Berandu gabiltza

Gaur bertan, hortaz ikertu eta dakitenek emandako aholkuak agindu bihurtuko bagenitu ere, izadiak ezingo lioke aurre egin, arduragabekeriaz eta ezjakintasunez egin diogun txikizioari. Egoera hori izanda ere, Europar Batasuna osatzen duten herrialdeek ezin dute oinarrizko akordioa lortu era eraginkorrean gainean dugun hondamendiari aurre egiteko.

Beste horrenbeste gertatzen zaigu migrazioari eman beharreko erantzuna finkatzerakoan; bakoitzak interes eta irizpide ezberdinak ditu, gehienetan kontrajarriak. Ez dakigu nola erantzun beti izan den eta aurrerantzean handitzen joango den auzi honi, baina hemen ere denboraz kanpo gabiltza. Dakitenak zuzen badabiltza, Europak datozen 30 urtetan 7 miloi etorkin beharko lituzke urtean ez badugu 'suizidio demografikoa' eragin nahi. Zahartuta eta kemenik gabe geratzen ari den gizarteak jende gaztea behar du, sortzen ez badu kanpotik iritsitakoa.

Baina etorkinak tropelean iristea ez da bidea, horrek gatazka eta istilua besterik ez zukeelako eragingo. Kanpotik iritsitakoek gizarteratzeko denbora behar dute, haurrek eskolara joan behar dute, egokitu eta hemengo kultura eta ohiturak onartu. Guk, aldiz, errespetua zor diegu eta dakartena onartzeko borondatea.

Bi arazo haundi hauei lotuta ekonomiaren eredu aldaketa derrigorrezkoa omen dugu. Robotizazioak, digitalizazioak eta teknologiak goitik behera aldatuko dituelako lan merkatua eta ekonomia hartu-emanak. Ekoizteko era, kontsumitzeko modua, azken finean, bizitzari aurre egiteko jarraibideak ezberdinak izango dira guk uste baino lehenago. Baina, hemen ere gurpil zoroan harrapatuta geratzeko arriskua gero eta haundiagoa da.

Aldaketak beldurra dakar. Aldaketa ezak, aldiz, galbidea. Mugitzen bagara tokiz kanpo gera gintezke, lekuan errotu ezkero zuzenean lehortu. Esan ohi da denbora beti azkar pasa izan dela, baina, azken hamarkadetan abiada areagotu egin dela, egokitzea ezinezkoa bihurtuz. Agian, horregatik, amore eman dugu erronka gurea ez bailitzan, teknologian eta gizakion egokitzeko gaitasunean jarriaz egin beharrekoaren ardura.

Zenbait arazo larriri buruz adituek diote jende gehienak eguneroko jardueran nahiko lan duela 30 edo 40 urte barru gerta litekenaz arduratzeko. Eta kontu hauetan gehiengoaren konpromisoa lortzen ez badugu, alferrik gabiltza. Orain arte, gizartearen zati handiena konpromisoaren gurpilean sartzerako orduan ere, ez dugu asmatu.