Vietnam
Historian zehar gutxi izango dira gerrari Vietnam bezain lotuak dauden herrialdeak. 95 miloi biztanle izan eta gaur egun Asiako jarduera ekonomiko biziena izan arren, hitza entzuten dugunean irudi bakarra datorkigu burura, Mendebaldeko belaunaldi oso baten bizitza eta pentsaera baldintzatu zuen gerra.
Orain dela 44 urte amaitu zen gerra honetako datuak, ezagutu eta egiaztatutakoak behinik behin, beldurgarriak dira. Hildakoak 3 milioitik gora izan ziren, gehienak zibil vietnamdarrak. Herrialdea txikituta geratu zen, azpiegitura deseginda, urak eta lurrak kutsatuta. Baina galtzaileak estatubatuarrak izan ziren, soldadutza egiteko adinean zeuden 58.000 gazte hil zituzten eta 150.000 zauritu.Gerrak iraun zuen garaian 3 milioitik gora gazte estatubatuarrek egin zuten zerbitzua Vietnamen, itzultzerakoan ez zituzten heroi gisa hartu, hondamendiaren erantzukizuna leporatu zien, ustez bere balore preziatuenak babestera bidali zituen gizarteak.
Vietnamgo gatazka, Gerra Hotzaren erdian gertatu zen eta potentzien arteko zeharkako borroka horrek zuzenean eragindakoa izan zela esan genezake. Bi gizarte eredu omen zeuden jokoan, komunista eta kapitalista. Banatzailea eta berdintzailea bata, askatasuna eta gizabanakoaren burujabetza aldarrikatzen zituena bestea. Gero borroka lekuetako lokatzaren artean zaila izan arren batzuk eta besteak bereiztea.
Vietnamek, Europa eta Estatu Batuetako gazteei tresna berriak eman zizkien boteretsuen aurka eta gerrazaleen kontra altxatzeko, gizarte orekatuagoak eta adeitsuagoak errebindikatzeko, izugarrikerien aurka zegoen gizaki berria irudikatzeko… Eta gerra amaitu zen. Eta txikiak erraldoia menderatu zuen. Eta vietnamdarrek euren buruaren jabe izanik amestutako gizartea eraikitzen hasi ziren…
Alderdi Komunista izan da harrezkero herriaren gidari, ekonomia vietnamdarra Asiako biziena eta dinamikoena da gaur egun, besteak beste, urtero maila oneko 60.000 ingeniari ateratzen direlako bertako unibertsitateetatik. Estatu Batuetan Vietnam amesgaizto guztien eragile da, Afganistanen eta Iraken berpiztutako mamua. Milaka asko dira aspaldiko gerrak utzitako zama astuna ezin eraman bizi diren beteranoak. Vietnamen, berriz, biztanleen hiru herenak ez zuen hura bizi, gazteek Estatu Batuak dituzte amets eta eredu, baina estatuak jartzen dizkien eragozpenek eta oztopoek, ezinezkoa egiten diete gizabanako gisa nahi bezala garatzea. Vietnamgo gazteen zati handi batek dio ahal balute Estatu Batuetara joango liratekeela lan egin eta bizitzera.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak ikerketa abiatu du Sheinen aurka, diseinu "adiktiboa" duelakoan eta legez kanpoko produktuen salmentagatik
Europako Batzordearen ustez, Txinako plataformak ez du Europako araudia betetzen, ez delako gardena bere gomendio-sistemekin eta legez kanpoko artikuluak merkaturatzeko aukera ematen duelako, besteak beste, haurren sexu-abusurako materiala.
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.