Eskubideak
Zuzenbidea gizakion jarduera eta harremanak arautzen dituen lege eta aginduen bilduma da. Eskubideak, berriz, garena garelako dagozkigun errespetua eta egiteko eskumena dira. Zuzenbideak zehazten digu azken finean, zertarako dugun eskubidea eta zer dugun debekatuta. Baina sarri, bata besteari lotuta joan beharko zuketen betebehar horiek elkarrengandik urruti azaltzen zaizkigu.
Nazio Batuetako Batzar Nagusiak 1948an egin zuen Giza Eskubideen aldarrikapena. Adierazpen honen bidez mundu guztiko herrialdeek konpromiso zehatzak hartu zituzten. Modu erraz eta garbian azaltzen da bertan gizabanakook ditugun betebeharrak eta eskubide urra ezinak. 500 hizkuntzatan idatzita dago, hala ere, egunero herrialde guztietan zapaltzen dituzte.
Gaur egun mundu guztiko gobernuek eta ordezkari politikoek hitzetik hortzera erabiltzen dituzte demokrazia, errespetua, askatasuna eta antzerako hitzak. Mundu guztiko konstituzioetan azaltzen dira, eta ez dago inor horien aurka azalduko denik. Baina gero eta leku gehiagotan hitz huts bihurtu dira eta legeak paper antzu.
Zenbait herrialdetan, zoritxarrez munduko leku gehiegitan, giza eskubideen eta demokraziaren zantzuak antzematea lan benetan zaila bihurtu da. Baina urtetan demokraziaren eta askatasunaren aitzindari izan direnetan, susmo oker eta arriskutsuenen aztarnak gero eta nabarmenagoak dira. Aurkariarekiko lehia leiala bilatu beharrean, bestea etsai bilakatzen dugu. Ideien arteko eztabaida proiektu bateratua osatzeko, deskalifikazio soil eta arruntetan desegiten zaigu. Nahikoa da bestea faxista dela esatea, muturreko jarrerak dituela, esan eta egin lezakeen guztiari balioa kentzeko. Nortasun politikorik gabe uzten dugu, izaera hori ukatzen diogu, ondorioz, egin edo erabaki lezakeen guztia baliorik gabe uzten dugu.
Muga horietan mugitzen diren gizarteetan hurrengo pausoa izan ohi da gizaki izaera bera, eta horrek daramatzan muga gaindiezinak ukatu eta ezabatzea. Aurten 100 urte bete dira historiako gerra burugabeena amaitu zela, bortitzenetakoa izan arren. Gatazka lehertu arte inork ez zuen uste horrelakorik gerta zitekeenik, baina Sarajevoko txinpartak sutan jarri zuen Europa lehendabizi eta mundu guztia gero. Ez gobernuek, ez armada buruek, ezta intelektualek eta hiritarrek ere, ez zuten uste hartaraino iritsiko zirenik, baina hitzen eta idatzien bidez, indarkeria normaltzat hartzeko egoera sortu zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.
Europa indartzeko eta AEBrekiko harremana bideratzeko deia egin du Merzek, potentzia handien garaian
Alemaniako kantzilerrak europarren aldeko deia egin du Municheko Segurtasun Konferentziaren (MSC) irekiera ekitaldian. 120 herrialdetako 200 estatuburu, gobernuburu eta ministro biltzen ditu hitzordu garrantzitsu horrek.