Animaliak
Esan ohi da animaliekiko tratuan azaltzen dela benetako gizatasuna. Animalien erabileran eta beraiekin ditugu harremanetan gure izaera azaleratzen omen da onerako eta txarrerako.
Gizakion eta animalien arteko harremana aspaldikoa da, orain dela 10.000 urte etxekotu genituen lehendabizikoak, basatiak abere bihurtu genituen gure oinarrizko beharrak ase ahal izateko. Lanerako, jantzietarako gaiak lortzeko, jakiak eskura izateko, jolasetarako, bakardadea uxatzeko, jainko babesle bihurtzeko… Anitzak eta ugariak dira animaliei emandako erabilerak.
Urteen poderioz moralaren oinarriak, pentsaerak, gure arteko harremanak eten gabe aldatu dira. Horrek zuzeneko eragina izan du inguruarekiko portaeran eta aldiro-aldiro gizartearen irizpideak lehendabizi, eta ondoren, eta ondorioz legeak eraldatu ditugu. Gure jarrerak ingurumena dela eta, edo animaliei eman beharreko tratuaz ez dira orain dela urte gutxi arte genituenak. Inguruan ditugun animaliekiko harremana ere asko aldatu da.
Orain dela gutxi arte baserriko abereak genituen gertuen, mendira edo landa eremuetara jo behar genuen animaliak ikusteko. Urte gutxitan berriz etxe-aberez inguratu gara. Katuak, zakurrak eta orain dela gutxi arte basatiak zirenak lagun bihurtu ditugu. Hurbiltasun honek eta eguneroko erlazioak eragin handia izan dute mendebaldeko gizarteetan. Denbora gutxian, zokoan edo atean lotuta genituenak, eskubideen jabe omen dira orain. Sentiberatasun horrek erabat itxuraldatu ditu jende askoren jarrera, ikuspegia eta aldarrikapenak.
Europar Batasuna zenbait talderen eskariak, sen ona eta legeak uztartzen ahalegindu da. Animaliekiko tratua, garraioa, hiltzeko erak arautu egin dituzte alferrikako sufrimendua galarazteko. Esperimentuak eta ikerketak egiteko baldintza zehatzak bete beharra dago. Animalien jendaurreko erabilera legeztatuta dago, eta legeak urratzen dituenak zigorra jasoko du. Baina, hala ere, baten batzuek gehiago nahi dute, iruditzen baitzaie animaliekiko harreman oro zapalkuntza dela, ustiaketa onartezina. Badira animaliei pertsonen eskubide eta tratu bera aitortu behar zaiela eskatzen dutenak, eta hori onartzeko prest ez daudenak torturatzaile errukigabeen parean jartzen dituztenak.
Animaliekiko harremanek adierazten digute gure izaera nolakoa den, zentzuz jokatzen dugunean, eta baita patologietatik harago dauden jarrerak erakusten ditugunean ere. Erdibideren bat izango omen da animalia jendaurrean jipoitu eta odolustu nahi duena eta plater berean jateko prest dagoenaren artean…
Zure interesekoa izan daiteke
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.
"Artemis II" aireratu da Ilargira bidean
NASAko tripulazioa Lurreko orbitan erabat sartu da, eta 10 eguneko bidaiari ekin dio. Gorabehera txikiak izan dira jaurtiketan, baina konpondu dituzte.