Pazienteen hizkuntzan egiten ez jakiteak arriskuan jartzen du diagnostiko zehatza, Pompeu Fabraren ikerketa baten arabera

Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateak (UPF) egindako ikerketa batek egiaztatu egin du osasun-arreta pazientearen hizkuntzan ez bermatzeak arriskuan jar dezakeela diagnostiko zehatza egitea, bai eta medikuaren eta pazientearen arteko konfiantza eta arretaren kalitatea bera ere.

Revista de Llengua i Dret aldizkarian argitaratutako lanak ohartarazi duenez, egoerak ez die etorri berriei soilik eragiten,"munduko hainbat herrialdetan hizkuntza gutxituetan hitz egiten duten lurraldeetako herriatarrei ere", UPFk astelehen honetan jakitera eman duenez.

Ikerketa bibliografiko bat da ikerlanaren muina, eta horretan hainbat diziplinatako ehun bat lan bildu dituzte, besteak beste AEBn, Kanadan, Erresuma Batuan, Finlandian eta Euskal Herrian osasun-arretan hizkuntza-diskordantziak duen eraginari buruzkoak. 

Migratzaileei zein bertakoei eragiten die

Harrera-herrialdeko hizkuntzetako bat bera ere menderatzen ez duten migratzaileen kasuan, hizkuntza-diskordantziak ondorio "larriak" izan ditzake, hala nola diagnostiko okerrak, tratamenduekiko atxikimendu txikiagoa eta proba gehiegi egitea.

Hala ere, azterketak agerian utzi du hizkuntza-diskordantziak ez diela migratzaileei soilik eragiten, baizik eta baita aurreneko hizkuntza gisa hizkuntza gutxitu bat darabilten biztanleei ere, "nahiz eta elebidun izan eta herrialdeko hizkuntza nagusian/menderatzailean jariotasun handiagoz zein txikiagoz hitz egiteko gai izan".

Erresuma Batuan galestarra hitz egiten dutenekin, Kanadako eremu anglohiztunetako frantses hiztunekin, Finlandian suedierar hiztunekin eta Euskal Herriko euskal hiztunekin egindako ikerketetan ondorioztatu da bigarren hizkuntza batean mintzatzeko gaitasuna "gutxitu" egiten dela "estres, zaurgarritasun, beldur edo min handiko egoeretan".

Arriskurik handiena adineko pertsonek eta haurrek dute

Azterlanetatik ondorioztatu denez, Finlandian ez beste leku guztietan egiaztatu da adinekoak eta haurrak direla osasun-arretan hizkuntza-desorekaren ondorioak pairatzeko "arrisku handiena" duten taldeak.

Adinekoen kasuan, narriadura kognitiboak okertu egin dezake bigarren hizkuntzan aritzeko gaitasuna, eta horrek osasun-arreta zailtzen du.

Horrez gain, Galesen eta Euskal Herrian egindako ikerketetan ondorioztatu da haurrak, batez ere txikiak badira eta oraindik ele bietan gaitasuna garatu ez badute, ama hizkuntzaren mende daudela sintomak "zehatz-mehatz" deskribatzeko.

Komunitate horietako hiztunen artean, hizkuntzak askorentzat duen identitate-balioa ere egiaztatu da, eta norberaren hizkuntzan hitz egiteko ezintasunak "medikuarekin konfiantzazko harremana sortzeko aukerari" kalterako eragin diezaiokeela ondorioztatu da. 

Lehen azterketa honen ondoren, Kataluniako diskordantzia linguistikoaren ondorio espezifikoei buruzko ikerketa egingo dutela iragarri du Pompeu Fabrak, orain arte "aztertu gabeko" gaia baita.