Zilegitasuna
Ez dakigu Munduko lehen erregea zein izan zen eta non bizi izan zen. Historiagileek diote gaur egungo Iraken zegoen Uruk hirikoak izan zirela lehen erregeak, orain dela zapi mila bat urte.
Danimarkako erregeek eta erreginek diote bikingoen zuzeneko oinordekoak direla eta Europako monarkia zaharrena direla. Munduan zehar, aldiz, asko dira erregeak edo erregeen parekoak izendatzeko deiturak …
Baina, gaur egun, asko dira erregeak eta erreginak alferrikakoak direla uste dutenak, gaur egungo gizarteetan ez dutela lekurik horrelako irudiek eta pertsonaiek. Baina, erregeak gizakiaren antolaketa bezain zaharrak dira.
Erregea talde burua zen, bere zilegitasuna armen bidez edo jainkoarengandik zuzenean jasotakoa izan zitekeen, baina horrek ez zuen horrenbeste axola. Erregeak agintea izan behar zuen, legea ezarri eta zuzeneko oinordekotza eduki, bera hil ondoren taldea edo erresuma desegin eta sakabanatu ez zedin. Oinordekotza arauak ere, zehatzak ziren, normalean semeei, gizonei zegokien aitaren lekua, eta hauen faltan familiako beste gizon bat. Mendetan zehar erregeak botere guztia izan du, berak pilatzen zituen eskumenak eta agintzeko tresnak, sarri jainkotzat hartu izan dira edo jainkoen seme-alabatzat.
Denborak, hala ere, guztia aldatzen du, baita arauak eta ohiturak ere. Gizarteak garatu ahala erregeek eta erreginek zilegitasuna, herriaren ordezkaritza eta indarra galdu zituzten. XVII. mendean Ingalaterran eta XVIII. mendean Frantzian beharrak gizartea aldatu zuen eta gizarteak erakundeak.
Leku batzuetan errege-erreginei lepoa moztu zieten, beste batzuetan, aldiz, herriaren ordezkariek egindako legeak betetzera behartu zituzten.Gaur egun, Europako 11 herrialdetan monarkia dute, besteak beste, kontinenteko herri aurreratu eta aberatsenetan: Suedian, Herbeheretan, Norvegian, Danimarkan, Erresuma Batuan … eta herrialde guzti hauetan erregeak edo erreginak irudi bikaina dute eta herritarren gehiengoak ez luke, inolaz ere, erakunde hori kendu edo bota nahi.
Historia motza duten herrialdeek, berriz, miretsi egiten dituzte monarkiak edo monarkiak dituzten herriak. Estatu Batuetan, Kanadan edo Australian Europako errege-erreginei harrera bikaina egiten diete, esan liteke inbidia dutela, beraiek ere nahiko luketela iragan oparoa edo behintzat aberatsa erakusten duen horrelako instituzioa edukitzea.
Esan ohi da gizakia sortu zenetik pilatutako esperientzia, bizi izandako guztia geneetan daramagula, modu batera edo bestera. Hor kokatzen dituzte psikologoek eta psikiatrek gure beldurrak eta arrazoirik gabekoen azalpenak. Agian, hortxe legoke monarkien onarpenaren arrazoietako bat.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.