Itzulerak
Theodor Adorno filosofo alemanak zioen, Auschwitzen ondoren poesia idaztea ankerkeria zela, han bizi izandakoaren ondoren lirika ez zela posible, ez zegoela mundu honetan arinkerietarako lekurik. Bizi dugunaren, bizi izandakoaren eta datorkigunaren ondoren zeri buruz idatzi eta jardun ahal izango dugu?
Ezagutzen genuen gehiena suntsitu duenaz hitz egiteak aspertu egiten gaitu. Eguna joan eta eguna etorri kontu bera entzuteaz eta elkarrizketetan korapilo horretatik ezin askatu izateaz gogaituta gaude.Baina zertaz hitz egin daiteke etorkizuna, etorkizun hurbilena ere lainopean dagoenean? Zer esan dakioke besteari, oinarrizkoa, euskarri guztiak kolokan dituenean? Nora begiratu beharra dago hondamendia ez ikusteko?
Udak ezagutu ditugun opor berezienak eta arraroenak ekarri dizkigu. Ezin izan dugu betikoa egin, guztia alboratu dugu sasoi hobeen zain, baina ustez ohikora itzuli behar genuenean guztia lekuz kanpo dago eta itxuraz iristear dagoenak ilundu egingo ditu aurreikuspen beltzenak. Bereizketarik gabe mundu guztia astindu eta hankaz gora jarri duen krisi honek zer erakutsiko digun ez dakigu. Ziur aski ez gara hobeak izango, antzerako arazoak iristen zaizkigunean oker beretsuak egingo ditugu, horma beraren kontra talka egingo dugu behin eta berriz… Baina zerbait ikasi dugu, ez garela gai arazoen garrantzia neurtzeko bete betean harrapatzen ez bagaitu.
Gehienok ezagutu dugun krisi beldurgarrienari, osasuna, ekonomia, harremanak, bizitza bera arriskuan jarri dituen hondamendiari ez diogu duen larritasuna aitortu. Ez dugu uste gertatzen ari zaiguna horrenbestekoa denik. Pasako dela eta gu ez gaituela aurrean eramango pentsatzen dugu. Ulergaitzak dira herrialde gehienetan jende askok izandako portaerak. Egia da askok eta askok ezin dituztela oinarrizko segurtasun arauak bete, ezinezkoa zaiela arauak eta aginduak betetzea bizia babestu nahiean bizitza galduko dutelako. Baina herrialde aberatsetan herritar askoren, onartzen duguna baino askoz gehiagoren, jokaera harrigarria da, ezjakintasuna erakusten duelako edo okerragoa litzatekena arduragabekeria onartezina.
Jokabide guztiak ez dira berdinak izan, baina zenbait herrialdeko politikoena lotsagarria izan da. Ez bakarrik gaitzaren larritasuna gutxietsi dutenena, hauek euren burua utzi dute nabarmen. Baina nola da posible hain denbora gutxian horrelako aldaketa sakonak izan direnean, bizimodua egun batetik bestera goitik behera egokitu behar izan dugunean, balioak eta baloreak kolokan jarri zaizkigunean, gertatzen ari zaiguna izendatzeko hitzik gabe geratu garenean, politiko askok eta askok ezer gertatu ez balitz bezala aritzea egoera arduraz kudeatzea beraiei dagokiela ez ohartzea?
Zure interesekoa izan daiteke
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.