LGTBI kolektiboaren aldarria Bilbon eta Iruñean, Homofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Egunean

Homofobiaren, Transfobiaren eta Bifobiaren aurkako nazioarteko eguna da maiatzaren 17a, LGTBIQ+ kolektiboko pertsonek pairatzen duten indarkeriari, jazarpenari eta diskriminazioari buruz kontzientziatzeko eguna, hain zuzen ere.

1990era arte, Osasunaren Mundu Erakundeak buruko gaixotasunen artean sartzen zuen homosexualitatea. Definizio hori zuzendu zenetik denbora igaro den arren, kolektiboak diskriminazioa jasaten jarraitzen du gaur egun, datuek erakusten duten bezala: Hego Euskal Herriko elkarteek, batez beste, 125 gertakizunen berri izaten dute urtean. 

Gainera, Ertzaintzak 2024ko datuekin egindako gorroto-gertakariei buruzko azken txostenak sexu-orientazioarekin edo sexu-askatasunarekin lotutako 54 delitu jasotzen ditu.

Kolektiboak salatu duenez, "gorrotoaren diskurtsoak gero eta zabalduagoak daude kaleetan eta sare sozialetan".

Hala, dozenaka pertsona mobilizatu dira igande honetan LGTBIQ+ fobiaren aurka Bilbon, Arriaga Antzokiaren ondoan, E28 Koordinadorak deitutako elkarretaratzean. 

Ohar baten bidez, plataformak kolektiboak "egunero bizi dituen indarkeriak" salatu ditu, eta, bereziki, "indarkeria instituzionala, trans gorputzak eta bizitzak patologizatu eta traumatizatzen dituena". 

"Indarkeria transmisoginoa" eta "eguneroko erasoak" ere salatu ditu.

Iruñean, 28J Plataformak elkarretaratzea egin du udaletxearen aurrean, eta "espazioak lasaitasunez okupatzeko eta bizitzeko" eskubidea aldarrikatu du. 

Ohar batean ohartarazi dutenez, gorroto-diskurtsoak "areagotu egin dira gure inguruan", eta "gorputzaren, bizitzaren eta lurraldearen autodeterminaziorako dugun eskubidea" aldarrikatu dute, "giza duintasuna bermatzen duten askatasun horiek edo beste batzuk urratzen dituztenen zigorgabetasuna" arbuiatuz. 

Pinkwhasing delakoa ere salatu dute: "Ez dugu onartuko estatu, alderdi edo marka bakar batek ere gure diskurtsoa bereganatzea, ezta gure bizitza eta eskubideak instrumentalizatzea onura ekonomikoa lortzeko", adierazi dute.

600 kontsulta Berdindu zerbitzuan

Berdindu, LGTBIQ+ pertsonen arretarako euskal zerbitzuak ia 600 kontsulta jaso zituen 2025ean, aurreko urtearen antzera. 

Txema Ezkerrra aniztasuneko zuzendariak Radio Euskadin azaldu duenez, familiei ematen dieten arreta handitu egin da: 77k eskatu zuten laguntza 2025ean genero-identitate eta genero-adierazpenei buruzko zalantzak argitzeko, adingabeen ingurukoak, kasu askotan. 

Berdinduk bulego bana ditu Bilbon, Donostian eta Gasteizen, eta zerbitzu ibiltaria ere badu hainbat udalerritan.

Ikasgeletan eraso transfobikoak ugaritu direla salatu dute sindikatuek eta hezkuntza kolektiboek

Bestalde, LAB eta STEILAS sindikatuek, hezkidetzarekin, pedagogia feministekin eta sexu-hezkuntzarekin lotutako kolektibo eta eragileekin batera (IKAMA, Gazte Feministak, Hiruki Larroxa, Parean Elkartea edo Sorginlore, besteak beste), ikastetxeetan eraso transfobikoak ugaritu egin direla salatu dute, eta Nafarroako eta Euskadiko Hezkuntza sailei baliabide eta estrategia gehiago eskatu dizkiete “ikasgela libre eta seguruak” bermatzeko.

LGTBIQ+fobiaren aurkako Nazioarteko Egunean zabaldu duten manifestuan ohartarazi dutenez, diskurtso “transfobo eta baztertzaileak” gero eta leku handiagoa hartzen ari dira jendartean, “autoritarismoarekin eta faxismoarekin” lotutako mezu erreakzionarioen gorakadak markatutako testuinguru batean.

Egoera horrek “eragin zuzena” duela hezkuntza-komunitatean nabarmendu dute, eta ohartarazi dute azken hilabeteetan eraso transfobikoak gertatu direla ikastetxeetan, eta ez dagoela horiei aurre egiteko “baliabide egokirik edo estrategia zehatzik”.

Testuak, gainera, “saiakera antolatuak” daudela salatzen du, gorroto-diskurtsoen bidez jarrera transfobikoak elikatzeko, hezkuntza-inguruneen barruan zein kanpoan, eta Bilbon eta Donostian egindako hitzaldiak edo ikastetxeetara bidalitako gutunak aipatzen ditu adibide gisa.