Adinekoak

Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.

Nafarrentzat gaur abiatuko da plaza eskuratzeko epea, eta EAEko pentsiodunentzat, asteazkenean. Guztira, ia 900.000 plaza eskainiko dira penintsulako kostaldera eta uharteetara joateko edo bospasei eguneko bidaiatxoak egiteko. 

Robotika Erronkak izeneko egitasmo aitzindariaren atzean Nafarroako Gobernua eta ADACEN daude. Helburua da desgaitasuna duten adinekoen autonomia eta bizi-kalitatea hobetzea, robotika erabilita. Berritasun nagusia: erabiltzaileak eta euren familiek gidatzen dute robotaren garapena. Horrela, teknologia pertsonari egokituko zaio, eta ez alderantziz.

Berritasun gisa, langile autonomoek ere erretiro malgua eskatzeko aukera izango dute. Izan ere, orain arte soldatapeko langileek soilik eskatu ahal zuten. 

Ia 900.000 plaza eskainiko dira orotara, eta horietatik 7.400 baliabide gutxien dituzten pentsiodunentzat erreserbatu dira, 50 euroko prezioan. Bidaiak irailaren 14tik 15era bitartean merkaturatuko dira.

Telelaguntza-zerbitzu publikoak bakardade-arriskuan dauden erabiltzaileentzako plan pertsonalizatuak gehituko ditu, eta adineko edo mendeko senitartekoak etxean zaintzen dituztenentzako laguntza zabalduko du. Hortaz, uztailean iragarritako telelaguntza prediktibo eta aurreratuaren hedapena osatu egingo da.

Eustaten arabera, migrazio saldoa positiboa izango da 2025 eta 2035 urteen artean Euskal Autonomia Erkidegoko 240 udalerritan (% 95,2). 

Lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die etorri berriei soilik eragiten, "munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxituetan hitz egiten duten lurraldeetako herriatarrei ere". Gainera, ikusi dutenez, kasu gehienetan adinekoek eta haurrek arrisku handiagoa dute osasun-arretako hizkuntza-desoreka horren ondorioak pairatzeko. 

Kontsumoaren prebalentzia handiagoa duten pertsonen artean ongizate emozionala eta lo-higieneko heziketa sustatuko dira. Gainera, gorabeherak goiz identifikatzea eta arazoak patologiko bihurtzea saihestea bilatuko dute. Azken batean, neurri ez-farmakologikoak sustatu nahi dira eta sisteman "aldaketa kulturala" eragin, prebentiboagoa eta iraunkorragoa izan dadin, Osasun Sailak eta Osakidetzak jakinarazi dutenez.

Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.

'Euskal Autonomia Erkidegoan bakarrik bizi diren adineko emakumeak: emandako gizarte-baimena?' txostenaren arabera, bizilagunik ez izateak du esan nahi bakarrik sentitzen direla, gizarteak adineko emakumeei buruz duen irudi estereotipatutik hori ondorioztatzen den arren.

Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Aretxabaletako Udalak sustatu dute Pertsonen Ongizatea Begirada Anitzetik Aretxabaleta POBA proiektu pilotua. 70 urtetik gorakoei prebentzioa, koordinazioa eta arreta pertsonalizatua eskainiko zaie, eta zerbitzua Euskadiko beste udalerri batzuetara hedatzeko asmoa du.

Euskadiko CCOOk ohar batean azaldu duenez, hautagaiek "hamarkadak zeramatzaten egoitzetan lanean, aldi baterako kontratuekin eta lan ordutegiaren barruan euskara ikasteko aukerarik gabe, bitarteko langileak zirelako". Sindikatuarentzat "hizkuntza eta lan eskubideak guztiz bateragarriak dira proportzionaltasun soziolinguistikoak errespetatuz".

Gipuzkoako Foru Aldundiak 'Besarkaden jokoa' ekimen solidarioa jarri du martxan, opari-kutxa bat, "presak alde batera uzteko, pertsonak sentitzeko eta gogoratzeko" gonbidapenarekin. Dagoeneko salgai dago saltoki batzuetan, eta bildutako dirua Itxaropenaren Telefonoaren bi proiektutara bideratuko da. 

Beste urte batez, ehunka pertsonak eta erakundek euren onena eman dute zahartze osasungarria ikertzeko dirua biltzeko. Guztira, egun osoan zehar, EITB Maratoiak 361.665 euro batzea lortu du, eta kopuru horrek hazten jarraituko du datozen egunetako dohaintzei esker.

Isabel Etxeberriak, 110 urterekin, pianoa jotzen jarraitzen du, arratsaldero, Bartzelonako bere etxean. Betidanik egin izan du kirola, eta gaur egun ere oso bizimodu aktiboa duela kontatu digu. Bere iritziz, sasoiz zahartzeko, garrantzitsuagoa da maitasuna kontu materialak baino. 

Fernandok 31 Behobia daramatza, azken bi urteetan beteranoena izanik, eta Leopoldo erretiroa hartu baino pixka bat lehenago hasi zen kilometroak egiten. Korrika egitea botikarik onena da bientzat, ez bakarrik ongizate fisikoagatik, gaixotasunak prebenitzen eta sasoiz zahartzea atzeratzen ere laguntzen baitie. 

Biobizkaia Institutuaren azterketak mendekotasuna prebenitzea eta osasuna zaintzea du helburu, baina ez da azterketa medikoetan bakarrik geratzen. Parte hartzaileek nutrizioari, mikrobiotari eta ohiturei buruzko hitzaldiez ere gozatzen dute, beren ongizatearen hobetzen laguntzeko.

Ikerketak ondorioztatu duenez, hizkuntza bat baino gehiago hitz egiten duten pertsonak gainerakoak baino georago zahartzen dira.

Euskal Autonomia Erkidegoan milioi erdi baino gehiago dira 65 urtetik gorako pertsonak, biztanleriaren % 23. Zainketa-premia gero eta handiagoa denez, Eusko Jaurlaritza zaintzaileak ere babestuko dituzten tresnak garatzen ari da. Zaintzaileei laguntzeko tresna horietako bat ZAINDOO izeneko mugikorrerako aplikazio bat da, eta dagoeneko mila pertsona inguruk erabiltzen dute.