Afrika beltza
Norbait edo zerbait gutxietsi, hutsaldu edo zuzenean mespretxatu nahi badugu, lehendabizi banakotasuna kentzen diogu, taldean edo multzoan sartzen dugu. Eta itxuraz horixe gertatzen zaigu Afrika aipatu edo kontutan hartzen dugun une bakanetan. Afrika, beltzez eta animalia basatiez betetako lurralde arrotz eta arriskutsua da gehienontzat. Gizakion sorleku eta ondorioz oraindik arbaso haien ohitura zaharrenen gordailu. Baina gaur egungo afrikarrek mundua gu bezain ondo ezagutzen dute, telefono, ordenagailu eta telebista beretsuak dituzte, eta irudikatu lezakete nolakoa izan liteken amesten duten bizimodua, han bertan eta handik kanpo.
Afrika kontinente zaharra eta oso berria da aldi berean, bertan sortu ginen eta han bizi izan zen gizaki deitzen garenon ama, Lucy. Baina herrialde afrikarren historia politikoa oso berria da, Bigarren Mundu Gerra amaitu arte estatu afrikar gehienek ez zutelako burujabetza lortu. Kontinente Beltzaren deskolonizazioa europarron historiako pasarte beltzenetakoa da. Muga asko eta asko mapen gainean egindako marrak dira, barruan zer geratzen zen kontutan hartu gabe finkatutakoak. Hasierako gobernu gehienak, Europan ikasitako eliteek osatu zituzten, metropoliarekiko menpekotasuna eten ez zutenak. Mendebaldeak urtetan lehen gaiak ateratzeko erabili zuen kontinentea, bertako biztanleen ongizatea kontutan hartu gabe.
Egoera hau gainditzen ahalegindu ziren gobernuek ez zuten ez baliabiderik, ez benetako laguntzarik izan euren lurraldeak bizileku egoki eta eroso egiteko. Eta kanpotik bidalitako laguntzak onurak baino kalteak eragin ditu, maileguak zor bihurtu direlako, eta beste herrialde batzuetan ekoiztutako gaiek bertakoei ateak itxi dizkietelako. Afrikarren % 60k nekazaritza du ogibide eta 30 miloi kilometro koadro eta 1.300 miloi biztanle dituen kontinentearen ekonomia ez da munduko aberastasunaren % 3ra iristen.
Afrikak gaur egun bizi duen egoeraren arduradun eta erantzule, afrikarrak beraiek dira. Baina aro garaikidean guztia aurka izan dute. Euren gizarte antolaketa tribua izan da, zatiketa eta akordioetarako zailtasunak. Gutxitan lortu dute etsaiaren aurka elkartzea, eta azken mendetako gizarteak antolatu dituen nazio-estatua ez dute orain dela gutxi arte ezagutu. Aste honetan gobernu afrikarrek, kontinentearen historian mugarri izan liteken hitzarmena abiarazi dute, Merkataritza Librerako Akordioa. Muga-zergak kenduko dituzte 54 herrialdetan, hartu eman ekonomikoei hesi eta oztopo guztiak kentzeko. Oraindik eragozpenak handiak dira, batez ere azpiegitura eta komunikabideak penagarriak direlako. Baina historian lehen aldiz afrikarrek beraien etorkizuna elkarrekin eraikitzen hasteko erabakia eta konpromisoa hartu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak ikerketa abiatu du Sheinen aurka, diseinu "adiktiboa" duelakoan eta legez kanpoko produktuen salmentagatik
Europako Batzordearen ustez, Txinako plataformak ez du Europako araudia betetzen, ez delako gardena bere gomendio-sistemekin eta legez kanpoko artikuluak merkaturatzeko aukera ematen duelako, besteak beste, haurren sexu-abusurako materiala.
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko handikiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal bat zela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura eta feminizidioa, besteak beste, egin direla frogatzeko moduko dokumentuak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.