Armen Askatasuna
Estatu Batuetan egunero 93 pertsona hil eta 230 zauritzen dituzte su-armen bidez. Horrek esan nahi du urtero 34.000 pertsona inguru hitzen dituztela edozein lekutan erosi daitezken armak erabilita, gerra egoeran diren lekutan baino jende gehiago. Baina egunero gertatzen den zerbaitek albiste izaera galtzen du, ondorioz sarraski beldurgarriak bakarrik iristen zaizkigu, eta bakoitzean galdera beretsuak egiten ditugu miresgarrienaren eta arbuiagarrienaren irudi eta eredu den herri handi honi buruz.
Estatu Batuetako gaur egungo gizartearen sorburua eta sustraiak Europan daude, sarri Grezia eta Erromaren parean jarri ohi dituzte, baina historiak antolaketa erak eta lehentasun ezberdinak errotu ditu itsasoaren bi aldeetan. Estatu Batuak esploratzaile eta aitzindarien herria da, ezer galtzeko ez zutenena. Lur berri haietan ez zegoen giza antolaketarik, ez zegoen talderik, ez zegoen aterperik. Bakoitzak bere burua babestu behar zuen eta horretarako arma ezinbestekoa zuten. Jatorri hartatik iritsi zaizkie egungo pentsaera eta legeak, estatubatuarren gehiengoak uste du eskubide osoa duela etxean suzko armak edukitzeko, arma horrek eta ez urruti dagoen estatuak babestuko duela arrisku guztietatik. Komunikabideak astintzen dituzten sarraskiak gertatzen direnean arma salmentak ugaritu egiten dira, jendeak uste baitu gero eta arma gehiago eta hobeagoak izan ezkero sendoagoa izango dela bere segurtasuna.
Estatu Batuak Bigarren Mundu gerra ondoren kultura, ohitura eta jokaera ereduen sortzaileak izan dira. Beraiek izan dituzte ikerlari, enpresari, idazle eta artista bikainenak. Etenik gabeko demokrazia izan da XVIII. mende amaieran herri gisa antolatu eta estatua sortzea erabaki zutenetik. Baina Estatu Batuetan bakoitzaren mugetan hasi eta amaitzen da mundua. Aurrera ateratzea lortzen ez duena, bere patuaren erruduntzat hartzen dute. Gizarteak ez dizu ezer eskaintzen musu-truk, guztiak du prezioa eta ordaina. Eta hor uler liteke 322 miloi biztanle dituen herrialde honetan 310 miloi su-arma izatea zibilen esku, eta oraindik estatu gehienetan heriotza zigorra ontzat ematea, estatuak eta gizarteak ez dutelako arduratu behar oinarrizko giza arauak urratu dituenaz.
Esan ohi da bi joera politiko nagusien arteko ezberdintasuna gizakiarekiko iritzian oinarrituta dagoela, Ezkerrak edo berritzaileek uste dute gizakia berez ona dela, dohainez hornituta dagoela eta taldeak, gizarteak berezko izaera hori garatu dezan bideak jarri behar dizkiola;eskuinak edo kontserbadoreek uste dute aldiz jatorrizko bekatua dakarrela, eta izaera hori zuzendu eta bideratu beharra dagoela, hautamen askatasuna bere borondatearen araberakoa balitz hondamendira zuzenduko litzatekeelako. Estatu Batuetan itxuraz ez zaie horrenbeste axola nondik datorren, norantz doan edo nolakoa den parekoa, bakarrik eskatzen diote bere eremuetan ez dadila sartu, ez dezala gizarteak sortu aurreko askatasun arauak hautsi.
Zure interesekoa izan daiteke
Pentagonoak kargutik kendu du AEBko Armadako Estatu Nagusiko burua
Erasoen gorakadaren erdian, Randy Georgek agintea utzi du eta Trumpek bere erretorika belizista areagotu du.
Artemis II misio espaziala Ilargira bidean da jada
Bidaia tripulatuak bueltan dira Ilargira, 50 urteren ostean, baina oraingoan ez da ilargiratzerik aurreikusi.
Trumpek kargutik kendu du Pam Bondi fiskal nagusia, Espstein auziaren kudeaketarekin hainbat desadostasun izan ostean
AEBko presidenteak 2024ko azaroan jarri zuen karguan, baina denbora horretan hainbat enfrentamendu izan dituzte. Todd Blanchek ordezkatuko du Bondi, Trump presidente izan aurretik jasotako lau inputazio penaletan defendatu zuen abokatuak, alegia.
Amazonek Bahrainen duen zentro baten aurkako erasoa egin duela aldarrikatu du Iranek
Irango Guardia Iraultzaileak Microsoft, Apple, Google, Meta, Boeing, Tesla eta beste 14 enpresaren aurkako erasoak egiteko mehatxua egin zuen asteartean, Iranen kontrako "operazio terroristetan parte hartzea" leporatuta.
Erreskate faltsuak gauzatzen zituen sare bat desegin dute Nepalen
Mendizaleei iruzur egiten saiatzen ziren, beharrezkoak ez ziren ebakuazio medikoen bidez. Agintariek faltsututako 171 erreskate baieztatu dituzte 2022tik 2025era. Ikerketak zabalik jarraitzen du, eta ez da baztertzen kaltetuen kopurua handitzea.
Texasko petrolioak ia % 13 egin du gora, gerra laster amaitzeko zantzurik ez dagoelako
Trumpen azken agerraldiak gerra azkar amaitzeko itxaropena zapuztu du inbertsiogileen artean. Wall Streetek % 1,28 egin du behera, Trumpek Irani "gogor" erasotzen jarraituko duela iragarri ostean.
Artemis II-ko komuna, Ilargira bueltatzeko misioa kolokan jarri duen ustekabea
Tripulazioak akats bat antzeman zuen Orion ontziko hondakinen sisteman. Hala ere, arazoa konpondu zuten, aireratu eta ordu batzuk geroago, misioa arriskuan jarri gabe.
Albiste izango da: "Artemis II" ilargi-bidaia, NAN digitala mugikorrean eta Balmasedako prozesioa
Orain-eko albisteen laburpena, minutu batean.
AEB Iranen dituen helburuak betetzetik gertu dagoela ziurtatu du Trumpek, eta eraso gehiago iragarri ditu
AEBko presidenteak aste gutxi barru aurreikusten du gerraren amaiera, eta Ormuzko itsasartea "modu naturalean" irekiko dela dio. Bien bitartean, Teheranek ukatu egin du su-etena eskatu izana.
"Artemis II" aireratu da Ilargira bidean
NASAko tripulazioa Lurreko orbitan erabat sartu da, eta 10 eguneko bidaiari ekin dio. Gorabehera txikiak izan dira jaurtiketan, baina konpondu dituzte.