetik ontzien joan-etorria blokeatzeagatik, eta, bestetik, ingurutik pasatzeko bidesaria ezartzeagatik.
Estatu Batuek Iranen aurka egindako erasoaren aurretik, Brent upelaren prezioa 72 dolarrean zegoen; gaur, berriz, 102 dolarrera iristear dago.
"Ez diot beldurrik Trumpen administrazioari" eta "ahotsa altxatzen jarraituko dut bakea eraikitzeko". Horrela erantzun dio Leon XIV .a aita santuak Estatu Batuetako presidentearen deskalifikazioei.
Soziometroa
Araban, jeltzaleek eta EH Bilduk zortzina eserleku eskuratuko lituzkete, berdindurik, baina EAJ lehen indarra izango litzateke hamarren batengatik, Sumarri eserleku bat irabazita.
Oraingoz, Bizkai Buru Batzarrak ez du jakinarazi nor izango den Getxoko hautagaitza jeltzalearen burua. Erabakia udalerriko hiru batzokiek hartuko dute.
Pello Otxandiano EH Bilduren Eusko Legebiltzarreko bozeramailearen arabera, "herri honek behar du EAJ eta EH BIlduren arteko esparru bat, adostua".
Aitor Esteban EAJren EBBko presidenteak, de Andres popularrari erantzun dio esanez "PPk herri honetan zer gertatzen den jakin gabe" jarraitzen duela. Jeltzaleen buruak uste du "irakurketa erabat okerra" egitea dela "goizetik gauera Iparraldea abertzale" bihurtu dela pentsatzea. "Ez da hori kontua. Dinamika oso ezberdinak dira Iparraldean, eta askotan pertsonalak dira", ohartarazi du. Eta adierazi duenez, ezin zioten Jean-Rene Etchegarayri irabazten utzi, azken urteetako bere politikak "egokiak ez" zirela esan ostean eta Peio Etxalekurekin izandako "tentsioen" ondoren.
Gasteizen egin duen prentsaurreko batean, Javier de Andres EAEko PPren presidenteak salatu du "ulertezina" dela EAJ "zentralitatean egotea eta haren botoak beti Bildun amaitzea", Alain Iriart (EH Bai) Euskal Hirigune Elkargoaren buru izateko EAJk emandako babesari aipamena eginda.
"Hungariako presidenteak, Tamas Sulyokek, Parlamentua deitu behar du 30 eguneko epean, beranduenez. Lehenbailehen egiteko eskatzen diot, maiatzaren 12ra arte ez itxaroteko", adierazi du Magyarrek hauteskundeak irabazi ostean eman duen lehen prentsaurrekoan.
Parlamentu berriak indar kontserbadoreen eta eskuin muturrekoen pisua indartu du, nahiz eta Viktor Orban ultranazionalista agintaritzatik atera.
Arlo ekonomikoan modernizatzaile, eta sozialean, kontserbadore, Magyar gai izan da bere inguruan biltzeko ofizialismoan jada gustura ez zeuden horiek, bai eta oposizio liberala eta, are, progresista ere, Orbanen eta haren Fideszen 16 urteko agintearen ostean, aldaketa gosez zirenak, guztiak ere. Ustelkeriaren kontrako diskurtso indartsuarekin, erakundeak "garbitzera" dator, funts europarrak berreskuratzera eta ekonomia biziberritzera.
Europako buruzagi ,ia guztiek ospatu dute Hungariako aldaketa politikoa, Europar Batasunaren proiektua indartuta ikusten dutelako. Kremlinek adierazi du harreman ona izan nahi duela agintari berriekin, Europako gainerako herrialdeekin bezalaxe.
Iñigo Urkullu lehendakari eta eAtlantic fundazioaren presidenteak adierazi duenez, Europar Batasunaren ikuspuntutik, Magyarrek Orbanen aurrean lortutako garaipena "itxaropen puntu bat" da, baina "nondik datorren" kontuan hartuta, zer politika darabilen ikusi arte itxarotea eskatu du.
