Animaliak
Esan ohi da animaliekiko tratuan azaltzen dela benetako gizatasuna. Animalien erabileran eta beraiekin ditugu harremanetan gure izaera azaleratzen omen da onerako eta txarrerako.
Gizakion eta animalien arteko harremana aspaldikoa da, orain dela 10.000 urte etxekotu genituen lehendabizikoak, basatiak abere bihurtu genituen gure oinarrizko beharrak ase ahal izateko. Lanerako, jantzietarako gaiak lortzeko, jakiak eskura izateko, jolasetarako, bakardadea uxatzeko, jainko babesle bihurtzeko… Anitzak eta ugariak dira animaliei emandako erabilerak.
Urteen poderioz moralaren oinarriak, pentsaerak, gure arteko harremanak eten gabe aldatu dira. Horrek zuzeneko eragina izan du inguruarekiko portaeran eta aldiro-aldiro gizartearen irizpideak lehendabizi, eta ondoren, eta ondorioz legeak eraldatu ditugu. Gure jarrerak ingurumena dela eta, edo animaliei eman beharreko tratuaz ez dira orain dela urte gutxi arte genituenak. Inguruan ditugun animaliekiko harremana ere asko aldatu da.
Orain dela gutxi arte baserriko abereak genituen gertuen, mendira edo landa eremuetara jo behar genuen animaliak ikusteko. Urte gutxitan berriz etxe-aberez inguratu gara. Katuak, zakurrak eta orain dela gutxi arte basatiak zirenak lagun bihurtu ditugu. Hurbiltasun honek eta eguneroko erlazioak eragin handia izan dute mendebaldeko gizarteetan. Denbora gutxian, zokoan edo atean lotuta genituenak, eskubideen jabe omen dira orain. Sentiberatasun horrek erabat itxuraldatu ditu jende askoren jarrera, ikuspegia eta aldarrikapenak.
Europar Batasuna zenbait talderen eskariak, sen ona eta legeak uztartzen ahalegindu da. Animaliekiko tratua, garraioa, hiltzeko erak arautu egin dituzte alferrikako sufrimendua galarazteko. Esperimentuak eta ikerketak egiteko baldintza zehatzak bete beharra dago. Animalien jendaurreko erabilera legeztatuta dago, eta legeak urratzen dituenak zigorra jasoko du. Baina, hala ere, baten batzuek gehiago nahi dute, iruditzen baitzaie animaliekiko harreman oro zapalkuntza dela, ustiaketa onartezina. Badira animaliei pertsonen eskubide eta tratu bera aitortu behar zaiela eskatzen dutenak, eta hori onartzeko prest ez daudenak torturatzaile errukigabeen parean jartzen dituztenak.
Animaliekiko harremanek adierazten digute gure izaera nolakoa den, zentzuz jokatzen dugunean, eta baita patologietatik harago dauden jarrerak erakusten ditugunean ere. Erdibideren bat izango omen da animalia jendaurrean jipoitu eta odolustu nahi duena eta plater berean jateko prest dagoenaren artean…
Zure interesekoa izan daiteke
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko erraldoiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal baten aurrean gaudela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura edota feminizidioa bezalako delituak egon direla erakusten duten gertakariak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.
Europa indartzeko eta AEBrekiko harremana bideratzeko deia egin du Merzek, potentzia handien garaian
Alemaniako kantzilerrak europarren aldeko deia egin du Municheko Segurtasun Konferentziaren (MSC) irekiera ekitaldian. 120 herrialdetako 200 estatuburu, gobernuburu eta ministro biltzen ditu hitzordu garrantzitsu horrek.