65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ohartarazi du alkoholaren eta psikofarmakoen ohiko kontsumoaren prebalentzia handia dagoela EAEko 65 urtetik gorako pertsonen artean, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez. Txosten horren arabera, gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Ostegun honetan aurkeztu dute Adikzioei buruzko Euskadiko azken inkestan oinarritutako azterlan aitzindaria, Alberto Martinez Osasun sailburua buru zela, Adikzioen Euskal Kontseiluak Gasteizen egin duen bileran.
Txostenak erakutsi duenez, adineko gehienek ez dute kontsumo problematikorik, baina substantzia jakin batzuk maiz eta modu jarraituan erabiltzen dituzte, eta horrek ondorio larriak ekar ditzake pertsona horien osasunean, bai adinagatik, bai gaixotasun kronikoen presentziagatik, bai eta polimedikazioagatik ere.
Datuak, substantzia motaren arabera
Alkoholaren kontsumoari dagokionez, datuek erakusten dute substantzia hori oso presente dagoela EAEko adinekoen egunerokoan. Gizonen bi herenek eta emakumeen heren batek alkohola kontsumitu dute azken hilabetean, eta gizonen % 40k egunero kontsumitzen dute. Gainera, adinekoen erdien ustez, egunero kopa bat edo bi hartzeak ez du arazorik sortzen. Horrek agerian uzten du arriskuaren pertzepzio txikia dutela.
Psikofarmakoen kontsumoari dagokionez, emakumeek gizonek baino gehiago hartzen dituzte. Ikerketak agerian utzi du adinekoen ia erdiek lasaigarriak, lo-eragileak edo antidepresiboak hartu dituztela noizbait, eta heren batek, gutxi gorabehera, azken urtean hartu dituela. Lasaigarriak eta somniferoak dira gehien erabiltzen diren botikak, oso modu jarraituan erabiltzen dira, eta emakume askok egunero kontsumitzen dituzte. Noizbait kontsumitu dituztenen % 60 inguruk gaur egun ere hartzen dituzte horrelako botikak, adikzioa egon daitekeen seinale. Psikofarmakoen kontsumoa ondoez emozionalaren adierazleekin lotzen da, eta askotan ez da hautematen adikzio jokabide gisa.
Bi substantzia horien konbinazioa bereziki da arriskutsua, Osasun Sailak ohartarazi duenez. Adinekoen % 5 inguruk alkohola eta psikofarmakoak kontsumitzen ditu egunero, eta nahasketa horrek nabarmen handitzen ditu albo-kalteen arriskuak, erorikoak izateko arriskua, narriadura kognitiboa garatzearena, arazo kardiobaskularrak izatekoarena edo ospitaleratzeena. Osasun Sailaren ustez, kontsumo konbinatu hori “bereziki kezkagarria da, eta gertutik zaindu behar da”.
Tabakoari dagokionez, azterlanak erakusten du adinekoen % 8 inguruk tabakoa erretzen duela gaur egun, biztanleria heldu orokorrak baino kopuru txikiagoa. Hala ere, adineko gizonen ia erdia eguneroko erretzailea izan da noizbait bizitzan zehar, eta horrek agerian uzten du inpaktu metatu handia duela bere osasunean. Txostenak azpimarratzen du, halaber, askoz gehiago direla tabakoa uzten duten gizonak emakumeak baino. Hori dela eta, Osasun Sailak eta Osakidetzak berariaz emakumeei zuzendutako programak indartuko dituzte mendekotasuna gainditzen laguntzeko.
Diru-jokoak
Bestalde, ikerketak erakusten du dirua tarteko den jokoa nahiko ohikoa dela adinekoen artean: % 60 inguruk jokatu du azken urtean, eta ohikoagoa da gizonen artean. Hala ere, kasu gehienetan noizbehinkako praktikak izaten dira, diru-kopuru gutxikoak, eta normalean joko presentzial tradizionalekin lotuta egoten dira, loteria, esaterako. Adin gazteagoetan ez bezala, non online modalitateek arrisku gehigarriak dakartzaten, adinekoen joko problematiko kasuak ez dira asko, eta ez da osasun publikoko arazo bat.
Prebentzioa eta sentsibilizazioa
Osasun Sailak lehentasunezko hainbat jarduera-ildo iragarri ditu. Besteak beste, adineko gizonen alkohol-kontsumoari buruzko sentsibilizazioa indartzea, psikofarmakoen erabilera kronikoa berrikustea, bereziki emakumeengan, eta, halako sendagaiak agintzerako alkohol-kontsumoari buruz sistematikoki galdetzea.
Era berean, lo-ezinari eta antsietateari aurre egiteko esku-hartze ez-farmakologikoak bultzatuko dira, hala nola laguntza psikologikoa edo jarduera fisiko egokitua edo baliabide komunitarioak.
Aldi berean, familiei eta zaintzaileei zuzendutako informazio kanpainak bultzatuko dira, arrisku seinaleak detektatu eta adinekoen ohitura aldaketetan lagundu ahal izan dezaten.
