Pazienteen hizkuntzan egiten ez jakiteak arriskuan jartzen du diagnostiko zehatza, Pompeu Fabraren ikerketa baten arabera
Lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die etorri berriei soilik eragiten, "munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxituetan hitz egiten duten lurraldeetako herriatarrei ere". Gainera, ikusi dutenez, kasu gehienetan adinekoek eta haurrek arrisku handiagoa dute osasun-arretako hizkuntza-desoreka horren ondorioak pairatzeko.
Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateak (UPF) egindako ikerketa batek egiaztatu egin du osasun-arreta pazientearen hizkuntzan ez bermatzeak arriskuan jar dezakeela diagnostiko zehatza egitea, bai eta medikuaren eta pazientearen arteko konfiantza eta arretaren kalitatea bera ere.
Revista de Llengua i Dret aldizkarian argitaratutako lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die etorri berriei soilik eragiten,"munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxituetan hitz egiten duten lurraldeetako herriatarrei ere", UPFk astelehen honetan jakitera eman duenez.
Ikerketa bibliografiko bat da ikerlanaren muina, eta horretan hainbat diziplinatako ehun bat lan bildu dituzte, besteak beste AEBn, Kanadan, Erresuma Batuan, Finlandian eta Euskal Herrian osasun-arretan hizkuntza-diskordantziak duen eraginari buruzkoak.
Migratzaileei zein bertakoei eragiten die
Harrera-herrialdeko hizkuntzetako bat bera ere menderatzen ez duten migratzaileen kasuan, hizkuntza-diskordantziak ondorio "larriak" izan ditzake, hala nola diagnostiko okerrak, tratamenduekiko atxikimendu txikiagoa eta proba gehiegi egitea.
Hala ere, azterketak agerian utzi du hizkuntza-diskordantziak ez diela migratzaileei soilik eragiten, baizik eta baita aurreneko hizkuntza gisa hizkuntza gutxitu bat darabilten biztanleei ere, "nahiz eta elebidun izan eta herrialdeko hizkuntza nagusian/menderatzailean jariotasun handiagoz zein txikiagoz hitz egiteko gai izan".
Erresuma Batuan galestarra hitz egiten dutenekin, Kanadako eremu anglohiztunetako frantses hiztunekin, Finlandian suedierar hiztunekin eta Euskal Herriko euskal hiztunekin egindako ikerketetan ondorioztatu da bigarren hizkuntza batean mintzatzeko gaitasuna "gutxitu" egiten dela "estres, zaurgarritasun, beldur edo min handiko egoeretan".
Arriskurik handiena adineko pertsonek eta haurrek dute
Azterlanetatik ondorioztatu denez, Finlandian ez beste leku guztietan egiaztatu da adinekoak eta haurrak direla osasun-arretan hizkuntza-desorekaren ondorioak pairatzeko "arrisku handiena" duten taldeak.
Adinekoen kasuan, narriadura kognitiboak okertu egin dezake bigarren hizkuntzan aritzeko gaitasuna, eta horrek osasun-arreta zailtzen du.
Horrez gain, Galesen eta Euskal Herrian egindako ikerketetan ondorioztatu da haurrak, batez ere txikiak badira eta oraindik ele bietan gaitasuna garatu ez badute, ama hizkuntzaren mende daudela sintomak "zehatz-mehatz" deskribatzeko.
Komunitate horietako hiztunen artean, hizkuntzak askorentzat duen identitate-balioa ere egiaztatu da, eta norberaren hizkuntzan hitz egiteko ezintasunak "medikuarekin konfiantzazko harremana sortzeko aukerari" kalterako eragin diezaiokeela ondorioztatu da.
Lehen azterketa honen ondoren, Kataluniako diskordantzia linguistikoaren ondorio espezifikoei buruzko ikerketa egingo dutela iragarri du Pompeu Fabrak, orain arte "aztertu gabeko" gaia baita.
