Klima Aldaketa

Oxfamek gobernuei eskatu die gogortu ditzatela aberatsenen ondarearen gaineko zergak; izan ere, berotze globalean 400 aldiz ardura handiagoa dutela adierazi du erakundeak.

2023ko irailak baino ez du marka gainditu. Itsas azaleko batez besteko tenperaturari dagokionez, inoiz erregistratu den altuena izan da (21,05 ºC). 

Horrela jaso du azken Copernicus txostenak. Uraren tenperaturaren igoeraren ondorioz, ekosistemak aldatu egiten dira, itsasoko bero-bolada eta ekaitz gehiago izaten dira, eta itsasoaren maila igo egiten da.

Herrialde kaltetuenak Nigeria, Sudan, Niger eta Txad izango lirateke. Iragarpenen arabera, 20 urte barru orain baino % 44 bero egun gehiago izango dira.

Dirulaguntzak urriaren amaieratik aurrera egongo dira eskuragarri. Partikularrek, osasun etxeek eta ikastetxeek, industriek eta saltokiek eskatu ahalko dituzte. 120 milioi euro bideratuko dituzte programa horretara. 

Eusko Jaurlaritzako sailburuak azaldu du aldundiekin ari direla laguntza horien zenbatekoa eta zein azpisektoretara bideratuko diren zehazten.

Adituek denbora daramate ohartarazten Kantauri itsasoa Mediterraneoaren antza hartzen ari dela, eta udako datuek ez dute zalantzarako tarterik uzten: euskal kostaldeko urek anomalia termiko handiak erregistratu dituzte, ohiko tenperaturak baino 3 °C altuagoak, batez beste 23,4 ºC harrapatu baitituzte.

Lehendakariak Eusko Legebiltzarreko Politika Orokorrari buruzko osoko bilkuran egin du iragarpena, eta datozen bi urteetarako klimatizazio-sistema eraginkor eta jasangarriak ezartzeko programaren berri eman du. Herritar guztiek izango dute parte hartzeko aukera.

"Duela gutxi esaten zuten mundua desagertuko zela 'klima aldaketagatik'. Gezur horrek ez zien inoiz funtzionatu, eta orain hurrengoaren bila doaz", adierazi du AEBko presidenteak.

Tenperatura altuak izan dira eta ez du ia euririk egin. Horren ondorioz, apenas egon da onddoek eragindako gaixotasunik, eta mahatsaren kalitatea "bikaina" da. Ifrentzuan, baldintza meteorologikoek alkohol graduazioa igoarazi dute; "upategian konpentsatu beharko dute hori", azaldu dute. 

Europa osoan, erregistroak daudenetik hirugarren udarik beroena izan da, 2024 eta 2022koen atzetik. Mendebaldeko Europaren kasuan, historiako beroena izan da, 2003koa gaindituz.

Nekazaritza elkarteek eta sindikatuek, besteak beste, EAE lehorte-eremu izendatzea nahi dute, eta neurri bereziak hartzea. Bilera 16:00etan izango da, Eusko Jaurlaritzaren Gasteizko egoitza nagusian. 

Hezkuntza Sailak pilotajea jarri du martxan Bizkaiko lau ikastetxetan: Bagatza HLHI (Barakaldo), Luis Briñas-Santutxu BHI (Bilbo), Pagasarribide IPI (Bilbo) eta Indautxu HLHI (Bilbo).

Euri-faltak eta ondoz ondoko bero-boladek ibaien emaria murrizten dute, eta eragina dute nekazaritzan, garraioan eta ur-horniduran.

Xabier Iraola nekazarien sindikatuko bozeramaileak zehaztu duenez, 5.000 baserri inguru daude Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ur-hornidurako sare publikotik kanpo. Udako lehorteen ondorioz, gero eta gehiago pairatzen dute ur-falta. 

Pirinioetatik Bardearako bidean, Enrique Ballent artzain transhumantearekin izan gara. 1.800 buruko artaldea gidatuko du, bazka bila. Izan ere, klima aldaketaren kontraesanak tarteko, jateko gehiago dago basamortuan goi mendietan baino. 

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Ajangiz, Arratzu, Bermeo, Busturia, Ea, Elantxobe, Gernika-Lumo, Forua, Gautegiz-Arteaga, Ibarrangelu, Kortezubi, Mendata, Mundaka, Murueta, Muxika, Sukarrieta, Ispaster, Berriatua, Etxebarria, Markina-Xemein eta Ondarroa dira ur-eskasiak kaltetutako herriak.

Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean 200 euroko isunekin zigortzen dituzte ingurumen-etiketarik gabeko ibilgailuak, eta Barakaldo, Getxo eta Irun bide beretik doaz, baina oraindik ez dute neurria indarrean sartu. 

Copernicusen Klima Aldaketaren Zerbitzuak adierazi duenez, egoerak "muturreko prezipitazioak eta uholdeak izateko arriskua areagotzen du".