Topikoak
Afrika hitza entzun edo irakurtzen dugunean gehienoi beltzak datozkigu gogora, lur sail zabalak eta basatiak, gizarteak sortu aurreko animaliak … Baina zertxobait sakondu ezkero gatazkak, sarraskiak,pobrezia, gaitzak eta gosea nagusitzen direla dirudi. Afrikarrek behin eta berriz esaten digute beraiei buruzko topikoz jositako irudia dugula. 200 miloi biztanle dituen kontinentea herrialde bakarra balitz bezala tratatzen dugula eta ezjakintasuna ausardia handiz erabiltzen dugula Kontinente Beltzera hurbiltzen garenean.
Afrikari buruz 20 lerrotan fundamentuzko zerbait adierazi nahi izatea ere, topiko guzti horietan erortzea da zalantzarik gabe, baina agian gutxitan esaten direnak noizbehinka gogoratzea, hurbiltzeko beste modu bat izan liteke. Afrikak 30 miloi kilometro koadro ditu, Europar Batasunaren zabalera 7 bider. 1.200 miloi biztanle ditu eta horietatik % 70k 20 urte baino gutxiago du. Afrikan 2 mila hizkuntza hitz egiten dituzte, eta herrialde gehienetan mendebaldeko hizkuntzaren bat biztanle gehienek ezagutzen dute; horren ondorioz, Afrika da munduko elebidun, hiru-eledun eta eleaniztun gehien duen kontinentea.
Afrikan daude munduko baliabide naturalen heren bat eta landu daitezken lurren erdia, lur azpiko aberastasuna, baita inguruko itsasoena ere handia da; baina, zoritxarrez, munduko biztanleen % 20 bertan bizi arren, Afrikaren Barne Produktu Gordina % 2,6 besterik ez da.
Beste zerbaiti buruz hitz egiten ari bagina, lekuren bat gure arbasoen sorlekua dela jakiteak, gu han sortu eta handik gatozela egiaztatzeak leku horri buruz errespetuz eta, seguruenera, maitasunez hitz egitera eramango gintuzke, baina itxuraz Afrika urrutiegi geratzen zaigu eta bertatik irtendakoen ondorengook gehiegi aldatu gara sustraiak han ditugula aldarrikatzeko.
Afrikan, gaur egun, gertatzen denaren erantzukizuna norena den jakiteak edo kontuak batzuei edo besteei eskatzeak ez luke ezer konponduko. Sarri afrikarrek beraiek ere, batez ere, agintariek eta gizarte buruek, kolonialisten gisa jokatu baitute, euren burua eta gertukoen interesak inguruan dauzkaten herrikideen ongizatearen aurretik jarriz. Afrikako arte sortzaileek eta intelektualek ez dute onartzen Mendebaldetik erakusten ditugun jarrera paternalistak eta erruki adierazpenak. Beraiek diote afrikarrek patua mendean hartu behar dutela behingoz, direna onartu eta harrotasunez bizitzen ikasi, historian lehen aldiz euren buruaren jabe bihurtuz.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.