Indarkeria matxista
Martxoaren 31n gertatutako beste eraso baten ondoren jakin da honen berri; kasu hartako ustezko egilea espetxean dago jada.
Udalak ezarritako aparkaleku sistema egokitzat jo du, beraz, EAEko Auzitegi Nagusiak, nahiz eta ebatzi duen puntu batean orain arteko araua "diskriminatzailea" zela, Munitibarko, Aulestiko, Gizaburuagako, Amorotoko, Mendexako, Ispasterko eta Eako bizilagunek bazutelako herrigunean aparkatzeko aukera; gainerako ez-egoilarrek ez bezala.
Halere, Lekeitioko alkateak onartu egin du pena handiz hartu duela Udalak inguruko herrietako bizilagunei EAEko Auzitegi Nagusiak ezarritako muga. "Horri irtenbidea emateko ditugun aukerak aztertzen gabiltza, baina orain legea bete behar dugu, eta, aurten, behinik behin, ezingo dute egoiliarren txartela eskuratu", erantsi du.
Juan Carlos Peinado magistratuak auziaren instrukzioa itxitzat eman du, eta Pedro Sanchezen emaztea epaitzea proposatu du, lau delitu egotzita: eraginen trafikoa, ustelkeria negozioetan, ondasun publikoak bidegabe erabiltzea eta bidegabeko jabetzea. Halaber, bost eguneko epea eman die aldeei ondorioak aurkez ditzaten.
Patricia Urizek Abalos, Koldo Garcia eta Aldamaren aurkako epaiketan deklaratu du, eta ukatu egin du dirua aipatzeko hizkera kodetua erabiltzen zuela; beste lekuko batzuek, berriz, eskudiruz egindako ordainketak eta maskaren auziarekin lotutako operazioak azaldu dituzte.
Ministerio Fiskalak egindako galderei erantzunez, ikerketa polizialaren arduradunak azaldu du ikerketak argi utzi zuela Villarejok bi pertsonari ematen ziela auziari buruzko aurrerapausoen eta albisteen berri: Eugenio Pino zuzendari laguntzaile operatiboari eta "batez ere" Estatu idazkari ohi Francisco Martinezi.
Adinekoen ongizate integrala sustatzeko, 16 proiektu biltzen ditu Jaurlaritzaren estrategia berriak. Horien artean, berritasunetako bat da Sexu Aniztasunaren eta Generoaren Estrategia, pertsona guztiek, adina edozein dela ere, beren sexualitateari dagokionez aske bizi daitezen.
Sorbaldako, lunbarreko eta lepoko patologia duten gaixoak izango dira telerrehabilitzazioa jasotzen lehendabizikoak. Araban hasiko da oraingoz, baina asmoa da lurralde guztietara zabaltzea.
Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak iragarri duenez, egoera irregularrean dauden migratzaileak erregularizatzeko Espainiako Gobernuak onartuko duen "behin betiko" testua izan bezain laster, Eusko Jaurlaritzak gida bat egin eta argitaratuko du, "denbora errekorrean". Horretan, izapideak egiteko baldintzak eta urratsak azalduko dira.
Familiek eskabidea online zein aurrez aurre aurkeztu ahal izango dute, haur-eskolen sare publikoko edozein ikastetxetan, lehentasunaren arabera ordenaturik, maiatzaren 4ra bitartean. Behin betiko zerrendak ekainaren 26an argitaratuko dira.
Lineak astelehenetik ostiralera emango du zerbitzua, orduero. Lehen bidaia 07:15ean aterako da, Astigarragatik, eta, azkena, 21:25ean. Kontrako noranzkoan, lehen autobusa 08:00etan aterako da unibertsitateetatik, eta azkena, 22:00etan.
Argantzonen egindako agerraldian, gogoratu dute Espainiako Gobernuak sinatua eta berretsia duela Eskualdeetako eta Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutuna, eta, beraz, horrekiko hartutako konpromisoak Gaztela eta Leongo administrazioek ere bete behar lituzketela. Espainiako Gobernuari eta eratze bidean dagoen Gaztela eta Leongo Gobernuari igorriko dizkiete gaur egindako eskariak.
