Beldurra
Estatu Batuetan poliziak George Floyd gizonezko beltza hil zuenetik kaleak sutan dira. Poliziaren kontrako protestak hiri ugaritara zabaldu dira, polizia hori babesteko prest dauden milizia armatuak ugaritu, eta gatazka giroak aspaldi ezagutu gabeko itxura hartu du. Egun eta aste hauetan asko dira, gertaera hauen zergatiei buruzko azalpenak eman dituzten aditu, jakintsu eta irakasleak. Arrazoi ezberdinak, batzuk kontrajarriak entzun eta irakurri ditugu, eta seguruenik gehienak zentzudunak eta oinarritutakoak dira. Baina urrutitik jasotzen dugun inpresioa da indarkeria askoren eragile nagusia beldurra dela.
Aurten Estatu Batuetako poliziek 750 pertsona hil dituzte atxilotzera joan direnean edo susmagarriak iruditu zaizkielako. Herena beltzak ziren, baina hilketa kopuru honek erakusten du polizia asko beldurrez bizi direla. Estatu Batuetan biztanle adina arma dago zibilen esku. Edozeinek izan lezake bat, poliziek badakite eta sarri nahiago dute errugabea zauritu edo hiltzea beraiek erortzea baino. Beldur horrek ez du inolaz ere zilegi bihurtzen polizia askoren ankerkeria, neurri gabeko indar erabilera eta bereziki beltzekiko duten amorrua.
Afganistenen eta Iraken soldadu estatubatuarrek, eta orohar bertan izan diren soldadu atzerritar gehienek neurriz kanpoko jokaerak izan dituzte. Batzuk erabat arbuiagarriak, torturak eta atxilotu ondorengo hilketak, baina beste batzuk beldurrak eragindakoak. Iraken egondako soldaduek kontatu dute edozein lekutan, edozein izan zitekeela erasotzaile. Gizonek, emakumeek eta haurrek eraman zezaketelako lehergailua soinean eta soldaduen ondoan eztanda arazi.
Azken urtetako gerra gehienak ez ohikoak dira, ez dira armadek armaden kontra egindakoak, armadek talde irregularrak eta zehaztu gabeko etsaien kontrakoak baizik. Soldaduek diote askoz beldurgarriagoak direla hauek, etsaia eta arriskua garbi identifikatuta dauden gatazkak baino.
Estatu Batuetan izua nagusitzen ari da alde guztietan. Lanpostua eta estatusa galdu litzaketelako zuri askoren artean. Gehiegitan beltza den gaizkileari. Okerretik okerragora erortzekoa beltz askoren eta etorkinen artean. Koronabirusa, krisi ekonomikoa, etorkizuna beltza eta oraina iluna… Lurrikara bortitzak astindu du, orain dela gutxi arte herrialde sendoena eta indartsuena zirudiena, horrek egiak ezabatu eta dardara zabaldu du.
Beldurrak mugitu izan du Mundua, inperio indartsuenak bota zituzten barbaro asko, beste batzuengandik ihesi zetozen bota zuten hormaren kontra talka egin zutenean.
Zure interesekoa izan daiteke
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.