Pazientearen hizkuntza ez hitz egiteak arriskuan jartzen du zehaztasun diagnostikoa, Pompeu Fabraren ikerketa baten arabera
Lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die soilik etorri berriei eragiten, baizik eta "baita munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxitua hitz egiten duten tokian tokiko herriatarrei ere". Gainera, ikusi dutenez, kasu gehienetan adinekoek eta haurrek arrisku handiagoa dute osasun-arretako hizkuntza-desoreka horren ondorioak pairatzeko.
Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateak (UPF) egindako ikerketa batek egiaztatu du osasun-arreta pazientearen hizkuntzan ez bermatzeak arriskuan jar dezakeela zehaztasun diagnostikoa, bai eta medikuaren eta pazientearen arteko konfiantza eta arretaren kalitatea bera ere.
'Revista de Llengua i Dret' aldizkarian argitaratutako lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die soilik etorri berriei eragiten, baizik eta "baita munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxitua hitz egiten duten tokian tokiko herriatarrei ere", UPFk astelehen honetan jakitera eman duenez.
Ikerketa bibliografiko bat izan da ikerlanaren muina, eta horretan hainbat diziplinatako ehun bat lan bildu dituzte, besteak beste AEBn, Kanadan, Erresuma Batuan, Finlandian eta Euskal Herrian osasun-arretan hizkuntza-diskordantziak duen eraginari buruzkoak.
Migratzaileei zein bertakoei eragiten die
Harrera-herrialdeko hizkuntzetako bat bera ere menderatzen ez duen jatorri migratzaileko biztanleriaren kasuan, hizkuntza-diskordantziak ondorio "larriak" izan ditzake, hala nola diagnostiko okerrak, tratamenduekiko atxikimendu txikiagoa edo gehiegizko probak egitea.
Hala ere, azterketak agerian utzi du hizkuntza-diskordantziak ez diola soilik biztanleria migratuari eragiten, baizik eta baita aurreneko hizkuntza gisa hizkuntza gutxitu bat darabilten tokian tokiko biztanleei ere, "nahiz eta elebidun izan eta herrialdeko hizkuntza nagusian/menderatzailean jariotasun handiagoz edo txikiagoz hitz egiteko gai izan".
Erresuma Batuan galestarra hitz egiten dutenekin, Kanadako eremu anglohiztunetako frantses hiztunekin, Finlandian suedierar hiztunekin edo Euskal Herriko euskal hiztunekin egindako ikerketetan ondorioztatu da bigarren hizkuntza batean mintzatzeko gaitasuna "bereziki gutxitzen dela estres, zaurgarritasun, beldur edo min handiko egoeretan".
Arrisku gehiago adineko pertsonengan eta haurrengan
Azterlanetatik ondorioztatu denez, Finlandian ez beste leku guztietan egiaztatu da adinekoak eta haurrak direla osasun-arretan hizkuntza-desorekaren ondorioak pairatzeko "arrisku handiena" duten taldeak.
Adinekoen kasuan, narriadura kognitiboak okertu egin dezake bigarren hizkuntza batean aritzeko gaitasuna, eta horrek osasun-arreta zailtzen du.
Horrez gain, Galesen eta Euskal Herrian egindako ikerketetan ondorioztatu da haurrak, batez ere txikiak badira eta oraindik gaitasun elebidunak garatu ez izan badituzte, ama-hizkuntzaren mende daudela sintomak "zehatz-mehatz" deskribatzeko.
Komunitate horietako hiztunen artean, hizkuntzak pertsona askorentzat duen identitate-balioa ere egiaztatu da, eta norberaren hizkuntzan hitz egiteko ezintasunak "medikuarekin konfiantzazko harremana sortzeko aukerari" kalterako eragin diezaiokeela ondorioztatu da.
Lehen azterketa honen ondoren, Kataluniako diskordantzia linguistikoaren ondorio espezifikoei buruzko ikerketa egingo dutela iragarri du Pompeu Fabrak, orain arte "aztertu gabeko" gaia.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun Ministerioko langileek norobirus-agerraldiak kaltetuta dagoen Getxon amarratutako ontzia ikuskatuko dute gaur
Osasun-agintariek sintomarik ez duten bidaiariak ateratzeko baimena eman dute, eta 18 pertsonak isolatuta jarraitzen dute ontzian, gastroenteritisa dela eta. Osasun-egoera zein den aztertu eta baloratu ondoren, espero da ontzia gaur arratsaldean abiatuko dela Frantzia aldera.
Justiziak arrazoia eman dio Shakirari eta 60 milioi euro itzultzeko eskatu dio Ogasunari
Auzitegiak onartu egin du artistak Zerga Agentziaren ebazpenaren aurka jarritako errekurtsoa, eta bertan behera utzi ditu ezarritako likidazioak eta zehapenak, Administrazioak ez baitu egiaztatu 2011n abeslaria Espainian 183 egun baino gehiago egon zenik, eta legeak Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ) ordaintzeko hori eskatzen du.
Kamioi batek istripua izan du eta karga galdu du A-8an, Galdakaon, eta auto-pilaketa luzeak sortu dira
Kamioilaria, zaurituta, ospitalera eraman dute, eta ibilgailua lekutik kentzeko lanean ari badira ere, zirkulazioa bere onera etorri da.
Getxoko portua, gastroenteritis agerraldiak jotako gurutzaontzia jasotzeko prest
Goizeko bederatziak alderako da iristekoak. Une honetan, gastroenteritis arrunta duten 17 pertsona daude ontzian, isolatuta.
500 urte Bizkaiko Foru Barria onartu zenetik, John Adams eta Humboldt liluratu zituen lege zaharra
1526an onartua, Bizkaiko Foru Barria giltzarri izan zen lurraldearen autogobernua eraikitzeko. Aurrerazalea eta berdinzalea izan zen, hala nola genero-berdintasunean edo berme prozesaletan.
Gizon bat oso larri zauritu da Barasoainen, motokultore batekin izandako istripu batean
Ezbeharra Barasoaingo baratze batean gertatu da, Restaño inguruan, motokultore batekin lanean ari zen gizona makinak harrapatuta geratu denean.
SAPAko akziodun nagusiak Reala "irudi garbiketa" egiteko darabilela salatu dute Anoeta aurrean
“Gerrari ez, bizitza duinak denontzat!” lelopean, armagintzaren aurkako konpromisoak eta erabakiak har ditzatela eskatu diete agintariei. Ildo horretatik, iragarri dute hurrengo asteetarako Bilbon, Gasteizen eta Iruñean hainbat ekintza egingo dituztela.
LGTBI kolektiboaren aldarria Bilbon eta Iruñean, Homofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Egunean
Trans pertsonenganako "indarkeria instituzionala" salatu dute Bilbon. Iruñean, berriz, "espazioak lasaitasunez okupatzeko eta bizitzeko" eskubidea aldarrikatu dute.
Gernikako lokutorio bateko langilea atxilotu dute, bezeroen eta lagunen 82.000 euro bereganatzea leporatuta
Ikerketako iturrien arabera, diru-bidalketak justifikatzeko erreziboak egiten bazizkien ere lokutorioko bezeroei, azken bi hilabeteetan ez zituen bidalketak gauzatu. Era berean, lagunei maileguak eskatu eta desagertu egin zen.