Aurreko edizioetan erakusmahaia eraman izan dute euskal sagardogile batzuk baina lehen aldia izango da lurralde gonbidatu gisa joango direna. Apirilaren 16tik 18ra izango da hitzordua.
Udalak aldi baterako bizitoki aukerak eskaini dizkie agustindarren komentu zaharrean lo egiten zuten (75 ziren) lagun gehienei. Bertan, sendatze neurologikorako osasun-zentro bat egongo da.
2024an hasitako lanek egitura-arazo nagusiak konpondu dituzte, eta gaur egun barruko akaberekin dabiltza lanean.
Langilearen eguna
Sindikatuak Confebasken jarrera kritikatu du, "euskal gizartetik gero eta urrunago" dagoelako, eta Pradalesi eskatu dio "gutxieneko soldata propioaren alde egiteko".
Ultraeskuindarra ari da gailentzen zenbaketan, baina landa eremuko botoak zenbatzen hasten direnean alda egin daiteke egoera; izan ere, astelehenera arte luzatu dute botoa emateko epea eremu batzuetan.
Etenaldiak irauten duen bitartean, Kubara joan nahi duten bidaiariei Iberiak eskainiko die Panamara joatea, eta handik, uhartera. Habanan dituen bulegoak zabalik mantenduko ditu Iberiak.
Apirilak 19
90 minutuko ikuskizunean, 90 dantzarik 24 koreografia interpretatuko dituzte. "Gizarte irekiago, askatzaileago eta errespetutsuago baten aldeko aldarria" da lana, dantza taldeak azaldu duenez, eta apirilaren 19an estreinatuko dute, Victoria Eugenian.
Egoera irregularrean dauden atzerritarrek apiril hasieratik ekainaren 30era eskatu ahal izango dute erregularizazioa. Gehienez, hiru hilabete iraungo ditu izapideak, baina eskaera onartze hutsarekin bakarrik lanean hasi ahal izango dute.
Mugimendu feministak hilketa matxista kasutzat hartzen du emakumearen heriotza. Izan ere, gizon bat atxilotu dute, urruntze-agindua urratzea egotzita. Itaiak erantzun irmoa eskatu du emakumeen aurkako indarkeriaren aurrean.
Argantzonen egindako agerraldian, gogoratu dute Espainiako Gobernuak sinatua eta berretsia duela Eskualdeetako eta Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutuna, eta, beraz, horrekiko hartutako konpromisoak Gaztela eta Leongo administrazioek ere bete behar lituzketela. Espainiako Gobernuari eta eratze bidean dagoen Gaztela eta Leongo Gobernuari igorriko dizkiete gaur egindako eskariak.
Konpainiak mezu bat bidali die bere erabiltzaileei, ohartarazteko "baimenik ez zuten hirugarren pertsonek" erreserbei lotutako informazioa eskuratzeko aukera izan dutela; izen-abizenak, helbideak, telefono zenbakiak eta bezeroek ostatuei emandako beste zenbait datu. Hala ere, enpresak ziurtatu du zibererasoak ez duela bankuko datuetan eraginik izan.
Adinekoen ongizate integrala sustatzeko, 16 proiektu biltzen ditu Jaurlaritzaren estrategia berriak. Horien artean, berritasunetako bat da Sexu Aniztasunaren eta Generoaren Estrategia, pertsona guztiek, adina edozein dela ere, beren sexualitateari dagokionez aske bizi daitezen.
Martxoaren 31n gertatutako beste eraso baten ondoren jakin da honen berri; kasu hartako ustezko egilea espetxean dago jada.
Halere, Lekeitioko alkateak onartu egin du pena handiz hartu duela Udalak inguruko herrietako bizilagunei EAEko Auzitegi Nagusiak ezarritako muga. "Horri irtenbidea emateko ditugun aukerak aztertzen gabiltza, baina orain legea bete behar dugu, eta, aurten, behinik behin, ezingo dute egoiliarren txartela eskuratu", erantsi du.
