GATAZKA OSASUN ARLOAN
Erkidegoetako osasun arduradunek batzarra egin dute arratsaldean, denen artean adostutako dokumentu bat helarazteko bihar Osasun ministroari, euren ezinegona azalduz. Oraingoz, ez da zabaldu ezer adostea lortu duten edo ez.
Urtebete pasa daramate medikuek protestan, euren lanbidearen berezitasunak aintzat hartuko dituen estatutu propioa aldarrikatuz. Uste dute Espainiako Gobernuko Ministroen Kontseiluak onartu berri duen Estatutu Markoaren erreformak ez dituela aintzat hartzen medikuen eskakizunak. Lan baldintza hobeagoak nahi dituzte.
Osasun ministroak gogorarazi du 2000. urtetik erkidegoen esku daudela Osasun Sistemaren baitako hainbat eskumen, horien artean, kudeaketarekin, langileen planifikazioarekin, giza baliabideekin eta lan-baldintzen hobekuntzekin lotutakoak.
Alberto Martinez Osasun sailburuak Euskadiko osasun profesionalekin egindako negoziazioen aurrerapenak azpimarratu ditu, eta Estatutu Marko berriaren tramitazioan Osasun Ministerioak egindako kudeaketa kritikatu du.
SATSE sindikatuak ekainaren 17tik uztailaren 2ra bitarteko mobilizazioen egutegiaren berri eman du. Sindikatuaren arabera, arazoa "profesionalen kontratazio eta planifikazio falta" da. Ez da baztertzen beste ESI batzuek deialdiarekin bat egitea.
Bi urte eman ditu karguan, eta bere denbora horretan, kritika ugari jaso ditu Osasunbideak, besteak beste, hitzordua eskatzeko egon diren arazoengatik eta izandako atzerapenengatik.
Eusko Jaurlaritzaren 90. urteurrena
Urteurrena oroitzeko 40 ekimen baino gehiagoko agenda antolatu du Jaurlaritzak eta, besteak beste, solasaldiak, erakusketak, kultur eta kirol ekitaldiak egingo dira urte osoan zehar. Horien bidez, Agirre lehendakariaren eta bere lantaldearen ondarea gogoraraziko da eta Gobernu haren sorreraren oinarri izan ziren demokrazia, askatasuna eta justizia sozialaren balioak etorkizunerantz proiektatuko dira.
Neskek adierazle okerragoak dituzte antsietateari eta depresioari dagokienez (% 17,5; mutilek, % 9,8), baita suizidio-arriskuari dagokionez ere (% 7,8; mutilek, % 4,1), astearte honetan Bilbon Unicefek aurkeztu duen Haurrak, nerabeak eta ongizate digitala txostenaren arabera.
Suizidioa heriotza ez-naturalaren kausa nagusietako bat da Euskal Herrian eta baita Espainiako Estatu osoan ere. Osasun publikoko lehen mailako arazoa da, eta prebenitu daitekeen errealitatea. Zelan jokatu oinazeak harrapatzen zaituenean? Zer egin senide edo lagun batek ideia suizidak baldin ditu?
Nerabeei eta ongizate digitalari buruz Unicefek kaleratutako txosten batek ondorioztatu duenez, Euskadiko adingabe eta gazteen erdiak baino gehiago gogaituta daude hiperkonexioarekin. Azterlanaren datuek erakusten dute pantailak itzaltzeko beharra gero eta handiagoa dela, eta mugikorrei lotutako arrisku-jokabideak (sextinga, bikote-indarkeria digitala...) nabarmen gutxitu direla.
Arnaldo Otegi EH Bilduren koordinatzaile nagusiak esan du "denbora irabazi" nahi izan dutela, euskararen legean negoziatzen jarraitu ahal izateko. Espainiako ustelkeria kasuen inguruan esan du "zalantzarik gabe borrokatu" behar dela, baina, haren ustez, funtsean helburu politiko batek eragin ditu operazioak: "PSOE hau" eta Pedro Sanchezek osatu duen ezkerreko aliantza suntsitzea.
Iñigo Ansola EAJren Bizkaiko presidenteak Arnaldo Otegiren hitzei erantzun die gaur Radio Euskadin, eta Aitor Esteban ez duela "batere urduri" ikusten esan du. EAJk inkestetan lider izaten jarraitzen duela defendatu du, herritarren beharrei "erantzuten" dielako. Bestalde, Bilboko etorkizuneko erronkei aurre egiteko Mikel Hidalgo hautagai "perfektua" dela esan du Ansolak.
