Beltzak eta zuriak
Egun hauetan gure artean dabil Angela Davis, Estatu Batuetan beltzen eskubideen alde borroka gogorra egin duen emakumea. Davis 1944an jaio zen eta Jim Crow izeneko legeen eragina bere buruan eta familian pairatu zuen. Lege hauek honakoa diote, gutxi gorabehera: ·zuriak eta beltzak berdinak gara, eskubide berdinak ditugu, baina bereizita bizi gaitezen·. Bereizketa beltzen kasuan bazterketa eta zapalkuntza bihurtu zen; ezin zituzten erabili zurien eskolak, dendak, tabernak, komunak eta garraioak. Estatu Batuetako hegoaldeko estatuetan egoera horrek luze iraun zuen.
Bigarren Mundu Gerran milaka izan ziren Estatu Batuetako armadan borrokan egin eta hildako soldadu beltzak. Gerra hartan aliatuek nazismoaren aurka eta askatasunaren alde egin zuten borroka, baina Estatu Batuetara itzuli zirenean, beltz askok ez zuten ez askatasunik, ez demokraziarik izan.
50ko eta 60ko hamarkadak bereziki gogorrak izan ziren Estatu Batuetako hegoaldeko beltzentzat. Eskubideak bazituzten, baina zuriek ez zieten eskubide horiek erabiltzen uzten ( boto eskubidea, esate baterako) eta jartzen zizkieten trabak gaindiezinak izaten zirelako. Beltzen eskolak, etxeak, lanak … okerrenak ziren eta beraien kontrako erasoak eguneroko kontua zen urte haietan.
60ko hamarkadan egoera aldatzen hasi zen; Malcom X, Martin Luther King, Pantera Beltzak edo Angela Davisen lana eta borrokari esker, bazterketa basatiena behintzat gainditzen hasi ziren.
Debekatuta zeuzkaten lekuetan sartu eta guneak erabiltzen hasi ziren. Apurka apurka, bazirudien urtetako ametsa betetzen has zitekeela, Pantera Beltzek aldarrikatutako 10 ataleko adierazpena egi bihurtuko zela, beltzek eskola duinak, lan egokiak, osasun sare zabala eta doakoa izango zutela, bigarren mailako herritarrak izateari utziko ziotela …
Iaz bertako erakundeek zabaldutako datuen arabera, Estatu Batuek 320 miloi biztanle dituzte, beltzak %12 dira, 40 miloi inguru. Estatu Batuetako espetxeetan 2 miloi preso daude, erdia beltzak dira. Beltzak, batez beste, zuriak baino 6 urte gutxiago bizi dira, langabezia 4 bider handiagoa da beltzen artean eta pobrezia egoeran diren hiru estatubatuarretatik bat beltza da. Abortuen % 37 emakume beltzek egiten dituzte, % 13 besterik ez izan arren ,eta urtero hies gaitza harrapatzen duten pertsonen % 65 beltzak dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.