Betirako

Duela 40 urte jaiotako jendeak pentsa ohi du gaur egun dugun ongizate gizartea beti izan dela. Gure herrian eta ingurukoetan adierazpen askatasuna edo botoen bidez ordezkariak aukeratu eta aldatzeko ahalbidea gizakia bezain zaharrak direla. Gazte askorentzat egungo sistema politikoa bat eta bakarra da, uste dute hobetu bakarrik egin daitekeela, lorpenak iraunkorrak direla, ez dutela behar aparteko euskarririk.

Europan 75 urteko epean, gizateriak ezagutu dituen hiru gerra basatienak eta beldurgarrienak bizi izan genituen; orain, aldiz, gerra haien eragile nagusiek, historian izandako gerrarik gabeko denbora tarte luzeena, elkarren ondoan, elkarlanean bizitzea lortu dute. Garai bateko etsai amorratuek, urte hauetan giza eskubideak eta demokrazia babesteko Europako Kontseilua sortu eta herrialde guztiek errespeta dezatela erdietsi dute. Europar Batasunaren bidez, berriz, lehia politikoa eta ekonomikoa lankidetza bilakatu dute. Garapena eta aberastasuna inoiz ez bezala banatuz, eta orain dela 100 urte amets hutsa zen ongizate gizartea eraikiz.

Zalantzarik gabe honen ondoan nahi adina kontrako argudio aurki genezake. Europaren eraikuntzak akats eta oker asko du, eta azken krisiak neurri gabe ugaritu ditu galtzaileak. Etsipena nabarmena da eta ondoeza begi bistakoa. Baina hamarkadetan, eragozpen eta zailtasun handiez eraikitakoa arriskuan dago, eta trukean eskaintzen zaigunak mendetan atzera egitea esan nahi du. Egoera eta egitura oro hobetu liteke, baina sarriegi bikaina onaren etsai handiena izan ohi da.

Zerbait eraldatzeko ahalegina norantz egin behar dugun jakitea derrigorrezkoa zaigu, zeintzuk diren antolaketa ereduak zehaztea ezinbestekoa. Eta orain arte munduan zehar garatu diren sistemak eta estatu proiektuak ez dira hau baino hobeak, horrenbeste herri, jende eta erakunde elkartu direnean behinik behin.

Esan ohi da zerbaiti benetako garrantzia eta balioa ematen diogula galtzen dugunean, egunero eskura dugunean beti izan dela eta betirako izango dela uste dugulako edo. Gaur egun Europan eta munduan, errotuak ziruditen ideiak, sistemak eta harreman motak arriskuan dira. Eskubide asko indar gabe gera liteke, eta babesen bat emango ligukeela uste genuen etorkizuna kolokan da. Agian pentsatzen hasi beharko genuke, zer egin genezakeen, betirako uste genuen hori amaitu dela egiaztatu eta etsipenez oroitzen hasi aurretik.