Marokok Fronte Polisarioko hiru kide hil zituen joan den igandean, zihoazen autoari droneekin eraso eginez. Horietako bat Lahbib Abdulaziz zen, Polisarioko buruzagietako bat eta Mohamed Abdulaziz presidente sahararraren semea. Erasoa, gainera, NBEren Sahararako ordezkaria Tindufeko kanpamentuak bisitatzen ari zen egun berean gertatu zen.
Bi pilotuak onik erreskatatu dituzte. Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak, ordea, ez du gertatutakoaren zergatiei buruzko xehetasunik eman.
Lehen fasea 2026ko urriaren 1ean hasiko da, Metro Bilbaoren eta Euskotrenen arteko proba pilotu batekin. Era berean, lurraldea 5 gunetik 3ra pasako da, eta horrek egungo tarifa-sistema sinplifikatzea ahalbidetuko du.
Astearte honetan argitaratutako ikerketa baten arabera, EAEko hiriburuak "alokairu espresa" gehien jasaten dutenen artean daude: Gasteizko tasa % 24koa da, eta Bilbokoa, % 23koa.
Halaber, sei pertsona atxilotu ditu Espainiako Polizia Nazionalak, Europol eta Interpolekin elkarlanean Nafarroan egindako operazioan.
Heriotza goizaldeko 00:30ak aldera gertatu da, labe batean izandako leherketa baten ondorioz.
Erasoa ekainaren 5ean izan zen, ostegun goizaldean, Taconera parkean. Bertan, bi gizonek gizon gazte bati eraso egin zioten, eta sexu-abusuak egin zizkioten. Gizonetako bat espetxean dago, eta Polizia bigarrena identifikatzen saiatzen ari da.
Familiak salaketa bat aurkeztu zuen neskatoaren desagerpenagatik igandean, eta asteartean topatu dute.
CAF enpresan sutea piztu da astearte goizaldean, Miirako pintura‑kabinan. LABek jakinarazi duenez, sutearen inguruko nabeetako langileak atera dituzte, eta ez da zauriturik izan. LAB sindikatuak enpresari arduraz jokatzeko eta prebentzio sistemak berrikusteko eskatu dio.
2023 eta 2026 urteen artean 15 sute eragitea leporatzen diote. 17.000 eurotik gorako kalteak eragin zituzten suteek.
Irailak 19 - abenduak 20
Arabarrek Europa Parkean joko dute, Bilboko Udalaren musika programazioaren baitan.
Erein argitaletxeak Ene Jesus Ramon Saizarbitoriak 1976an argitaratu zuen eleberria berrargitaratu du. Joxean Muñozen hitzaurre eta ilustrazio sail batek laguntzen du "amari buruz" diharduen istorioa, Muñozen hitzetan, "zaila baino gehiago, gogorra den kontakizuna".
Omar Abdulkadir Artan izan behar zen Munduko Txapelketaren historian neurketa bat zuzentzen zuen lehen somaliarra. Gainera, Irango Futbol Federazioak salatu du Washingtonek, FIFAren arauen arabera, dagozkion sarrerak atzera bota dituela.
Klub txuri-urdinak GUazen KOPAREKIN erakusketa irekiko du Anoetan, eta bertan garaikurrarekin argazkia ateratzeko aukera izango da. Bisita egin nahi dutenek sarrerak erreserbatu egin beharko dituzte; bazkideek, akziodunek eta RS Fanek 3 euroan eskuratuko dute, eta gainerako zaleek, 6 euroan.
Ansak eta Zubirik Segurola eta Larrañaga hartu dituzte mendean, hiru jokotan (15-12, 14-15 eta 8-6), ligaxkaren bosgarren eta azken jardunaldian. Bigarren neurketan, Aldabek eta Barrenetxeak Goikoetxeari eta Juaneneari irabazi diete bi jokotan (6-15 eta 13-15).
Munduko kultura askotan eguzkia gurtu izan da ia jainko bat bezala. Naturalena gauez ezkutatu eta goizean itzultzea zen. Horregatik, egunez eklipse bat ikustea beldurgarria izan da urte askotan munduko ia kultura guztientzat.
Bailyko perlak, diamante eraztuna eta eguzki koroa ikusgarria abuztuaren 12ko 20:27tik aurrera ikusi ahal izango dira. Eguraldiko lantaldeak fenomeno horiek erakutsi dizkigu gertakari astronomiko garrantzitsu horri buruzko erreportajeen hirugarren atalean.
