Erantzukizuna
Arduraz edo ardura gabe jokatu ondoren, gure erantzukizunaren aurrean azaltzen zaigu gure burua. Zuzena izan bada gure portaera, agindutakoa bete badugu, saria edo laudorioa jasoko dugu; gure ahaleginak emaitzarik izan ez badu, gaitzespena eta zigorra izan liteke erantzuna. Hala omen da gizaki arruntontzat, eta hala beharko luke gizaki ororentzat, baina gertuko eta aintzinako historiak erakutsi digu hori ez dela horrela.
2001an, Estatu Batuetan Dorre Bikien aurkako erasoak izan ondoren, orduko presidenteak, George Bushek Afganistanen kontrako erasoa egitea erabaki zuen, atentatu haiek egin zituztenak babesteagatik. Eraso planak nazioartearen elkartasuna eta laguntza jaso zituen, eta Nazio Batuen oniritzia. Baina operazioaren zilegitasuna alde batera utzita, eta izango lituzken zalantzazko kontu nabarmenak, Estatu Batuek ez zuten prestatu eta antolatu horrenbesteko eragina izango zuen ekintza hura .Garbi zuten bakarra erasoa egiteko beharra izan zen, baina ez handik aurrera gerta zitekeena, noraino iritsiko ziren, nola antolatuko zuten ziurtzat jotako garaipena.
Orain 20 urteko okupazioaren ondoren, modu txarrenean ihes egin dute, herrialdea sartu zirenean baino okerrago utzita. Tartean 150.000 hildako, kopuruak finkatzea ezinezkoa bada ere, 2.500 soldadu estatubatuar hil dituzte eta zauritutakoak 20.000tik gora dira. Afganistanen Washingtonek bi bilioi dolar xahutu ditu eta, esan bezala, herrialdea sartu zirenean baino okerrago dago. Estatu Batuek gainera ez dute inoren iritzia onartu, ez dituzte euren erabakiaren ondorioak kontutan hartu, benetako hondamendia bihurtu den irteera nahasi eta antolatu gabea burutzeko.
Afganistanera soldaduak bidali zituen presidente berak, kasu honetan Nazio Batuen oniritzirik gabe eta nazioartean zatiketa handia eraginez, Irak inbaditzea erabaki zuen. Kasu horretan gezurrak esan eta zabaldu zituzten operazio militarra arrazoitzeko eta justifikatzeko. Herrialde horri eraso egiteko erabilitako aitzakiek munduko beste 80 bat herrialderen kontrakoak zilegi bihurtzeko balio zezaketen. Eta hemen burugabekeriaren ondorioak askoz larriagoak izan dira. Hildakoen kopurua Afganistangoa baino dezente handiagoa da, kasu honetan ere datu zehatzak ematea ezinezkoa bada ere. Iturri fidagarrienen arabera, milioi erdi izan litezke, bertan lurperatutako dirutza bilioi eta erdi dolarretik gorakoa da eta Iraken eragindako kaltea zenbatezina. Kontatu eta irudikatu daitezken kalteez gain, Estatu Batuek bi gerra hauetan izandako jokaerak, mendebaldeko demokraziaren oinarriak zulatu ditu, edozein portaera, tortura eta epaiketarik gabeko hilketak, ontzat eman dituzte helburuak lortu ahal izateko.
2009an agintea utzi ondoren, George Bushek etxea erosi zuen Dallas hirian, hitzaldiak ematen ditu, liburu bat idatzi du eta denbora librea koadroak margotzen erabiltzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.