Udalak aldi baterako bizitoki aukerak eskaini dizkie agustindarren komentu zaharrean lo egiten zuten (75 ziren) lagun gehienei. Bertan, sendatze neurologikorako osasun-zentro bat egongo da.
Udalak ezarritako aparkaleku sistema egokitzat jo du, beraz, EAEko Auzitegi Nagusiak, nahiz eta ebatzi duen puntu batean orain arteko araua "diskriminatzailea" zela, Munitibarko, Aulestiko, Gizaburuagako, Amorotoko, Mendexako, Ispasterko eta Eako bizilagunek bazutelako herrigunean aparkatzeko aukera; gainerako ez-egoilarrek ez bezala.
2024an hasitako lanek egitura-arazo nagusiak konpondu dituzte, eta gaur egun barruko akaberekin dabiltza lanean.
Aurreko edizioetan erakusmahaia eraman izan dute euskal sagardogile batzuk baina lehen aldia izango da lurralde gonbidatu gisa joango direna. Apirilaren 16tik 18ra izango da hitzordua.
Etenaldiak irauten duen bitartean, Kubara joan nahi duten bidaiariei Iberiak eskainiko die Panamara joatea, eta handik, uhartera. Habanan dituen bulegoak zabalik mantenduko ditu Iberiak.
Sindikatuak Confebasken jarrera kritikatu du, "euskal gizartetik gero eta urrunago" dagoelako, eta Pradalesi eskatu dio "gutxieneko soldata propioaren alde egiteko".
Foru Ogasunak aurreratu du herritarren alde aterako dela errenta aitorpena, eta jakitera eman du zergadunen % 70i dirua itzuliko zaiela.
Estatu Batuek Iranen aurka egindako erasoaren aurretik, Brent upelaren prezioa 72 dolarrean zegoen; gaur, berriz, 102 dolarrera iristear dago.
Donostiako alkate jeltzaleak, Jon Insaustik, turismo zerga uda honetan aplikatu ahal izatea galdegin du, eta alderdi politikoei eskatu die foru arauaren proiektuaren zuzenketen tramitea aprobetxa dezatela, hori posible izan dadin.
Zerbitzua ematen duten Avanza enpresak Mugi txartela onartzen du eta deskontuak aplikatzen ditu, baina ez du Barik txartela onartzen. Gipuzkoako Foru Aldundiak du linea horren gaineko eskumena.
Espainiako Gobernua lotura Gasteiztik edo Ezkiotik egitea aztertzen ari da. Dena den, eztabaida irabazle eta galtzaile terminoetan egitea baztertu du Jose Antonio Santano Espainiako Gobernuko Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko estatu idazkariak Radio Euskadin gaur egin dioten elkarrizketan.
Sindikatuek mobilizazio egutegiari eutsi diote, eta akordiorik lortu ezean, apirilaren 27tik 30era greba egingo dute berriro.
ELA sindikatuak salatu du, besteak beste, istripua izan duten langileak —baita lesio larriak dituztenak ere— birkokatu egiten dituztela, dagokien baja medikoa eman beharrean. Hori dela eta, ostegunero lanuzteak egingo dituzte, osasasun arreta kaskartu egin dela salatzeko.
Sindikatuek lanuzteak eta grebak iragarri dituzte apirilean, maiatzean eta ekainean, lan hobekuntzak aldarrikatzeko eta 28.000 udal langileren baldintzak arautzen dituen akordioaren negoziazioa desblokeatzeko.
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Bilboko epaitegi baten ebazpena. Horren arabera, Cofivacasa sozietate publikoa eta Aceros Inoxidables Olarra enpresa zigortu zituen, eta langilearen familiari 153.000 euro baino gehiago ordaindu behar dizkiote, bien artean, amiantoak biriketako kartzinoma eragin ziola ebatzita.
Oraingoz, Bizkai Buru Batzarrak ez du jakinarazi nor izango den Getxoko hautagaitza jeltzalearen burua. Erabakia udalerriko hiru batzokiek hartuko dute.
Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburuak iragarri duenez, egoera irregularrean dauden migratzaileak erregularizatzeko Espainiako Gobernuak onartuko duen "behin betiko" testua izan bezain laster, Eusko Jaurlaritzak gida bat egin eta argitaratuko du, "denbora errekorrean". Horretan, izapideak egiteko baldintzak eta urratsak azalduko dira.
Patricia Urizek Abalos, Koldo Garcia eta Aldamaren aurkako epaiketan deklaratu du, eta ukatu egin du dirua aipatzeko hizkera kodetua erabiltzen zuela; beste lekuko batzuek, berriz, eskudiruz egindako ordainketak eta maskaren auziarekin lotutako operazioak azaldu dituzte.
Ministerio Fiskalak egindako galderei erantzunez, ikerketa polizialaren arduradunak azaldu du ikerketak argi utzi zuela Villarejok bi pertsonari ematen ziela auziari buruzko aurrerapausoen eta albisteen berri: Eugenio Pino zuzendari laguntzaile operatiboari eta "batez ere" Estatu idazkari ohi Francisco Martinezi.
90 minutuko ikuskizunean, 90 dantzarik 24 koreografia interpretatuko dituzte. "Gizarte irekiago, askatzaileago eta errespetutsuago baten aldeko aldarria" da lana, dantza taldeak azaldu duenez, eta apirilaren 19an estreinatuko dute, Victoria Eugenian.
Euskal ikus-entzunezko lanei zuzendutako babes eta laguntza programa publikoak Pedro Fuentes, Tamara García Iglesias, Aitor Azurki, Alvaro Arbina eta Joana Moyaren azken lanak bultzatuko ditu.
Gaur da azken eguna "in situ: Mark Leckey. Eta hantxe zegoen hiria bere bikaintasunean" erakusketa ikusteko. Hori dela eta, 16:00etatik 19:00etara bertaratzen direnek % 50eko deskontua izango dute sarreran.
2027ko urtarrilaren 9 eta 10ean BECen azken kontzertuak egin aurretik, bikote historikoak bost kontzertu eskainiko ditu Santutxu Bilboko auzoan (maiatzaren 9an), Baluarte Iruñeko jauregian (maiatzaren 24an), Lesakan (irailaren 5ean), Bergaran (irailaren 16an) eta Lauga Baionako kiroldegian (abenduaren 11n). Sarrerak astelehenean (apirilaren 13an) jarriko dituzte salgai.
“Torrente presidente” izan da film ikusiena tarte horretan, martxoaren 13an estreinatu bazen ere. “La asistenta”, “Avatar: Fuego y ceniza”, “Hamnet” eta “Cumbres borrascosas” pelikulek osatzen dute bost ikusienen zerrenda.
Zinemara goazen bakoitzean, hitzarmen bat sinatzen dugu pelikularekin: engaina nazazu gozoki, prest nauzu.
La última noche con mi hermano nafarrak idatzi eta zuzentzen duen lana ostiralean eta larunbatean taularatuko dute, Iruñean.
Ostiralean, apirilak 10, Bilbao Orkestra Sinfonikoak Bilbao BBK Live jaialdian jo duten hainbat talde eta musikariren kantuen bertsio sinfoniko berriak interpretatuko ditu, Euskaldunan. Talde eta artista hauen abestiak prestatu dituzte: The Cure, Depeche Mode, Arcade Fire, Pulp, Radiohead, The Strokes, Florence + The Machine, Muse, R.E.M., Guns N’ Roses, Coldplay eta Rosalía, besteak beste.
Jaialdiaren laugarren edizioa apirilaren 20tik 24ra egingo dute, Bilbon, eta 16 filmen proiekzioa, solasaldiak eta hitzaldiak antolatu dituzte. Maiatasuna eta sexua adinari begiratu gabe bizitzeko gonbita egingo du, bost egunez.
Bilboko udal antzokiak ekoitzi duen ikuskizuna Carlo Gesualdo italiar konpositorearen historia du kontagai.
