Orain

Semafek aurreratu du erantzukizun penala eskatuko diela trenbide-azpiegituraren segurtasuna bermatzeaz arduratzen diren pertsonei, eta zerbitzua zirkulaziorako segurtasun-berme nahikorik gabe ez irekitzea Katalunian.

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Banderaren jaitsiera izan da Gipuzkoako hiriburuko egun handiaren azken ekitaldia, 24 orduz hiria danbor eta upel hotsez bete ondoren. Jon Insausti alkateak jaitsi du bandera.

Gainera, 37 pertsona zauritu dira, horietako bost larri. Euste-horma bat trenbidearen gainera erori da Rodaliesetako R4 linean, eta han zebilen tren batek horren kontra talka egin du. Rodalieseko trenen zirkulazioa etenda dago Katalunia osoan.  

Larrabetzuko Horma Ondo jatetxeko Mikel Bustinza sukaldari ezaguna da hildakoa. Aparkatuta zegoen kamioi baten azpira sartu da autoarekin. 

Xabier Anduaga tenor donostiarrak Jon Insausti Donostiako alkatearen eskutik jaso du 2026ko Urrezko Danborra, gaur eguerdian Gipuzkoako hiriburuko udaletxeko osoko bilkuren aretoan egin den ekitaldian. Bertan, Anduaga "donostiarren erreferente diren gazteen ispilu" gisa deskribatu du alkateak.

Hori da Emakunderen beka jaso duen ikerketa baten ondorioetako bat. Zehazki, bularreko minbiziaren ondorioz mastektomia egin behar dieten emakumeen aukera kirurgikoen aurrean erabakiak hartzeko prozesua eta kalitatea aztertu ditu. 

Ikerketa independenteak eskatu ditu sindikatuak, eta Adamuzeko ezbeharraren ondoren makinistek izandako jokabide “eredugarria” defendatu du.

Guztira, 4.630 haur dabiltza Donostiako erdiguneko kaleetan, hiriko egun handian. Argoitz Echezortu San Jose Danbor Nagusiak du aurten 45 konpainiak zuzentzeko ardura.

Beste tragedia batzuetan gertatu izan den bezala, hainbat erabiltzailek adimen artifiziala erabiliz sortutako irudi eta bideoak eta informazio faltsua zabaldu dituzte. 

ELAk adierazi du berak deitutako grebarekin bat egin zezaketen langileen herenak lanuztea egin duela. CCOO, Steilas, LAB eta UGT sindikatuek elkarretaratzeak egin dituzte eskola-orduen murrizketari buruzko epaiketa egin den epaitegiaren aurrean.

Nolanahi ere, sindikatuek adierazi dute mobilizazioak "LGS propioa lortzeko aukera" benetan zehaztuko du, eta martxoaren 17ko greba orokorrean parte hartzeko deia egin dute. Confebaskek, bere aldetik, Euskadiko langile guztientzako LGS propioa "ez dela negoziagarria" defendatu du, "arau-tresna" dela argudiatuta.

Halaber, otsaileko nominatik aurrera 2026. urteari dagokion % 1,5eko soldata igoera aplikatuko zaie.

ELA sindikatuak 120.000 irakasle deitu ditu grebara. CCOO, Steilas, LAB eta UGT sindikatuek ez dute greba babestu, baina mobilizazioak deitu dituzte. Halaber, greba egunarekin bat eginez, eskola-orduak murriztearen inguruan jarritako salaketaren epaiketa-saioa egingo da EAEko Auzitegi Nagusian.

EBren araudi berriaren kontrako protesta-eguna izan du sektoreak gaur, hala, besteak beste, baxurako euskal ontziteria amarratuta egon da, eta Pasaiako (Gipuzkoa), eta Ondarroako eta Bermeoko (Bizkaia) lonjak itxi egin dituzte.

ELAk, LABek, Steilasek, ESK-k, Etxaldek eta Hiruk lanbidearteko gutxieneko soldata 2026an 1.500 eurokoa izatea proposatu dute. Dena den, EAEko eta Nafarroako parlamentuek onartu behar dute.

Eusko Jaurlaritzaren egoitzan ofizialki erregistratu ondoren, sindikatuek lanuztearekin bat egiteko eskatu dute, "lan baldintzek okerrera egiten dutenean eta bizitzaren kostua etengabe handitzen denean erantzun kolektiboa emateko".

Mikel Torres sailburuak ziurtatu duenez, industria da, gaur egun, "kezkarik handiena", 2025ean "% 0,3 baino ez baita hazi". Hala ere, 2026rako "baikor" agertu da, "industriaren sektorea pixkanaka suspertzea" espero baitu: "Seinaleak ikusten hasi gara".