2026ko abuztuaren 12an eguzki eklipse oso bat ikusiko da Euskal Herrian, eta "Eguraldia" horretan murgildu da errealitate birtualari esker. Sei bideo prestatu ditugu gertatuko dena azaltzeko. 114 urte geroago, minutu batetik gora emango dugu erabateko iluntasunean, eta Eguzkiaren koroa ikusteko aukera egongo da. 19:30 inguruan hasiko da, baina 20:30 baino lehen izango da une gorena. Euskal Herria ikusteko lekurik onenetarikoa izango da.
2026ko abuztuaren 12an eguzki-eklipse oso bat ikusiko da Euskal Herrian, eta Eguraldia barruan murgildu da errealitate birtualari esker. Hau da horrelako sei bideoetatik lehenengoa.. 114 urteren ondoren, minutu batetik gorako erabateko iluntasuna izango da, eta Eguzkiaren koroa ikusteko aukera egongo da. 19:30 inguruan hasiko da, baina 20:30 baino lehen izango da une gorena. Euskal Herria izango da ikusteko lekurik onenetarikoa.
Abuztuaren 12an, eguzki eklipse osoaz gozatzeko aukera izango dugun egunean, hainbat zunda-globo botako dira estratosferatik eklipsearen irudiak lortzeko asmoz.
Egunero ikusten dugu zeruko zirkulu perfektu bat bezala, baina eguzkia dirudiena baino askoz konplexuagoa da. Galileok ikusitako orbanetatik hasi eta horren barrua astintzen duten asalduretaraino, gure izarraren fisikan murgilduko gara Teresa del Rio adituaren eskutik.
Eguzki eklipse osoak ez dira asko izaten. Abuztuaren 12koa igaro ondoren, hurrengoa 2180. urtean izango da. Hori dela eta, zientzialarientzat une hori oso garrantzitsua izan ohi da. Ateratako irudiekin hainbat ikerketa egiten dituzte urteetan zehar. Horren adibide, 1860an, Erresuma Batuko astronomo bat Euskal Herrira etorri zen, orduan izan zen eklipse bati argazkiak ateratzeko.
Datorren abuztuaren 12an eguzkia erabat ezkutatuko da ilargiaren atzean, eta eklipse horren ondorioz, bigarren fenomeno bat ikusi ahal izango dugu Euskal Herriko hainbat txokotan: eguzki-koroa. Virginia Garcia Aranzadiko astronomoak azaldu digu zertan datzan.
Bi urte eman ditu karguan, eta bere denbora horretan, kritika ugari jaso ditu Osasunbideak, besteak beste, hitzordua eskatzeko egon diren arazoengatik eta izandako atzerapenengatik.
Erasoa ekainaren 5ean izan zen, ostegun goizaldean, Taconera parkean. Bertan, bi gizonek gizon gazte bati eraso egin zioten, eta sexu-abusuak egin zizkioten. Gizonetako bat espetxean dago, eta Polizia bigarrena identifikatzen saiatzen ari da.
Familiak salaketa bat aurkeztu zuen neskatoaren desagerpenagatik igandean, eta asteartean topatu dute.
Urteurrena oroitzeko 40 ekimen baino gehiagoko agenda antolatu du Jaurlaritzak eta, besteak beste, solasaldiak, erakusketak, kultur eta kirol ekitaldiak egingo dira urte osoan zehar. Horien bidez, Agirre lehendakariaren eta bere lantaldearen ondarea gogoraraziko da eta Gobernu haren sorreraren oinarri izan ziren demokrazia, askatasuna eta justizia sozialaren balioak etorkizunerantz proiektatuko dira.
SATSE sindikatuak ekainaren 17tik uztailaren 2ra bitarteko mobilizazioen egutegiaren berri eman du. Sindikatuaren arabera, arazoa "profesionalen kontratazio eta planifikazio falta" da. Ez da baztertzen beste ESI batzuek deialdiarekin bat egitea.
Talde arabarra Europa parkeko oholtzara igoko da datorren abuztuaren 26an.
Nerabeei eta ongizate digitalari buruz Unicefek kaleratutako txosten batek ondorioztatu duenez, Euskadiko adingabe eta gazteen erdiak baino gehiago gogaituta daude hiperkonexioarekin. Azterlanaren datuek erakusten dute pantailak itzaltzeko beharra gero eta handiagoa dela, eta mugikorrei lotutako arrisku-jokabideak (sextinga, bikote-indarkeria digitala...) nabarmen gutxitu direla.
Astearte honetan argitaratutako ikerketa baten arabera, EAEko hiriburuak "alokairu espresa" gehien jasaten dutenen artean daude: Gasteizko tasa % 24koa da, eta Bilbokoa, % 23koa.
