Ezinbestekoa
Esan ohi da boteretsuenak eta aberatsenak zerbaitez kezkatzen direnean kezka horren eragilea benetako arazoa dela. Azken urte hauetan behin eta berriz entzun dugu ingurumena arriskuan dagoela, izadia babesten ez badugu gureak egin duela, Mundua ez dela amaituko, baina gizakiok ez dugula etorkizunik izango. Francisco Aita Santuak bere lehen entziklikan ingurumena izan du hizpide, eta aurten, urtea amaitu aurretik garrantzi handiko batzarra izango da Parisen, ingurumenaren aldeko konpromisoak hartzeko eta arrisku larrienak ezabatzeko.
Arazoaren larritasuna eta erantzunaren premia inork zalantzan jartzen ez badu ere,orain arte ados jarri eta akordioak lortzeko benetako zailtasunak izan dira, alde batetik 7 mila milioiren ordezkariak ados jartzea ez delako erraza, baina, batez ere, batzuen eta besteen abiapuntua oso ezberdina delako, urruti daudelako. Mundua, izadia guztion etxea da, baina azken mende eta urtetan guztiok ez dugu leku bera izan etxe horretan eta, batez ere, hondatu duguna eta ingurumenari batzuek eta besteek egindako kaltea ez delako parekoa izan.
Orain, aldiz, guztiontzako mingarriak izango diren erabakiak hartzeko ordua iritsi da eta horrek eragin ditu zailtasunak. Garapen bidean diren herriek diote beraiek ez dutela kalterik eragiteko aukerarik izan eta orain egoera aldatu eta hobetzen hasi zaienean besteek erabilitako eredua debekatzen zaiela.
Azken bi mendetako garapena erregai fosilen erabileran oinarritu dugu, ikatza, gasa eta petrolioa. Errez egin dugu aurrera eta horri esker lortu dugu, lortu dugunok, gure ongizate maila. Orain, berriz, besteei eskatzen diegu bide hori ez urratzeko, guztiontzako kaltegarria izango delako, baina gu ez gaude prest atzera pausoak emateko, gutxiago ekoizteko, gutxiago kontsumitzeko, gutxiago erretzeko … okerrago bizitzeko, alegia.
Aita Santuak bere lehen entziklikan erakunde ekologistak aspaldi aldarrikatzen ari direna ekarri du gogora, ekonomia eredu honek hil egiten duela, gure bizimodua eta ekoizpen sistema aldatu behar dugula, aginte politikoa eta ekonomikoa guztiona dena gutxi batzuen esku gera dadin ahalegintzen direla. Eta sistema honek herrialde pobreenen zorra ez duela ahazten eta kontrol tresna gisa erabiltzen duela, baina ez dela gauza bera gertatzen zor ekologikoa ordaintzea tokatzen denean. Eta hori da arazoa.
Jakin badakigu neurriak eta erabaki mingarriak hartu behar ditugula, baina izadia guztion eremu dela kontutan hartuta eta egin diogun kaltea ez dela berdina onartuta, nola lortu aberatsenek, boteretsuenek, egoera aldatzeko aukera handienak dituztenek amore ematea.Nola lortu garapen bidean daudenek hori sinistea eta jartzen zaizkien egin beharrak onartu eta betetzea.Eta, batez ere, nola lortu guzti hori eraginkorra izatea, orain arte egindako zauriak sendatu eta handiagoak ez egiteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.