Mundu biribila
Errefuxiatuen eta etorkinen krisiak aurpegi asko izan ditu eta oso ezberdinak izan dira Europan azaldu diren jarrerak gertakari honi buruz. Baina, sarri, auzi honetan eta, oro har, herri eta giza-taldeen arteko gatazketan, pertsonen jatorria aipatzen da, jaioterriak, azalaren koloreak eta hizkuntzak erabakigarriak balira legez, arazo eta eragozpen sortzaile, batez ere. Gaur egun, munduan 7.230 milioi pertsona bizi gara, horietatik 800 milioi errefuxiatuak edo etorkinak dira, ez dira bizi jaio ziren lekuan eta asko eta asko hizkuntza eta azal ezberdineko herrietan bizi dira.
Gizakia sortu zenetik ibiltaria da eta esan genezake munduko herri guztiak etorkinak direla, bat bera ere ez zelako azaldu, gaur egun, bizi den lekuan. Hala ere, gizaki orok toki batez jabetu ondoren gogor babestu du bere esparrua, bertara iritsitako gizakien kontra. Mugimendua bezain zaharra da gizakiaren joera hartutako lurra bereganatu eta hesien bidez babesteko. Zibilizazioa horixe da, mugimendua eten, eremu bat hesitu eta barrukoa garatu. Gero eta zabalagoa izan eremu hori, harremanak konplexuagoak dira eta zibilizazio horrek beste maila bat duela esan ohi dugu, baina hazia bera da.
Kontu batzuk benetan harrigarriak dira. Aurtengo Eurovisioneko lehiaketan Australia izan da bigarrena europarren arteko lehian. Israelek Europako kirol txapelketa guztietan parte hartzen du, Asian egon arren. Espainiak lurrak ditu Afrikan, Estatu Batuek Itsaso Barean, eta Erresuma Batuak eta Frantziak mundu guztian. Turkiak Europar Batasunean sartu nahi du, herrialde ia guztia Asian egon arren ,Errusiak sarri aipatzen du Europa dela bere berezko esparrua. Japonia behin baino gehiagotan sartu ohi dugu Mendebaldeko herrien artean, aliatu gisa, besterik ez bada.
Azalari dagokionez, mugak edo marrak jartzea ez da batere erraza. Nigeriako beltzena eta Suediako zuriena erraz koka ditzakegu bi multzo ezberdinetan, baina Maliko beltzak non sartzen dira? Libiako beltzaranek noren antza dute? Greziar bat eta Turkiar bat bereziko al genituzke azalaren arabera? Indiar eta Pakistandar asko Eritreako beltzak baino ilunagoak dira eta inork ez du Asiar hori bat sekula ikusi.
Gizaki guztiok, zorionez, ezberdinak gara, ezberdintasun horiei aniztasunaren aberastasuna deitu ohi diegu, kultura eta zibilizazioa azken finean. Bizikidetza lortzeko beste tresna batzuk ditugu, arauak, legeak eta errespetua, hauek parekatzen gaituzte eta hauek ezaba lezakete aniztasunak jarritako hesi eta oztopoak, gizakiok itxuraren gainetik pentsatzeko gai garelako.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.