Turismoa
Guztiok bidaiariak izan nahi dugu, gure joan-etorriek abentura kutsua izan ditzatela, besteek aitor dezatela zein ausartak garen edo zein ondo aukeratzen ditugun gure irteerak; baina gehienok, ia guztiok, turistak gara. Antolatutako bidai arruntak egiten ditugu, gu bezalakoentzako prestatutako lekuetan jan eta lo egiten dugu, eta, azkenean, antzerako istorioak kontatzen ditugu eta leku beretsuen argazkiak erakusten ditugu. Baina horrek ez gintuzke kezkatu behar, turismoa gizakion jarduera ekonomiko nagusia delako, eta herri askoren diru iturri ia bakarra.
Turismoa, edo gure denbora librea kanpora atera eta beste leku batzuk ezagutzeko erabiltzea kontu berria da. Garai batean mertzenarioek, aristokratek eta abenturazaleek bakarrik zuten hortarako aukera. Gizaki arruntok bidaiatu ahal izateko lan baldintza egokiak behar izan ditugu, eta hori batez ere Bigarren Mundu Gerra ondoren gertatu zen.
40 ordu eta 5 eguneko lan astea, ordaindutako oporrak, soldata egokiak, langabezia saria, erretiroa… Horrek guztiak ordaindutako denbora librea eman zigun eta hor hasi ginen, batez ere Europan eta Estatu Batuetan, bidaiak egin eta urrutiko lekuak ezagutzen.1950eko hamarkadan, munduan 25 miloi turista zeuden; 70 hamarkadan, 190 miloi, eta, gaur egun, 1.200 milioiak gainditu ditugu.
Turismoa kontu berria da eta urte gutxitan erabat masifikatu da, batez ere Hegoamerika eta Asiako biztanleek mugitzeko aukera izan dutenetik. Turismoari gaitz asko leporatu zaio, baina alde onak ere badituela esan genezake: beste baliabiderik ez duten herrietan lanpostuak sortu eta aberastasuna banatzeaz gain, kulturen nahasketa eta komunikazioa ere eragin ditu, beste herri, pertsona eta pentsamoldeak ezagutzeko balio izan du.Aldaketa politikoa, edo gutxienez mentalitate aldaketa, eragin izan du, normalean herrialde itxietan edo demokratikoak ez direnetan, jendeak han bertan ukatzen zaiona ikusteko aukera izan duelako turismoari esker.
Alde txarren artean, turistak jasotzen dituzten herrietako kultura eta nortasuna sarri zapalduta geratzen dela, turistek nagusikeria erakusten dute eta gutxietsi egiten dituzte bertakoak. Kutsadura dezente eragiten du turismoak, besteak beste hegazkin eta ibilgailuen mugimenduaren ondorioz. Ingurumenari egindako kaltea ere nabarmena da, batez ere oinarrizko errespetu arauak betetzen ez direnean.
Turismoa gutxi batzuen aukera izatetik, arruntegia izatera pasatu da denbora gutxian, baina agian guztiok jendea garela eta jendearen joan-etorriek komunikazioa, mugimendua eta aldaketa eragiten dituztela jakinda, ez ginateke gehiegi kezkatu behar gure irteerak Marco Polo edo Amundsenenak ez badira.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.