Zure interesekoa izan daiteke
Ramon Lazaro Tudelanoko presidente ohia aske utzi dute behin-behinean, baina Estatutik irteteko debekuarekin
Ikerketaren buru den instrukzioko epailearen ustez, partiden emaitzak moldatzen zituen kirol-ustelkeria sare baten burua da. Zuzendu zuen klubetako dirua bereganatzea ere leporatu dio.
Jose Ignacio Lopez de Arriortua, "Superlopez", hil da
Zornotzarra jaiotzez, automobilgintzan izan zuen ibilbide oparoarengatik izan zen ezaguna.
Martxoaren 3ko sarraskia oroitarazteko artelan berri bat egin dute Gasteizen, jatorrizkoaren gainean
Gasteizko Zaramaga auzoan, Martxoaren 3ko sarraskian oinarritutako jatorrizko muralaren gainean artelan berri bat egin dute. Pinturak 180 metro koadroko azalera hartzen du, eta jatorrizkoaren konposizioa eta aldarrikapen-mezua errespetatzen ditu.
Euskadi eta Nafarroa, % 95etik gorako emaitzekin unibertsitatera sartzeko probetan
24.700 ikasletik gora aurkeztu dira Hego Euskal Herrian, eta hizkuntza-ereduen arabera aldeak nabarmenak dira: Euskadin, euskaraz ikasi dutenen % 96,80k gainditu dute proba, eta gaztelaniazko ereduan %89,71k; Nafarroan, berriz, bi hizkuntza-ereduek %96tik gorako gainditze-tasak izan dituzte.
Honelakoa izango da 4.000 pertsonatik gora bilduko dituen EHUren graduazio-ekitaldia: txapelak, bertsolariak eta Palestinarekiko elkartasuna
Graduazio bateratua egingo du EHUk, estreinakoz, ostiral honetan, San Mamesen. Nøgen eta Janus Lester musika-taldeek eta Maialen Lujanbio eta Amets Arzallus bertsolariek girotuko dute ekitalditzarra.
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak berretsi egin du adingabeei sexu-hurbilketa egiteagatik Irungo irakasle bati ezarritako zigorra
Epaimahaiak atzera bota du irakasleak Gipuzkoako Probintzia Auzitegiaren epaiaren aurka jarritako errekurtsoa, eta 4 urte eta erdiko kartzela-zigorra bete beharko du, eta, behin irtenda, lau urtez egongo da zaintzapean aske. Ebazpena ez da irmoa, eta errekurritu egin daiteke, Auzitegi Nagusian bertan.
Nahi duzun karrerara sartzeko gutxieneko nota atera ez baduzu, zer egin?
Nahi den karreran sartzeko gutxieneko nota ez lortzeak ez ditu ate guztiak ixten, eta itxarote-zerrendak, antzeko graduak eta Lanbide Heziketa aukera baliagarriak izan daitezke. EHUko eta Batxilergoko orientatzaileek eta Lanbide Heziketako adituek adierazi dutenez, ikasleek bide alternatiboak dituzte nahi duten karrera horretan sartzeko.
Susana Miranda Osasunbideako Lehen Arretako gerenteak dimisioa eman du
Bi urte eman ditu karguan, eta bere denbora horretan, kritika ugari jaso ditu Osasunbideak, besteak beste, hitzordua eskatzeko egon diren arazoengatik eta izandako atzerapenengatik.
Iruñeko Udalak sexu-eraso bat gaitzesteko elkarretaratzea egin du
Erasoa ekainaren 5ean izan zen, ostegun goizaldean, Taconera parkean. Bertan, bi gizonek gizon gazte bati eraso egin zioten, eta sexu-abusuak egin zizkioten. Gizonetako bat espetxean dago, eta Polizia bigarrena identifikatzen saiatzen ari da.
Onik aurkitu dute Bilbon desagertutako 13 urteko neskatoa
Familiak salaketa bat aurkeztu zuen neskatoaren desagerpenagatik igandean, eta asteartean topatu dute.