Ipar Korea
Ezagutzen ez ditugun egoerei edo lekuei buruz iritziak ematea zaila izateaz gain arriskutsua da, usteek eta susmoek ikusi eta egiaztatutakoek baino indar handiagoa izaten dutelako. Ipar Korearen kasuan horixe gertatzen zaigu gehienoi, oso gutxi dakigulako herrialde honetan gertatzen ari denaz.
Bertatik irtendako pertsona apurrek eta nazioarteko erakundeek zabaldutako irudi eta adierazpenak dira dugun bakarra. Eta nazioarteko erakundeek sarri aitortu behar izan dute egindako txostenak suposizio eta hipotesietan oinarrituta daudela, ez dutelako ordezkaririk herrialde honetan. Baina Ipar Koreari buruz kontu batzuk badakizkigu, beraiek zabaldu dituztelako eta guk jakin dezagula nahi izan dutelako.
Beraiek diote herrialde honetan gizartearen antolaketa eta helburuak komunismoan oinarrituta daudela. Errepublikaren izen ofiziala Koreako Herri Errepublika Demokratikoa da.
Ipar Koreako lehen presidentea Kim Il-Sung izan zen, Japoniarren okupazioaren aurka borroka egin zuen gerrillari komunista. Honek egituratu zuen Ipar Korea eta bere aginte garaian bizi izan zituen urte oparoenak errepublika honek.
Bera hil zenean semea izendatu zuten alderdi bakarraren eta estatuaren buru, besterik gabe, bere semea zelako. Kim Jon-Il 2011n hil zen, tren bidaia egiten ari zela, bere ordez, postu berean eta erantzukizun berdina izanik semea izendatu zuten.
Kim Jong-Unek behin baino gehiagotan aipatu ditu bere aita, eta batez ere aitona agintari gorenak izateko naturak erakutsitako adierazpen bereziak. Zeuden lekuan zeuden aukeratuak zirelako, erregeen eta printzeen gisa.
Komunismoa ideologia zabala da eta seguruenera irakurketa bat baino gehiago onartzen ditu. Ideologia honetan oinarritutako gizarte ereduak eta egitura politikoak ezberdinak izan litezke, baina oro har komunismoak dio jabego pribaturik ez dela izango, gizarte bizitza eta ekonomia planifikatu egingo dela eta herriak, herritarrek parte hartuko dutela antolaketa horretan. Eta batez ere esaten du gizarte-klaseak betirako amaituko direla,ezabatu egingo dituztela.
Ipar Korean dirudienez teoriaren azken zati hau ez dute oso kontutan hartu. Ez dakigu gizarte-klaseak desagertu ote diren,baina benetako dinastia sortu dute, munduan izan den lehen dinastia komunista.
Ez dakigu Kim Jong-Unek egiten duen lana zein den, zeintzuk diren bere eginkizunak eta nolakoa den gertuko harremanetan, baina beraiek zabaltzen dizkiguten irudien arabera ez dirudi ingurukoen berdina denik, ez dirudi parekoen zerbitzaria denik gizarte hobe horren bila herria egiten ari den ahaleginetan.
Ipar Koreari buruz dugun ezjakintasun handi horretan, jakin badakigu zeinek agintzen duen,eta gauzak ondo datozen urtetan zeinek aginduko duen.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.