Turismoa
Bidaiariak bidaldiari berari ematen dio garrantzia, aldaketari, mugitzeari. Turistari, berriz, bidaiatzea, beste edozein produkturen gisa kontsumitzea leporatu izan zaio. Taldean mugitzea, dagoen lekuaz jakin-minik ez azaltzea eta inguruaz errespetu falta. Guztiok, noski, gure burua bidaiaritzat dugu, eta ‘besteak’, jendea da turista.
Jendea beti mugitu izan da. Bidaiariak eta abenturazaleak ez dira inoiz falta izan, baina, turismoa deitzen dugun hau, denbora librean, aisialdian egiten ditugun bidaiak eta joan-etorriak, kontu berria da. Bigarren Mundu Gerra ondoren Europan eta Estatu Batuetan bost eguneko lan astea, ordaindutako oporrak, soldata egokiak eta lan baldintza hobeak lortu genituen. Garraiobideak eskuratzeko aukera izan genuen eta, oro har, ia edozeinek bidaiatzeko aukera izan zuen. Joan zen mendeko 50eko hamarkadan munduan 25 miloi turista zeuden, 25 miloi pertsona mugitu ziren jakin-min edo gozamen hutsagatik. 70eko hamarkadan 190 miloi izan ziren eta, gaur egun, 2.000 miloi izan gaitezke.
Turismoari buruz eta turismoaren eraginari buruz normalean aldeko iritzia izan dugu. Giza jarduera handiena da, lanpostu asko sortzen du, aberastasuna banatzeko balio izan du, inbertsio publikoak indartu eta ugaritzen ditu, besterik ez bada turistak erakartzeko. Kulturen nahasketa eta komunikazioa ere sortzen du, beste pertsona, ohitura eta pentsamolde batzuk ezagutzeko balio du. Leku atzeratu eta itxietan jendearen mentalitatea aldatu izan du, kanpotik zetozenen ideiek eta harremanek eraginda … Baina, giza jarduera orok bere mugak ditu eta itxuraz hemen ere marra batzuk urratu eta egokia zena desegoki bihur dakiguke. Leku batzuetan eguneroko turistak bertako biztanleak baino ugariagoak dira. Zenbait hiritan turismoari eman beharreko erantzunak bertakoen beharrek baino garrantzi handiagoa du eta kanpotarrek lehentasuna dute hiriaren antolaketa eta etorkizuna finkatzerako orduan.
Zalantzak, beldurrak eta kexak hasi dira, agian, dirua baino garrantzitsuagoak diren beste kontu batzuk izan litezkeelako. Agian, gure bizilekuak parke tematikoak bihurtzeko zorian gaudelako. Agian, turista horien joan-etorriek mugaren bat izan beharko luketelako. Agian, gogait eginda gaudelako. Edo, agian, entenditzen hasi garelako zer sentitzen zuten, garai batean bisitan joaten ginen herri eta hiri haietako biztanleek pentsatu eta adierazten ez zuten hura.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.