Animaliak
Parisko animalien eskubideen aldeko elkarteek Lehen Mundu Gerran hildako animalien omenez oroitarria eraikitzeko eskaria egin diote Udalari. Talde hauek diote gerra horretan milaka eta milaka animalia hil zirela, zuzenean gerran parte hartzen ari zirela. Astoak erabakigarriak izan omen ziren lubakiak jaki eta botikez hornitzeko. Usoek mezu sekretu eta garrantzitsuenak eraman zituzten alde batera eta bestera. Zakurrek milaka zauritu eta galdutako soldaduak aurkitu zituzten. Zaldiek lan astunena egin zuten eta garraio tresna bikaina bihurtu, erregaia agortu zenean. Animalien aldeko erakundeek diote animali hauen jarduerak milaka eta milaka heriotza galarazi zituztela, eta beraiek gerra irabazteko ahaleginean zuzeneko parte hartzea izan zutela. Parisko Udalak ez du eskaria onartu, zinegotzi gehienen iritziz, animaliak eta pertsonak parean, maila berean, jartzea litzatekeelako hori.
Orain dela ehun urte animaliekiko jarrera eta animaliekin geneukan harremana ez ziren gaur egungoak. Animalia tresna hutsa zen, gizakion zerbitzurako genuen erreminta. Animaliek ez zuten sufrimendurik, indarrak agortu arte edo hil arte erabil zitezkeen; ondoren eman zekiokeen erabilera onena jatea zen.
Azken urteotan aldaketa handiak izan dira, denboraren hasieran hezi eta etxekotu genituen izaki hauekiko harremanetan. Tresna izatetik alboko edo lagun izatera pasa dira. Ikuluan edo atean lotuta edukitzetik sukaldera edo gelara lo egitera eraman ditugu. Hondarrak eta hondakinak jaten zituzten garai batean, gaur egun jaki eta edari bereziak dituzte. Albaitari batzuen zerbitzuak sendagile espezialisten parekoak dira. Animalia jabe batzuk zuzenean elkarrizketak izateko gai dira, kidetzat hartutako lau hankako lagunarekin. Bakarrik bizi diren pertsona askorentzat, sabaipera ekarritako zakurra edo katua inoiz etxekide izandakoak baino leialagoa eta maitagarriagoa izan litezke…
Baina animalia animalia da eta gizakiok pertsonak gara. Esan ohi da gure gizatasuna erakusten dugula animaliekiko harremanetan,animaliei ematen diegun tratuan. Gure balio etikoak gutxietsiko ditugu animaliei alferrikako sufrimendua eraginez gero, arrazoirik gabe jipoitu, zauritu edo nekarazten baditugu. Baina animaliek ez dituzte eskubideak. Eskubideak hartu-emanen oinarri eta ondorio dira, elkarlanean eta lankidetzan ari diren taldeen funtsa. Animaliek errespetua merezi dute izaki bizi gisa, askok eta askok, gainera, gure bizimodua nabarmen hobetzen dute, baina pertsona zenbaiten eraginez, animaliak gugana gero eta gehiago hurbildu ahala, gure esparruetan sartzen diren neurrian, etsipenez oroitzen gara animaliak animalia hutsak ziren garaiez.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango protestetan "manifestariak hiltzen badituzte" herritarrak "erreskatatuko" dituela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuak bere programa nuklearra berriro garatzen saiatzen ari dela adierazi du Trumpek azken egunotan, eta balizko bonbardaketekin erantzuteko prest agertu da, ekainean Israelekin egin bezala.
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.