Txinoak

Izenburua irakurtzerakoan irudi bat baino gehiago etor litzaizkiguke burura, hitzak esanahi ezberdinak dituelako, eta gehienoi lehendabizi datorkiguna ez da zuzena. Eta badirudi horixe gertatzen zaigula guztioi, Txina zer den edo txinatarrek zer egiten duten azaltzen saiatzerakoan.

Txina eta Estatu Batuen artean sortutako Merkataritza Gerra dela eta, Pekingo agintariei leporatu zaie nazioarteko harremanak arautzen dituzten legeak ez betetzea, beraiek diote ez dutela arau bakarra urratu, baina Txinako ekonomia estatuak zuzentzen du, enpresa publikoek eta estatuaren diruak ezartzen dituzte lehentasunak.

Klima aldaketari aurre egiteko ahaleginen aitzindari gisa azaldu da Txina, Katowicen egindako batzarrean. Beraiek egin dituzte inbertsio handienak energia berriztagarrietan, baina Txina da gehien kutsatzen duen herrialdea da, eta urtetan hala izango da, birmoldaketa sakon eta zorrotza egin beharko duelako.

Europar Batasunak beste herrialde batzuekiko inbertsioak eta hartu-eman ekonomikoak bideratzeko baldintza zehatzak jarri izan ditu, giza eskubideen errespetua nagusia, baina Txinaren kasuan sekula aipatzen ez den gaia da. Europar Batasuneko milaka eta milaka enpresak egin ditu inbertsioak han, bertako produktuak mugarik gabe saltzen dituzte Europan. Inbertitzaile txinatarrek ehunka enpresa erosi dute Europan, baina hitzarmenak sinatzerakoan edo agintarien arteko batzarretan ez da inoiz aipatzen giza eskubideen urraketa, preso politikoak, disidenteen kontrako zigorrak, eta batez ere demokrazia eza. Beste zenbait herrialdetan ohikoak dira salaketak, baina itxuraz oharpenaren indarra herriaren neurriari eta ahalmenari zuzenean lotuta dago.

Deng Xiaoping pragmatismoaren eredu eta irudi bihurtu zen katuena esan zuenean."Katua beltza ala zuria den ez du axola, garrantzitsua saguak harrapatzea da".Handik aurrera Txinak egitura eta arlo guztiak garatu ditu, nekazaritza, industria ,teknologia eta defentsa. Kontraesanez betetako proiektuak muga eta oztopo handienak gainditu ditu, Txina munduko potentzia bihurtu da arlo guztietan, eta esan genezake azken hamarkadetan ekonomiaren eragile nagusia izan dela, berari esker leku askotan krisiak ez du min handiagoa egin. Baina Txinan pragmatismo horren ondorioz agian beraien oinarrizko betebeharrak ez dituzte konplitu. Egia da txinatar askoren bizimodua hobetu dela eta asko izan direla pobreziatik irten direnak, baina oraindik pobreak miloi asko dira eta aberatsak beste inon baino gehiago ugaritu eta aberastu dira. Herritarrei erosteko ahalmena eman zaie, baina adierazteko eta erabakitzeko eskumena ukatu.

Txinara begiratzen dugunean,gaur egungoen arbaso izan zen Konfuziok ziona gertatzen zaigula dirudi, "jakintsuak ilargia erakusten digunean,ergela adi,adi hatzari begira geratzen da".