Kofradiek ez dituzte kontrol neurri berriak begi onez ikusi, besteak beste, betebehar polemikoak inposatzen dizkietelako, hala nola porturatzeko abisua lau ordu lehenago eman behar izatea eta harrapaketen erregistroa "zero kilotik" egin behar izatea. Eskakizun horiek, sektorearen ustez, ez datoz bat baxurako arrantzaren eguneroko errealitatearekin.

Bilboko Portuan, AEBrekiko merkataritza-jarduera bikoiztu egin da, gas inportazioei esker. Hala ere, EAEtik AEBra egindako esportazioak % 11 murriztu dira, eta inportazioak % 4,5. Adituek premiazkotzat jo dute Europako araudia egokitzea.

Bi eskualdeek ia 26 urteko negoziazio aldia amaitu dute, akordioa adostu eta harremanetarako esparru berri bat ezarrita. Europako nekazariak eta EBko dozena erdi bat estatu akordioaren kontra daudenez, ituna berresteko prozesua gogorra izango da, aurreikuspenen arabera.

Jatorri Deituraren arabera, 2025eko uzta "kalitate onekoa" da, eta, kantitatez, 2024koaren "parekoa ia". 31 upategi daude deituraren baitan, eta guztira 479 hektarea dituzte landatuta, aurreko urtean baino 21 gehiago.

Zeanuriko musikariak mende erdiko ibilbide musikala ospatuko du asteazkenean, urtarrilak 21, Arriaga Bilboko antzokian. Kantu zerrendan, ez dute huts egingo “Bagare”, “Herria maitatzeko” “Kapitalismoak” eta “Merezi ote”ren mailako kantu historikoek, eta abesti berriagoak ere entzungo dira. Aurrerago jarraipena izango duen formatu honetan (kontzertu gehiago egongo dira), zortzi musikari, bi korista, Beti Jai Alai dantza taldea eta Easo abesbatza izango ditu lagun Mendibilek.  Emanaldiaren atarian, entsegu betean harrapatu eta berarekin hitz egin dugu, honetaz eta hartaz.

Urtarrilaren 31n izango da Xilaba Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako Bertsolari Txapelketako finala, Donibane Lohizuneko Jai Alain. Maialen Hiribarrenek jarriko dio txapela bost emakumez eta gizon batez osatutako seikoteko bertsolari irabazleari: Miren Artetxe Sarasola, Maddi Ane Txoperena Iribarren, Irantzu Idoate Funosas, Maddalen Arzallus Antia, Aitor Servier Etxexuri eta Elixabet Etxandi Goienetxe.

Atletico San Sebastian danborradak bere kideetako bat omendu du, Jose Ramon Soroiz aktorea, hain zuzen, Donostiako Zinemaldiaren azken edizioan Zilarrezko Maskorra jaso zuena. Gaur arratsaldean hunkituta jaso du elkartearen saria, eta ahalik eta ondoen ospatu du: upelen eta danborren doinuekin bat eginez.

Mendebaldeko euskararen ezaugarri morfologiko, sintaktiko eta ortotipografikoak batu eta sailkatu ditu fundazioak, “euskara darabilen edo euskaraz idatzi nahi duen edonorentzat”.

Bixagu euskal ekoiztetxea eta Malagako La Cochera etxea Cecilia. La historia del Ecce Homo de Borja pelikulan lanean ari dira, Cecilia Gimenez Borja Zaragozako herriko elizan fresko bat asmo onez baina ahalmen urriz zaharberritu zuen emakumearen gaineko “begirada intimo eta hunkigarri” batean. 

Luis Melendez artistaren obra baten ukitzeko bertsioa aurkeztu du gaur Arte Ederren Bilboko Museoak. Lan hori eta aurreko hamar edizioetako beste batzuk Bizkaiko 16 ikastetxetan erakutsiko dituzte. Ikusmen arazoak dituzten ikasleei artearen esperientziaz gozatzeko aukera emango die, eta gainerako ikasleek, begiak tapatuta dituztela, ikusmen gabeziaren ondorioak sentituko dituzte.

Gaur, astelehenarekin, (H)ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Baztango Astea eta Pamplona Negra Literatura eta Zinema Beltzaren Iruñeko jaialdia hasiko dira.

Martxoaren 28an jokatuko den finalerako sei txartelak eskuratzeko, bi fasetan lehiatuko dira bertsolari arabarrak, eta guztira bost saio eta finala izango dira.

Larunbateko saioa irabazita, Maddi Ane Txoperenak eskuratu du finalerako txartela, Aitor Servier eta Irantzu Idoaterekin batera. Finala hilaren 31n jokatuko dute, Donibane Lohizunen.

Euskal Herriko Arte Garaikidearen Gasteizko Museoak abuztuaren 30era arte izango du ikusgai Zirkulu batetik begirada begiraden zirkulu batean erakusketa. Hogei artista eta kolektibok hartu dute parte "pentsamendu dekolonialaren, zibernetikaren eta feminismoen eragina duten praktiken genealogia" proposatzen duen bilduman.