Afrika beltza

Norbait edo zerbait gutxietsi, hutsaldu edo zuzenean mespretxatu nahi badugu, lehendabizi banakotasuna kentzen diogu, taldean edo multzoan sartzen dugu. Eta itxuraz horixe gertatzen zaigu Afrika aipatu edo kontutan hartzen dugun une bakanetan. Afrika, beltzez eta animalia basatiez betetako lurralde arrotz eta arriskutsua da gehienontzat. Gizakion sorleku eta ondorioz oraindik arbaso haien ohitura zaharrenen gordailu. Baina gaur egungo afrikarrek mundua gu bezain ondo ezagutzen dute, telefono, ordenagailu eta telebista beretsuak dituzte, eta irudikatu lezakete nolakoa izan liteken amesten duten bizimodua, han bertan eta handik kanpo.

Afrika kontinente zaharra eta oso berria da aldi berean, bertan sortu ginen eta han bizi izan zen gizaki deitzen garenon ama, Lucy. Baina herrialde afrikarren historia politikoa oso berria da, Bigarren Mundu Gerra amaitu arte estatu afrikar gehienek ez zutelako burujabetza lortu. Kontinente Beltzaren deskolonizazioa europarron historiako pasarte beltzenetakoa da. Muga asko eta asko mapen gainean egindako marrak dira, barruan zer geratzen zen kontutan hartu gabe finkatutakoak. Hasierako gobernu gehienak, Europan ikasitako eliteek osatu zituzten, metropoliarekiko menpekotasuna eten ez zutenak. Mendebaldeak urtetan lehen gaiak ateratzeko erabili zuen kontinentea, bertako biztanleen ongizatea kontutan hartu gabe.

Egoera hau gainditzen ahalegindu ziren gobernuek ez zuten ez baliabiderik, ez benetako laguntzarik izan euren lurraldeak bizileku egoki eta eroso egiteko. Eta kanpotik bidalitako laguntzak onurak baino kalteak eragin ditu, maileguak zor bihurtu direlako, eta beste herrialde batzuetan ekoiztutako gaiek bertakoei ateak itxi dizkietelako. Afrikarren % 60k nekazaritza du ogibide eta 30 miloi kilometro koadro eta 1.300 miloi biztanle dituen kontinentearen ekonomia ez da munduko aberastasunaren % 3ra iristen.

Afrikak gaur egun bizi duen egoeraren arduradun eta erantzule, afrikarrak beraiek dira. Baina aro garaikidean guztia aurka izan dute. Euren gizarte antolaketa tribua izan da, zatiketa eta akordioetarako zailtasunak. Gutxitan lortu dute etsaiaren aurka elkartzea, eta azken mendetako gizarteak antolatu dituen nazio-estatua ez dute orain dela gutxi arte ezagutu. Aste honetan gobernu afrikarrek, kontinentearen historian mugarri izan liteken hitzarmena abiarazi dute, Merkataritza Librerako Akordioa. Muga-zergak kenduko dituzte 54 herrialdetan, hartu eman ekonomikoei hesi eta oztopo guztiak kentzeko. Oraindik eragozpenak handiak dira, batez ere azpiegitura eta komunikabideak penagarriak direlako. Baina historian lehen aldiz afrikarrek beraien etorkizuna elkarrekin eraikitzen hasteko erabakia eta konpromisoa hartu dute.