"Zabor zuria"

Amaierarik gabea dirudien urte honen hondarrean, estatubatuarrek beraien eta gutariko askoren presidentea izango dena aukeratuko dute. Zalantzarik gabe, orain dela lau urte aukeratu zuten presidente honek aurreiritziak, usteak eta arauak suntsitu ditu. Etsaiak egin ditu gertukoen eta urrutitik, bere jarduera harrigarria jarraitu dutenen artean. Eta batez ere arerio amorratuak sortu zaizkio Mendebaldeko gizarteetan, arauak, joerak eta irizpideak ezartzen dituztenen artean.

Inkestek, adituek, komunikabideek… uste dute oraingo honetan galdu egingo duela, baina era berean gogoratzen digute azken hilabetetan Estatu Batuetako gizartea astindu duten krisiek, hankaz gora jar lezaketela edozein aurreikuspen. Birusak 225.000 pertsona hiltzeaz gain, agerian utzi ditu sistemaren gabezia guztiak. Ondoren etorritako ekonomiaren erorketak, lanpostu galera zenbatezina ekarri du. Tartean, poliziaren gehiegikeriek sutan jarri dituzte hirietako kaleak. Herritarren artean zatiketa inoiz baino sakonagoa da, agintari gorenaren portaera eredua izanik, inork ez du bestea entzuten.

Gutarra ez dena zuzenean aurkaria da, erdibiderik gabe, hartu emanetarako aukera txikiena onartu gabe. Horregatik kanpainak ez du ezertarako balioko, hautesleek erabakita dute botoa nori eman, batez ere, noren kontra jo nahi duten. Batzuek presidentearen aurka egingo dute, parean duenaren alde ezer gutxi badute ere. Bere aldekoek, berriz, denagatik emango diote botoa, ez egin edo esaten duena kontutan hartuko dutelako.

Estatu Batuetako gizartean bizi duten zatiketak aurpegi asko ditu. Ustezko arrazen artekoa, hirietako eta landa eremuan bizi direnak bereizten dituena, bertakoak eta atzerritarrak banandu nahi dituena… Baina zatiketa honetan beste guztien aurka daudenak, nekazari eta langile zuri kaukasoarrak dira, Europatik joandakoen ondorengoak. 2016ko hauteskundeetan ikasketarik gabeko gizon zurien % 60k Trumpi eman zioten botoa.

Gizon zuri hauek, euren herrialdea lapurtu nahi dietela uste dute. Aberatsek, Ekialdeko eta Mendebaldeko kostetako hirietan bizi direnek gorrotatu eta mespretxatu egiten dituztela. Kanpotik datozenek duten gutxia kenduko dietela, batez ere lanpostua, sinetsita bizi dira. Asko eta asko ikasketarik gabeko langileak dira, hiri handietako industriako beharginak. Beste batzuk, aldiz, Erdi Mendebaldeko nekazariak edo lurrari lotutako jardueratan ari direnak iragan zoriontsua idealizatuta dute, beraiek nagusi zirenean, mundu guztiak errespetua zienean, kanpotik zetozenek zeintzuk ziren zekiteneko garaiak. Gutxietsita daudela uste dute, beltzen aldeko borroka beraien kontrakoa dela, emakumeen aldarrikapenak euren izaeraren ukazioa… Aurreko hauteskundeetan Hillary Clintonek deitoragarri deitu zituen, eta beraiek badakite hori dela Trumpen kontrako botoa eskatzen duten guztien ustea.