Literaturako Nobel sariak, Olga Tokarczuk eta Peter Handkerentzat
Olga Tokarczuk poloniarrak eta Peter Handke austriarrak irabazi dute Literaturako Nobel saria, Suediako Akademiak gaur ebatzi duenez. Tokarczukek 2018. urteari dagokion saria bereganatu du, eta Handkek 2019koa.
Epaimahaiaren ebazpenaren arabera, Tokarczuki saria emateko arrazoiak "irudimen narratiboa" eta "pasio entziklopedikoa" izan dira. Idazlearen fikziozko lehen lana, "The Journey of the Book-People", 1993an etorri zen, eta hirugarren eleberriak ekarri zion mundu mailako ospea, "Primeval and Others Times"ek. Akademiaren arabera, 1989az geroztik Poloniak egindako literaturaren adibide bikaina da Tokarczuken lana.
Bestalde, Handkeren lanari buruz azpimarratu dute "eragin handiko" lana egin duela, "asmamen linguistikoa" erakutsita eta giza esperientziaren periferia esploratu duela. 1966an argitaratu zuen "Die Hornissen", bere lehen eleberria, eta, "Offending the Audience" antzezlanarekin batera, gogor jo zuen literatura eszena. Berrogeita hamar urte baino gehiago pasatu direla, hainbat generotako hamaika lan argitaratu eta gero, Handke "Bigarren Mundu Gerraren ondorengo europar idazle garrantzitsuenetakoa da", Akademiaren aburuz.
“Die Angst des Tormanns beim Elfmeter” eleberria da bere lanik ezagunena, Josef Block atezain ohiaren bizipenak kontatzen dituena. Wim Wenders zinemagile eta Handkeren adiskideak pantaila handira eraman zuen, eta harekin lankidetzan aritu zen Handke “Zerua Berlin gainean” filmaren gidoian ere, besteak beste.
Suediako Akademiak bi sari eman ditu, azken 40 urteetan lehenengoz (Harry Martinsonek eta Eyyind Johnsonek saria partekatu zuten 1974an). Izan ere, 2018an ez zuten saria eman, Akademiako hainbat kide sexu eskandalu batean nahasita egon baitziren.
Literaturako Nobel saria 112 aldiz eman dute, eta 116 idazle saritu dituzte. Horietatik guztietatik, 15 soilik izan dira emakumeak, eta saridunek, batez beste, 60 urte zituzten jaso zutenean. Saridunen artean gazteena Rudyard Kipling izan zen, 41 urte zituela jaso baitzuen, eta Doris Lessing izan zen zaharrena, 88 urte zituela eman baitzioten.
Zure interesekoa izan daiteke
Literatura plazara aterako dute Oiartzunen ostera ere
Martxoaren 9tik 28ra, Literatura Plazara egingo dute Oiartzunen, laugarrenez, eta euskal literaturaren inguruko zortzi hitzordu jarri dituzte antolatzaileek, 1545 argitaletxeak.
Emakume idazleek presentzia irabazi dute: ahots, gorputz eta gai berriak ekarri ditu feminismoak
Feminismoak aldaketa sakonak ekarri ditu azken urteotan, baita literaturan ere, eta gai, begirada, ahots, gorputz eta narratiba berriak ekarri ditu. Duela mende erdi emakumezko idazle gutxi zeuden, eta bigarren maila batera baztertuta zeuden, gainera. Orain, berriz, oso garrantzitsua da horien presentzia, eta, besteak beste, sariak eta bekak irabazten ikusten ditugu.
António Lobo Antunes portugaldar idazlea zendu da
Portugalgo literaturaren izen erraldoiak, inkontzientearen eta memoriaren biltzaile eta idazkariak, 83 urte zituen. Euskaraz, “Gauzen ordena naturala” irakur daiteke.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles sarituko ditu
Gaur, asteartearekin, hasiko da Bilboko literatur jaialdia, eta hilaren 28ra arte iraungo du. Aurten, Gerediaga Elkarteari, Durangoko Azoka antolatzaileari, eta Valerie Miles idazle eta editore estatubatuarrari eskainiko dizkie ohorezko sariak.
Euskaltzaindiak eta EIEk hitzarmena sinatu dute, idazle gazteei laguntzeko
Euskaltzaindiak eta Euskal Idazleen Elkarteak (EIE) lau urterako akordioa adostu dute. Euskaltzaindiak urtean bi ikastaro emango dizkie EIEren bazkideei, bekak deituko ditu eta mentoretza programa abiatuko du. Andres Urrutia euskaltzainburuak, Mikel Ayllon EIEko zuzendaritza batzordeko kideak eta Miren Agur Meabe idazle eta Euskaltzaindiaren idazkariak hartu dute parte ituna sinatzeko ekitaldian.
Hitza erdigunean jarriko du Gutun Zuriak berriz, 19. edizioan
Bernardo Atxagak, Alana S. Porterok, Karmele Jaiok, Layla Martinezek, Harkaitz Canok, Mario Obrerok, Miren Agur Meabek eta beste hainbat idazlek parte hartuko dute letren Bilboko nazioarteko jaialdian.
Xabier Montoiak "Bakea, bakea" eleberria aurkeztu du
Inazio Osa 43 urteko donostiarrak hondamendia biziko du ama hiltzean, "baina laster ikasiko du oker dagoela oso, deskalabrurik handienean ere beti baita posible zuloan beherago erortzea, are eta zoritxar handiagoak etortzea".
'Lauaxeta, ametsen egilea' erakusketa Euskal Abertzaletasunaren Museora iritsi da, Bilbora
Sabino Arana Fundazioaren Euskal Abertzaletasunaren Museoak Lauaxeta, ametsen egilea erakusketa ibiltaria izango du ikusgai Sabin Etxean, Bilbon, martxoaren 12ra arte. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatu du erakusketa, museoarekin lankidetzan, Esteban Urkiaga Lauaxeta euskal olerkari eta idazlearen jaiotzaren 120. urteurrena gogoratzeko.
Gutun Zuria jaialdiak Gerediaga Elkartea eta Valerie Miles idazlea sarituko ditu
Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko Jaialdiaren 19. edizioa otsailaren 24tik 28ra egingo dute. Literatura eta argitalpen esparruko hogeita hamar bat sortzailek parte hartuko dute, eta “datozen egunetan” iragarriko dute programazioa.
Doinuelek 2026ko hitzorduak aurkeztu ditu
Euskarazko Plazen Sareak aurten egingo dituzten euskarazko literatura azokak aurkeztu ditu, Iruñean: Baztango (H)ilbeltza, Oiartzungo Literatura Plazara, Azokitiko Gure Gelatik, Zarauzko Literaturia, Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azoka, Hernaniko Liburu eta Disko Azoka, Sarako Ikusi Mikusi, Oiartzungo Hitzen Lihoa eta Lazkaoko Liburu eta Disko Azoka.