Gaiztoak eta zintzoak
Abuztuaren hasieran urtero-urtero Hiroshima eta Nagasiki hiri japoniarren bonbardaketak gogoan izaten ditugu. Urtero antzerako hitzak eta adierazpenak egiten dituzte agintariek, politikoek eta oraindik bizirik dauden biktimek, eta seguruenera ezinezkoa da ezer berririk adieraztea izugarrikeria hartaz.
Baina orain dela 71 urte gertatutako hark, aurretik eta ondoren behin eta berriz gertatutakoa gogorarazten digu, historia irabazleek idazten dutela eta gehienetan kontakizun horrek zuriak eta beltzak dituela, ez duela xehetasunik onartzen.
Bigarren Mundu Gerra gizateriak ezagutu duen gatazka beldurgarriena izan da zalantzarik gabe, bai izan zituen ondorioengatik, baita eragile ideologikoengatik ere. Eta ideologia horietan oinarrituta egin zirenengatik.
Gerra honetan 60 milioi pertsona hil zituzten, gizakiok pentsatu eta asmatu ditzakegun gehiegikeria guztiak gauzatu ziren eta kontinente oso bat txikituta geratu zen eta ez bakarrik suntsiketa fisikoari dagokionean.
Gerra amaitu ondoren,ezin baita bakea lortu zutela esan, galtzaileak Nurenbergen epaitu zituzten eta gizateriak beste bide bati ekin zion errauts haiek astindu nahian.
Gerra hartan naziek, faxistek eta inperialista japoniarrek egin zituztenak behin eta berriz entzun ditugu, baina ez dira horrenbeste aipatu irabazleek egin zituztenak.
Armada sobietarrak Errusiatik Berlinera egindako bidean bi milioi emakume bortxatu zituen Hungarian, Austrian eta Alemanian, horietako 250.000 hil egin ziren jasandako tratuaren ondorioz.
Soldadu estatubatuarrek 10.000 emakume bortxatu zituzten Alemanian eta soldadu frantsesek eta britainiarrek izandako jokaera ez zen harro sentitzeko modukoa izan.
Hegazkin britainiarrek eta amerikarrek Dresde eta Hanburgo hiriak bonbardatu zituzten, hiri hauek inongo garrantzi estrategikorik ez izan arren. 35.000 pertsona hil zituzten lehendabizikoan eta 40.000 bigarrenean. Alemaniako hirien aurka aliatuek egindako erasoetan 600.000 zibil hil zituzten.
Stalingrado hiriko borroketan, komisario sobietarrek 15.000 soldadu fusilatzeko agindua eman zuten, frontean atzera egin edo jarrera koldarra erakusteagatik. Alemanian milaka emakumek bere buruaz beste egin zuten soldadu sobietarren esku ez erortzeko.
Zerrenda amaigabea da, baina gehiegikeria hauengatik ez zuten apenas inor epaitu, eta beti kontatu digute irabazleek askatasuna eta demokraziaren alde borroka egin zutela, indar ilunak menderatzea izan zutela helburu eta beraiei esker azken 71 urteko bakea eta garapena izan ditugula. Ziur aski egia da.
Gaur egungo egoeratik ezin dira aztertu eta gutxiago epaitu gizakion deabru beltzenak aske ibili ziren garaikoen jokaerak. Baina orduan eta orain marrak ez dira zehatzak, zuria eta beltzaren artean ñabardura ugari dago, eta zoritxarrez doilorrak eta miresgarriak uste baino gertuago daude.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.