65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ohartarazi du alkoholaren eta psikofarmakoen ohiko kontsumoaren prebalentzia handia dagoela EAEko 65 urtetik gorako pertsonen artean, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez. Txosten horren arabera, gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
Ostegun honetan aurkeztu dute Adikzioei buruzko Euskadiko azken inkestan oinarritutako azterlan aitzindaria, Alberto Martinez Osasun sailburua buru zela, Adikzioen Euskal Kontseiluak Gasteizen egin duen bileran.
Txostenak erakutsi duenez, adineko gehienek ez dute kontsumo problematikorik, baina substantzia jakin batzuk maiz eta modu jarraituan erabiltzen dituzte, eta horrek ondorio larriak ekar ditzake pertsona horien osasunean, bai adinagatik, bai gaixotasun kronikoen presentziagatik, bai eta polimedikazioagatik ere.
Datuak, substantzia motaren arabera
Alkoholaren kontsumoari dagokionez, datuek erakusten dute substantzia hori oso presente dagoela EAEko adinekoen egunerokoan. Gizonen bi herenek eta emakumeen heren batek alkohola kontsumitu dute azken hilabetean, eta gizonen % 40k egunero kontsumitzen dute. Gainera, adinekoen erdien ustez, egunero kopa bat edo bi hartzeak ez du arazorik sortzen. Horrek agerian uzten du arriskuaren pertzepzio txikia dutela.
Psikofarmakoen kontsumoari dagokionez, emakumeek gizonek baino gehiago hartzen dituzte. Ikerketak agerian utzi du adinekoen ia erdiek lasaigarriak, lo-eragileak edo antidepresiboak hartu dituztela noizbait, eta heren batek, gutxi gorabehera, azken urtean hartu dituela. Lasaigarriak eta somniferoak dira gehien erabiltzen diren botikak, oso modu jarraituan erabiltzen dira, eta emakume askok egunero kontsumitzen dituzte. Noizbait kontsumitu dituztenen % 60 inguruk gaur egun ere hartzen dituzte horrelako botikak, adikzioa egon daitekeen seinale. Psikofarmakoen kontsumoa ondoez emozionalaren adierazleekin lotzen da, eta askotan ez da hautematen adikzio jokabide gisa.
Bi substantzia horien konbinazioa bereziki da arriskutsua, Osasun Sailak ohartarazi duenez. Adinekoen % 5 inguruk alkohola eta psikofarmakoak kontsumitzen ditu egunero, eta nahasketa horrek nabarmen handitzen ditu albo-kalteen arriskuak, erorikoak izateko arriskua, narriadura kognitiboa garatzearena, arazo kardiobaskularrak izatekoarena edo ospitaleratzeena. Osasun Sailaren ustez, kontsumo konbinatu hori “bereziki kezkagarria da, eta gertutik zaindu behar da”.
Tabakoari dagokionez, azterlanak erakusten du adinekoen % 8 inguruk tabakoa erretzen duela gaur egun, biztanleria heldu orokorrak baino kopuru txikiagoa. Hala ere, adineko gizonen ia erdia eguneroko erretzailea izan da noizbait bizitzan zehar, eta horrek agerian uzten du inpaktu metatu handia duela bere osasunean. Txostenak azpimarratzen du, halaber, askoz gehiago direla tabakoa uzten duten gizonak emakumeak baino. Hori dela eta, Osasun Sailak eta Osakidetzak berariaz emakumeei zuzendutako programak indartuko dituzte mendekotasuna gainditzen laguntzeko.
Diru-jokoak
Bestalde, ikerketak erakusten du dirua tarteko den jokoa nahiko ohikoa dela adinekoen artean: % 60 inguruk jokatu du azken urtean, eta ohikoagoa da gizonen artean. Hala ere, kasu gehienetan noizbehinkako praktikak izaten dira, diru-kopuru gutxikoak, eta normalean joko presentzial tradizionalekin lotuta egoten dira, loteria, esaterako. Adin gazteagoetan ez bezala, non online modalitateek arrisku gehigarriak dakartzaten, adinekoen joko problematiko kasuak ez dira asko, eta ez da osasun publikoko arazo bat.
Prebentzioa eta sentsibilizazioa
Osasun Sailak lehentasunezko hainbat jarduera-ildo iragarri ditu. Besteak beste, adineko gizonen alkohol-kontsumoari buruzko sentsibilizazioa indartzea, psikofarmakoen erabilera kronikoa berrikustea, bereziki emakumeengan, eta, halako sendagaiak agintzerako alkohol-kontsumoari buruz sistematikoki galdetzea.
Era berean, lo-ezinari eta antsietateari aurre egiteko esku-hartze ez-farmakologikoak bultzatuko dira, hala nola laguntza psikologikoa edo jarduera fisiko egokitua edo baliabide komunitarioak.