2023 eta 2026 urteen artean 15 sute eragitea leporatzen diote. 17.000 eurotik gorako kalteak eragin zituzten suteek.
Neskek adierazle okerragoak dituzte antsietateari eta depresioari dagokienez (% 17,5; mutilek, % 9,8), baita suizidio-arriskuari dagokionez ere (% 7,8; mutilek, % 4,1), astearte honetan Bilbon Unicefek aurkeztu duen Haurrak, nerabeak eta ongizate digitala txostenaren arabera.
Erkidegoetako osasun arduradunek batzarra egin dute arratsaldean, denen artean adostutako dokumentu bat helarazteko bihar Osasun ministroari, euren ezinegona azalduz. Oraingoz, ez da zabaldu ezer adostea lortu duten edo ez.
Urtebete pasa daramate medikuek protestan, euren lanbidearen berezitasunak aintzat hartuko dituen estatutu propioa aldarrikatuz. Uste dute Espainiako Gobernuko Ministroen Kontseiluak onartu berri duen Estatutu Markoaren erreformak ez dituela aintzat hartzen medikuen eskakizunak. Lan baldintza hobeagoak nahi dituzte.
Berritasun gisa ezarri da Euskadiko lehen Gobernuaren eguna, 90. urteurrena omentzeko.
Osasun ministroak gogorarazi du 2000. urtetik erkidegoen esku daudela Osasun Sistemaren baitako hainbat eskumen, horien artean, kudeaketarekin, langileen planifikazioarekin, giza baliabideekin eta lan-baldintzen hobekuntzekin lotutakoak.
CAF enpresan sutea piztu da astearte goizaldean, Miirako pintura‑kabinan. LABek jakinarazi duenez, sutearen inguruko nabeetako langileak atera dituzte, eta ez da zauriturik izan. LAB sindikatuak enpresari arduraz jokatzeko eta prebentzio sistemak berrikusteko eskatu dio.
Langileen ordezkariek eta Grupo CL taldeak lortu duten akordioari esker, Errenteriako paper-fabrikaren salerosketa gauzatu ahal izango da. Subrogatuko diren langileen kopurua hasierako proposamenekoa (% 72) baino handiagoa izango da, eta, trukean, bi urtez soldatak izoztea eta lanaldia luzatzea onartu da.
ELA sindikatuak jakitera eman duenez, akordioak 2025eko urrian kaleratutako langileak berriz hartzea ekarriko du, hala nahiko balute, eta bide judiziala amaitzea ere bai.
Mikel Jauregi Industria sailburuak adierazi du industria dela "energia krisiaren ondorioak gehien jasaten ari den sektorea".
Datozen hilabeteetan, trenen zirkulazioa arautzen duten instalazio elektrikoetan, aireztapenean, seinaleztapenean eta komunikazioetan ardaztuko du lana ETSk, baita urbanizazioko jardun eta sarbide jakin batzuetan ere.
Astelehen honetan argitaratutako datuen arabera, urteko lehen hiruhilekoan, % 4,9 igo da EAEko etxebizitza berrien prezioa; bigarren eskukoena, berriz, % 11,4.
Mikel Torres Eusko Jaurlaritzako bigarren lehendakariorde eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak espero du SEPIk Tubos Reunidosi emandako dirulaguntzen inguruan UCOk zabaldutako ikerketak "eraginik ez izatea" enpresaren hartzekodunen konkurtsoan. Hala ere, argi du arren "lagundu ez" duela lagunduko. "Espero dut prozesua garbia eta legezkoa izatea", zehaztu du.
Basauriko Udalak 2025ean egin zuen eskaera, alokairuen kostuak familien hileko diru-sarreren % 30 gainditzen duela argudiatuz.
Iñigo Ansola EAJren Bizkaiko presidenteak Arnaldo Otegiren hitzei erantzun die gaur Radio Euskadin, eta Aitor Esteban ez duela "batere urduri" ikusten esan du. EAJk inkestetan lider izaten jarraitzen duela defendatu du, herritarren beharrei "erantzuten" dielako. Bestalde, Bilboko etorkizuneko erronkei aurre egiteko Mikel Hidalgo hautagai "perfektua" dela esan du Ansolak.
Hiriak eta hiritarrek etorkizunean izango dituzten beharrei buruz hausnarketa egin du Donostiako Udalak Victoria Eugenia antzokian, Donostiarra 2040 Topera! izenburuarekin. Jon Insausti alkateak onartu du "donostiarrek donostiarrontzat egindako hiria" lortzea dutela erronka nagusi.
