Gu eta besteak
Aste honetan Nazio Batuen Batzar Nagusian garrantzi berezia duten bi erabaki hartu dituzte: errefuxiatuei buruzko mundu hitzarmena onartu eta migrazioen akordioa berretsi dute. Bietan zentzuzko egitasmoak betetzeko konpromisoak hartu dituzte sinatzaileek.
Adostutakoa loteslea ez izan arren, hainbat gobernuk ez dute sinatu nahi izan, besteak beste, AEBk eta Europako zenbaitek.
Horien iritziz, onartutakoak etorkinak eta errefuxiatuak deitu edota erakarri egingo ditu. Horrez gain, estatuen subiranotasuna kolokan jarriko luke. Hori diote, adibidez, mendetan herri eta gizatalde ugari euren lurretatik igarotzen edo bertan finkatzen ikusi dituzten Europako herrialdeek eta mundu guztiko gizakiz osatutako gizarte nahasienaren agintariek…
Migrazioari eman beharreko erantzuna Europar Batasunak gaur egun duen zatiketa eragile indartsuena bihurtu da. Arazo konponezina, erakundearen etorkizuna bera arriskuan jar lezakeena. Gizakia gizaki denetik mugitu egin da, arriskutik ihesi egiteko edo lur hobearen bila. Hala izan ez balitz, oraindik Afrikan egongo ginateke. Guztiok afrikarrak gara, guztiok etorkinak gara edo etorkinen ondorengoak, gizakiok ez baikara lurretik sortzen.
Aste honetan, berriz, Luigi Luca Cavalli-Sforza biologo eta genetista ospetsua hil da. Cavallik 96 urte zeuzkan eta ikerketa lan handia egin zuen giza garapenaz.
Demografia, arkeologia, hizkuntzak, antropologia, abizenak, genetikaren eragina gizakien harremanetan… Guztietan benetako jakintsua zen.
Haren tesi nagusia da giza arrazek ez dutela inongo oinarri zientifikorik, enbor bereko adarrak garela eta bereizten gaituena azalekoa dela, eguraldi baldintzetara egokitu beharrak eragindako aldaketak, baina beti ere talde bereko berezitasunak.
Gizakion joan-etorriak beti izan dira gatazka eragile, orain dela 60 bat mila urte lehen homo sapiensak Afrikatik irten baino lehenagotik, erdi tximu, erdi gizaki ziren haiek egunerokoa beste taldeekiko borrokan lortu behar izan zutenetik.
Tokiak eta baliabideak mugatuak dira leku guztietan, ez dagoena ezin da banatu eta utopia antzua litzateke kontrakoa esatea. Baina ezberdintasunak behin eta berriz azpimarratzeak, adostasun-eza nabarmentzeak, gu eta haiek hitzetik hortzera erabiltzeak urritasuna, pobrezia eta zekenkeria besterik ez dakartzate.
Europa eta Amerikako Estatu Batuak gizakion izaera eta ezaugarri ororen arragoa izan dira mugak jartzen hasi aurretik, horrek aberastu gaitu eta gaur garena onbihurtu.
Zure interesekoa izan daiteke
Bengala bat, Urtezahar egunean Suitzako taberna batean sua piztu izanaren arrazoi nagusia
Oraingoz, ez dago argi zenbat pertsona zeuden lokal horretan, baina hainbat lekukok adierazi dute sutea gertatu zen ordurako bengala zuten xanpain botila batzuk piztuta zeudela, eta sarrera bakarra oso estua zela deitoratu dute.
Irango protestetan "manifestariak hiltzen badituzte" herritarrak "erreskatatuko" dituela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuak bere programa nuklearra berriro garatzen saiatzen ari dela adierazi du Trumpek azken egunotan, eta balizko bonbardaketekin erantzuteko prest agertu da, ekainean Israelekin egin bezala.
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.