Txernobyl, 30 urte historiako istripu nuklear larriena gertatu zenetik
Ukrainak historiako ezbehar nuklear larriena gogoraraziko du gaur, Txernobyleko laugarren erreaktorearen leherketa, Kievetik 120 kilometrora. Eztandak erradiazioa atmosferara isuri zuen eta Bielorrusiako eta Errusiako eremu zabalak kutsatu zituen.
Urtemugaren atarian "likidatzaileek" protesta egin dute. Ehunka mila pertsona hondamendiaren ondorioak txikitzen saiatu ziren istripu nuklearraren ondoren, eta euren bizitzarekin edo osasunarekin ordaindu zuten.
Petro Poroxenko Ukrainako presidenteak "esklusio eremua" bisitatuko du gaur. Ezbeharraren ondoren 30 kilometroko segurtasun eremua ezarri zuten zentralaren inguruan. 135.000 pertsona baino gehiago eremu horretatik atera zituzten istripuaren ostean. Eztanda 1986ko apirilaren 26an gertatu zen.
"Likidatzaileen" gobernuz kanpoko erakundeek, zentraleko langile ohiek, Parlamentuko diputatuek eta buruzagiek tragediako biktimei omenaldia egingo diete Kieveko Txernobyl elizan. Hala, 01:23ean, eztanda gertatu zen unean, kanpaiak joko dituzte.
"Likidatzaileen" babes soziala
Martxoaren 17an, zentral nuklearreko behargin ohiei eta "likidatzaileei" zenbait kategoria bueltatzeko legea onartu zuen Rada Gorenak (Ukrainako Parlamentua). 2011an diru-laguntza batzuk kendu zizkieten. Orain doako tratamendu medikoak eta diru-laguntzak itzultzea planteatu zuen Parlamentuak.
Era berean, hildako "likidatzaile" batzuen senitartekoei kalte-ordaina ematea planteatu zuen legeak. Hala ere, Poroxenkok araua atzera bota zuen, eta legea Ganberara itzuli zen, zenbait zuzenketa aztertzeko.
Egun batzuk geroago, martxoaren 23an, "likidatzaileen" elkarteetako milaka kidek manifestazioa egin zuten Kieveko erdialdean, Gobernuari diru-laguntzak itzultzea eskatzeko.
260.000 pertsonak "likidatzaile" estatusa dute Ukrainan, baina 800.000 lagunek parte hartu zuten erradiazioa mugatzeko lanetan, zentraleko langileek, suhiltzaileek, soldaduek eta meatzariek, besteak beste. Hondamendiaren lehen egunetan erradiazio dosi ikaragarriak jaso zituzten. 130.000 "likidatzaile" soilik bizi dira egun.
Sarkofago berriaren eraikuntza Txernobylen (Ukraina). Argazkia: EFE
Sarkofago berria
Ezbehar nuklearra gertatu eta hurrengo hilabeteetan laugarren erreaktorea isolatzeko estalki eraiki zuten, baina orain berria jarri behar diote erradiazioari eusteko.
Horregatik, nazioarteko kontsortzio bat sarkofago berri bat eraikitzen ari da zentralaren alboan, arku formako egitura erraldoi bat (108 metroko altuera, 150 metroko zabalera eta 256 metroko luzera). Urte bukaeran estalki zaharraren gainean jartzea espero dute.
Sarkofago berriarekin laugarren erreaktoreko erradiazioak ihes egitea eragotzi nahi dute agintariek.
ute agintariek.Zure interesekoa izan daiteke
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.
"Artemis II" aireratu da Ilargira bidean
NASAko tripulazioa Lurreko orbitan erabat sartu da, eta 10 eguneko bidaiari ekin dio. Gorabehera txikiak izan dira jaurtiketan, baina konpondu dituzte.