Josu Estarrona EH Bilduko senatariak egindako galdera bati erantzunez, Fernando Grande-Marlaska Barne ministroak esan du joan den astean Nafarroan egindako polizia-operazioa "egokia eta proportzionala" izan zela, "2025eko urriaren 30ean Nafarroako Unibertsitatearen inguruan Vito Quilesen ekitaldi baten aurka izandako istiluengatik". Guztira 28 pertsona atxilotu zituzten.
Marokok Fronte Polisarioko hiru kide hil zituen joan den igandean, zihoazen autoari droneekin eraso eginez. Horietako bat Lahbib Abdulaziz zen, Polisarioko buruzagietako bat eta Mohamed Abdulaziz presidente sahararraren semea. Erasoa, gainera, NBEren Sahararako ordezkaria Tindufeko kanpamentuak bisitatzen ari zen egun berean gertatu zen.
Sorkunde Aiarza Bilbao Bizkaia Museoak erakundearen zuzendari kudeatzailearekin batera jardungo da Paya Euskal Museoa Bilbao, Bilboko Berreginen Museoa eta San Frantziskoko komentuko aztarnategia kudeatzen dituen erakundea gidatzen.
Lau urtean behingo lehiaketako lehenengo fasean zazpi saio izango dira, seiren ordez, bat lurralde bakoitzean. Saio guztietarako sarrerak ekainaren 17an jarriko dituzte salgai, finalerakoak ere bai.
Erein argitaletxeak Ene Jesus Ramon Saizarbitoriak 1976an argitaratu zuen eleberria berrargitaratu du. Joxean Muñozen hitzaurre eta ilustrazio sail batek laguntzen du "amari buruz" diharduen istorioa, Muñozen hitzetan, "zaila baino gehiago, gogorra den kontakizuna".
17 kontzertu sinfoniko programatu dira, eta 10 ganbera kontzertu. Leire Bilbao poetak testu proposamenak egingo ditu hainbat kontzertutan, Guernica opera berreskuratuko dute, Xabier Anduaga eta Vanessa Goikoetxea arituko dira bi kontzertutan, ET filma zuzeneko musikaz ikusi ahalko da eta Juanjo Mena BOSera itzuliko da bere agurreko denboraldian, 1999tik 2008ra zuzendu zuen orkestrara.
Ekainaren 8tik 11ra, 3,5 eurokoa izango da zinemarako sarreren prezioa. Ipar Euskal Herrian, Fête du Cinéma ekainaren 28tik uztailaren 1era izango da.
Zazpi film labur hauek hautatu dituzte euskal film laburrak sustatu eta zabaltzeko: ‘Aho beltza' (Alba Lozano), 'Al otro lado' (Pablo Esteo, June San Sebastián, Leyre Fernández, Antton Gorroño, Leire Martínez, Irune Aguirreazaldegui eta Javier Martínez), 'Bitartean, gero' (Raúl Barreras), 'Hemen gaude' (Sébastien Boulard), 'High River' (Daniel Alegrete), 'Joare Tte' (Ekaitz Bertiz) eta 'Los Divulgators' (Pablo Hernando Esquisabel).
Mendian jardunaldiak musika eta umorea eskainiko ditu hilaren 7an Bilbao BBK Live jaialdia hartzen duen eremuan, Musika Tresna Birziklatuen Cateura Orkestraren, Suakai Philharmonic nafar taldearen eta Grison musikari eta umoristaren eskutik.
Biarritzen egindako ekitaldi batean, sektoreko elkarteak Olaia Inziarte, Jon Sáenz, Maite Ruiz de Erentxun, Sara Zozaya, Maite Larburu, Izaki Gardenak, Ezezez, Ødei, Fermin Muguruza, Javier Corral “Jerry” eta Xabi Aburruzaga saritu ditu.
“Tamara ta Mara” umorez beteriko euskarazko fikziozko telesaila da, komedia zoro eta feminista bat. EITBren ‘Formatu txikiak, Talentu berriak’ deialdiaren barruan garatu den bigarren telesaila da. Bilboko Azkuna Zentroan estreinatu ostean, Primeran plataforman dago jada ikusgai.
Eta zeren bitartez sorgintzen gaituzte Carltonen Méliès aztiaren ondorengo sortzaile-teknologoek? Errealitate birtualarekin, errealitate areagotuarekin, erreala ez den errealitatearekin, errealitate mistoarekin, existitzen ez diren arren gure begi betaurrekodunen aurrean forma hartzen duten ikuskizun paregabeekin.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
