Mugen mugak

Gizakiok, oro har, joera dugu gure askatasuna neurri gabe zabaltzeko; legeak, legeak, aldiz guztionak uztartu eta joko arauak zehazten dizkigu. Baina hori ez omen da nahikoa, legea bakarrik adierazlea da, baina azken epaia erdiesteko fiskalak, abokatuak eta azkenik epailearen irizpide nagusia derrigorrezkoak ditugu.

Aste honetan izandako bi gertakarik, adierazpen askatasunari eta informazio eskubideari buruzko oinarriak astindu dituzte. Aste honetan bost urte bete dira Charlie Hebdo aldizkariaren kontrako erasoa burutu zutela, 11 langile eta erasotzaileek bidean aurkitu zuten polizia hil zituzten. Arrazoia edo eragilea, ustez, aldizkariak Mahoma igarlea iraindu zuela. Aste honetan, berriz, Erresuma Batuan Harry eta Meghan dukeek bertatik alde egitea erabaki dute, komunikabideen jazarpena saihesteko.

Aldizkari frantsesaren kasuan, bi egoerak,  gutxienez, bi ikuspegi izan litzake:  alde batetik, laidotuta sentitzeko arrazoiak, baten batzuek azal oso fina dutelako kritikak edo irainak jasotzerako orduan. Hitzari tiroka erantzuteak, berriz, ez du inongo azterketarik onartzen. Baina beste aldean ere badira zalantzak. Charlie Hebdoren atentatuaren aurretik eta ondoren kritikak jaso zituzten, esate baterako, Aylan Kurdi mutikoaren hilotza jarri zutenean azalean, Turkiako hondartzan hildako haur siriarra. Azal honek eta beste batzuek eztabaida handia eragin zuten, batez ere, probokatzeko askatasunaren mugei buruz.

Erresuma Batuan, aldiz, zenbait komunikabidek eta kazetarik informazioa jasotzeko eskubidea ikur gisa hartuta, muga guztiak hautsi dituzte, kamerek edo mikrofonoek oztoporen bat aurkitzen dutenean haserre bizian eskubide urra ezinak aldarrikatzen dituzte. Baina ba al dago mugarik? Eta zeinek finkatu behar ditu? Gehiegitan eskubidea, etika eta legea apropos nahasten ditugu, eta erantzukizunak onartu nahi ez baditugu, batetik bestera jaurtitzen dugu arrazoiaren harria.

Komunikazioaren eta informazioaren mundua nahasiegia dago, albiste asko zuzenean gezur biribilak dira, bestetan errealitatea aurreiritzien eraikuntza besterik ez da, eta gehienetan egia eta informazio zuzena ezin ditugu bereizi sasitza horretan. Inoiz baino komunikabide gehiago dago, inoiz baino aukera gehiago du edozeinek bere iritziak zabaltzeko, baina komunikazioaren mundua inkomunikazio gune itsua bihurtu dugu, eskubideak eskubideen gainean jarriz, batak bestea deuseztatuz.