Hasiera eta amaiera
Gizakiaz, familiaz eta tribuaz haratago harremanak eta komunikatzeko aukerak bazeudela ohartu zenean sortu ziren herria eta hiria. Taldeak antolatzeko arauak etorri ziren ondoren, borrokak galarazi eta elkarrekiko oinarrizko errespetua izan zedin. Hasiera hori Tigris eta Eufrates ibaiak elkartzen diren lurretan gertatu zen, gaur egun, Irak eta Iran izena duten herrialdetan. Liburu batzuk paradisua bera lur oparo hauetan kokatzen dute.
Han eta orduan emandako lehen pauso horien oinordeko gara guztiok, lurrak hezi eta animaliak abere bihurtuta hobeto elikatu eta beste zeregin batzuetarako denbora lortu genuen, zer ginen eta nora gindoazen galdetu genion gure buruari, ideia bakanak kateatuz teoriak eraiki genituen, Mundua zer zen edo zer izan zitekeen pentsatu genuen eta ondoren zibilizazioa deitu duguna harreman horien oinarri bihurtu dugu.
Guzti hori, esan bezala, orain dela 8 mila urte sortu zen gure ekialdean, Mediterraneoa basamortu bihurtzen den lurretan, ibai handi eta emankorrek harea mortu hori baratz bihurtzen duten mugetan. Eta han, giza aberea gizaki huts egiten hasi zen lekuan paradisua infernu bihurtu dute. Orain dela 1.400 urte idatzitako lege, arau eta aholkuak egi bakartzat hartuta, bizitza eta heriotza antolatzen hasi dira, egin daitekeena eta debekatuta dagoena ezartzen, zuzena eta okerra zer den zalantza izpirik gabe adierazten.
Bizarra mozteagatik 50 zigor kolpe jaso ditzakezu, emakumea izan eta behar bezala estaltzen ez badituzu zure ezaugarriak urkamendira joan zaitezke, homosexual izate hutsagatik kanpandorretik bota zaitzakete … Kobazulo ilunenetan sortu eta garatutako jokaera anker eta errukigabeak, argiz betetako pantailetan islatzen dizkigute ohartu gaitezen sufrimenduak eta, batez ere, beldurrak beste edozein adierazpen baino indar eta eragin handiagoa dutela.
Zibilizazioa eta kultura iragana bihurtu dira, elkarrizketa eta eztabaida amaitu dira, abereak basati bilakatu dira berriro, eta hiria tribu, eta herria familia.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.