Aldi berean, familiei eta zaintzaileei zuzendutako informazio kanpainak bultzatuko dira, arrisku seinaleak detektatu eta adinekoen ohitura aldaketetan lagundu ahal izan dezaten.
Adikzioei buruzko plana
Euskadin adikzioen arloan lan egiten duten erakunde eta entitate sozial nagusiak biltzen dituen Adikzioen Euskal Kontseiluaren bileran 2023-2027 aldirako Euskadiko Adikzioen VIII. Planaren aurrerapenak ere errepasatu dira, zeinak estrategia integrala hedatzen jarraitzen duen. Mugarri nabarmenen artean daude Kerik gabeko Espazioen Sarea (765 gune), adingabeen ongizate digitalerako "Guraso-sarerik onena zu zara" kanpaina, eta substantziak aztertzeko programak mantentzea, hala nola “ANDEN 1” adikzioei arreta emateko zentro soziosanitarioko kontsumo gainbegiratuko zerbitzuak.
Zure interesekoa izan daiteke
Aske gelditu dira Vito Quilesen ekitaldi baten harira izandako istiluengatik atxilotutako 28 pertsonak
Horietako hamaseiri desordena publikoaren delitua leporatu diete. Gainerako hamabiei, horrez gainera, agintaritzaren agenteen aurkako atentatua ere egotzi diete.
Eutanasia-eskaerak % 61 igo dira Euskadin, eta prozesuaren batez besteko iraupena 39,4 egunera jaitsi da
Ostegun honetan argitaratutako urteko txostenaren arabera, 2025ean 107 eskaera onartu ziren, 78 prestazio gauzatu ziren eta 31 pertsona hil ziren prozesua bukatu baino lehen.
Hiru pertsona ikertu dituzte Bizkaian, genero-indarkeriaren biktima baten datuak lortzeko guardia zibilena egiteagatik
Ikertuetako batek harreman sentimentala zuen emakumearekin, eta harekin bizi zen Barakaldon.
Gizon bat atxilotu dute Donostian, Egia auzoan izandako sexu-erasoaren egilea delakoan
Donostiako Udaleko Bozeramaileen Batzordeak elkarretaratzea deitu du biharko, 11:45ean, Alderdi Ederreko lorategietan.
Foruzaingoko lankideek minean bat egin eta babesa eman diete hildako bost agenteen familiei
Foruzainen hil-kapera izango da gaur Iruñeko San Alberto beilatokian. Etengabea da bertan goizean goizetik, senide, lagun eta lankideen joan-etorria. Istripuan zauritutako kamioiko gidariari sendagiria eman diote, baina shock egoeran dago.
Gasteizko Fournier lantegi zaharrean bizi ziren hiru lagun aterarazi dituzte, inguru horretan astebetean egin den bigarren kaleratzean
Ertzaintzak eta Gasteizko Udaltzaingoak, epailearen aginduz, Heraclio Fournier kaleko industria-nabean zeuden hiru pertsona aterarazi dituzte, baldintza eskasak eta segurtasun falta argudiatuta.
"Bizi Natura" saioaren unerik onenak: 2026ko ekainaren 3a, asteazkena
Oraingo honetan, Bizi Naturaren kamerek katagorrien, flamenkoen, txorien janlekuen, orkatzen eta abarren irudiak eskaini dizkigute.
Ibar auziko epaileak beste hilabete bat eman dio fiskalari lekuko berri bati buruzko erabakia har dezan
Pablo Ibarren defentsaren arabera, lekukoak erailketak egin zituzten bi pertsonak identifikatu zituen, eta horrek errugabetu egingo luke Ibar.
Minutu bateko isilune hunkigarria Nafarroako Parlamentuan, hildako bost foruzainen omenez
Gaurko saioaren hasieran, Unai Hualde Ganberako presidenteak Bozeramaileen Batzordean goizeko lehen orduan onartutako adierazpen instituzionala irakurri du, gertaerak eragindako "mina eta atsekabea" erakusten duen testua. Hildako bost foruzainak omentzeko Nafarroako Gobernuak zein Foruzaingoak antolatutako ekitaldi instituzionalekin bat egin du Ganberak.
Euskal Herriko mediku eta pediatrek pantailek arrisku larriak dakartzatela ohartarazi dute, eta ikasgeletan mugikorrik ez izatea eskatu
Altxa Burua mugimenduarekin batera, sendagileek eta pediatrek txosten bateratua plazaratu dute, lehenengoz. Lan horretan, pantailen aurrean denbora luzez egoteak adingabeengan dakarren eragin negatiboa aztertu dute; alde batetik, buru osasuna aipatu dute: loaren nahasmenduak, antsietatea... Bestetik, erabilera gehiegizkoak obesitatea, ikusmen-arazoak eta hizkuntzaren atzerapenak eragin ditzakeela ohartarazi dute.