Ez han, ez hemen

Esan ohi da bi lekutan batera egon nahi duenak tokirik gabe amaitzen duela gehienetan. Munduan herrialde bitxi asko dago,baina berezietan apartekoa da Turkia. Azken ehun urtetan Turkiak beste herrialde batzuk alde baterantz egin duten bidea beste aldera jorratu duela esan genezake.

Gero, urte batzuetan noraezean ibili ondoren, orain berriro abiatu da, baina juxtu kontrako bidetik. Otomandar Inperioa erori eta desegin ondoren, Turkia bere arerioen menpe geratu zen, Kemal Ataturkek eta militar gazteek agintea hartu, etsaiak bota eta errepublika berria sortu arte.

1923an Mustafa Kemalek goitik behera zuzendutako benetako iraultza egin zuen urte gutxitan.Alfabeto arabiarraren ordez latindarra ezarri zuen, kode zibila erabat aldatu eta Suitzako ereduaren arabera osatu zuen, emakumeei beloa eramatea debekatu zien eta gizonei euren ohiko feza kendu zien burutik.Legeak onartu zituzten gizonek eta emakumeek eskubide berdinak izan zitzaten, boto eskubidea barne.

Frantzian handik urte dezente pasa arte emakumeak ez zuen boto eskubidea izan. Poligamia debekatu zuen, egutegi musulmanaren ordez gregorianoa jarri eta aste jai eguna igandea izendatu zuten, ordura arte ostirala baizen, musulmanen jai eguna.

Turkian azken ehun urtetan gertatutakoaz eztabaida handia izan da Europan, armada demokraziaren zaindari izan delako eta behar izan duenean estatu kolpea emateko ez duelako inongo eragozpenik izan. Baina XX. mendeko azken hamarkadetan Turkia izan da estatu musulman demokratiko ia bakarra. Tayyip Erdogan presidenteak zuzentzen duen Justizia eta Garapena alderdia, Mendebaldeko alderdi kristau-demokraten parean jarri izan dute adituek,islamiar-demokraziaren aitzindaria hain zuzen ere. Eta egia da Erdogan musulmana izan arren, lehen ministro karguan izan zen lehen urtetan irudi hori indartu zuela,Estatuaren egiturak berritu zituen,erlijio askatasuna aldarrikatu,heriotza-zigorra eta adulterio delitua kendu eta giza-eskubideen errespetuaren aldeko adierazpenak egin zituela.

Baina azken urte hauetan bidezidorrean bidegurutzea azaldu da berriro eta norabidea aldatu du,kontrakoa hartu baitu. Emakumeen beloaz debekua kendu egin du, eskubideak murriztu ditu, Interneten mugimenduak eta informazioa mugatu, eta erlijio musulmanaren beharra eta garrantzia behin eta berriz goraipatu. Orain, Konstituzioa eta legeak aldatu nahi ditu presidentearen eskumenak eta boterea indartzeko, bere iritziz sultanen gisa, zuzen gobernatu ezkero herriak ez duelako beste ezer behar. Eta bera sultan hori izanik are gutxiago.

Bihar goizean baten bat denboraren tunelean sartuko balitz, ez luke jakingo noizko Istanbulen dagoen jendearen aurpegietara begiratu ezkero, gaur egun orain dela ehun urte baino aurpegi eta buru estali gehiago ikus daitekeelako, eta sultanak gorbata jarri arren, antzinako egietan arakatuz  pergaminoen garaira eraman nahi gaituelako.