Adikzioei buruzko plana
Euskadin adikzioen arloan lan egiten duten erakunde eta entitate sozial nagusiak biltzen dituen Adikzioen Euskal Kontseiluaren bileran 2023-2027 aldirako Euskadiko Adikzioen VIII. Planaren aurrerapenak ere errepasatu dira, zeinak estrategia integrala hedatzen jarraitzen duen. Mugarri nabarmenen artean daude Kerik gabeko Espazioen Sarea (765 gune), adingabeen ongizate digitalerako "Guraso-sarerik onena zu zara" kanpaina, eta substantziak aztertzeko programak mantentzea, hala nola “ANDEN 1” adikzioei arreta emateko zentro soziosanitarioko kontsumo gainbegiratuko zerbitzuak.
Zure interesekoa izan daiteke
Haurdunaldian ematen den genero indarkeria kasuak osasun-kontsultei esker identifikatu daitezke
Haurdunaldian emakumeek harreman estua izaten dute osasun-sistemarekin: emaginarekin, ginekologoarekin eta erizainarekin dituzte kontsultak. Hilabete horiek giltza izan litezke genero-indarkeria egoerak identifikatzeko. Osasun eta gizarte-arloen aldetik erantzun koordinatua emateko beharra aldarrikatu dute adituek Donostian, “Indarkeria eta amatasuna” izeneko udako ikastaroan.
Einar Galilea euskal futbolariaren aurkako pintadak agertu dira Malagan, Argentinako kamisetarekin bere irudia zabaldu ostean
Irainez betetako pintadak Rosaledatik gertu agertu dira, Espainia eta Argentinaren arteko Munduko Txapelketako finalaren ostean. Malagako jokalariaren argazkia sare sozialetan zabaldu da, baina ez dago argi noiz ateratakoa den.
Agur terrazetan eta hondartzetan erretzeari: honelakoa da tabakoaren aurkako lege berria, bapeagailua eta zigarroa parekatzen dituena
Espainiako Gobernuak onartutako lege berriak debekatu egingo du terrazetan eta hondartzetan erretzea eta bapeatzea. Izan ere, zigarreta elektronikoa eta tabako tradizionala parekatu eta 600 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Bi begirale atxilotu dituzte Biarritzen, hiru eta lau urteko haurrak bortxatzea eta sexu-erasoak egitea leporatuta
Baionako Fiskaltzak jakinarazi duenez, orain arte jasotako testigantzen arabera, 12 sexu-eraso kasuren eta bortxaketa baten zantzuak aurkitu dituzte, eta ez dute baztertzen gehiago izatea.
Alga asiarra: gure kostaldeko itsas hondoa hartzen ari den alfonbra berdea
Alga hori gure hondartzetan zabaltzea ageriko zatia baino ez da. Izan ere, alga asiarra gure itsas hondoan alfonbra berdeak osatzen ari da. Haren hedapenak biodibertsitatea mehatxatzen du, eta hura kontrolatzeko erronka berriak sortu ditu.
Espainiako Gobernuak behin betiko onartu du terrazetan eta hondartzetan erretzea debekatzen duen tabakoaren aurkako legea
Araudi berriak zigarro elektronikoak eta bapeagailuak ohiko tabakoarekin parekatu ditu, kerik gabeko guneak zabalduko ditu eta produktu berrien salmenta establezimendu espezializatuetara mugatuko du.
Euskal Encounterrek 5.000 parte-hartzaile inguru eta 4.000 ordenagailutik gora bilduko ditu BECen
Makrohitzordu teknologikoa uztailaren 23tik 26ra egingo da eta arreta berezia eskainiko zaio adimen artifizialari eta ordenagailu kuantikoari.
Bi emakume hil dituzte azken 24 orduetan beren bikotekide edo bikotekide ohi gizonezkoek Malagan eta Toledon
Emakumezkoek 30 eta 45 urte bitartean zituzten, eta euren bikotekideek eraso eginda hil dira. Gizon bat atxilotu dute, eta besteak bere buruaz beste egin omen du. Guardia Zibila beste kasu bat ikertzen ari da Malagan. Beste emakume bat hilik aurkitu zuten astelehen gauean Almoradin (Alacant), baina autopsiaren arabera, arrazoi naturalengatik hil zen.
Lekeitioko uharteko moilan erreskatatua izateak 1.500 eurorainoko faktura ekar dezake
2025eko lege-dekretu batek jasotzen duenez, erreskate-operatiboaren kostua erreskatatutakoaren gain utzi ahal izango da, baldin eta erreskatea arriskutsutzat seinaleztatutako gune batean egiten bada; duela aste batzuetatik, Lekeitioko uharterako moilak baldintza hori betetzen du.
Amaitu dira goizeko ilarak A-8an, Muskiz parean
Istripuak errei bat ixtea eragin du Santanderrerako noranzkoan eta une batean 5 kilometrokoak izan dira auto-ilarak, eguerdiko 12:00ak aldera errepidea berriro zabaldu duten arte.