Errua eta erantzukizuna
Tragedien luzapenak sufrimendua areagotu eta oinazea handitu arren, eguneroko arreta guneetatik ezkutatu eta ahazteko joera hartu ohi du. Hondamendiek gehienetan eragile jakinak izaten dituzte, baina arrazoiak eta erantzukizunak denboraren laino artean galtzen dira. XX. mendea hasi zenetik asko dira gizakiak eragindako bidegabekeriak, baina hirutan errudunen izen-abizenak begien bistakoak izan arren, ez da ahalegin txikiena izan, ez erantzuleak epaitzeko, ezta zer edo zer gaizki egin dutela salatzeko ere.
Mendearen historiari zalantzarik gabe New Yorkeko Dorre Bikien aurkako atentatuek eman zioten hasiera, ordura arte bere mugen barruan erasorik jasan gabeko herrialdeak sarri kanpoan eragindako oinazearen zauriak pairatu zituen etxean. Erantzuna berehalakoa izan zen, Estatu Batuek duten indar guztia erabili zuten atentatuak bere gain hartu zuen taldearen babesleak agintetik botatzeko. Orain dela 18 urte hasitako gerra hura ez da oraindik amaitu, jendearen sufrimenduak denborak handitutako neurri jasanezina hartu du, baina gehienoi ahaztu zaigu Afganistanen gerran direla.
Handik gutxira Estatu Batuek Irak jarri zuten jomugan. Goi agintaria zen Sadam Husseini gizakiak egin ditzakeen krimen beldurgarrienak leporatu zizkioten, gehienak gezurra izan arren, Nazio Batuetan salaketen faltsukeria egiaztatu eta Segurtasun Batzordeak erasorako baimena espresuki ukatu arren, iparramerikarrek, egiaren jabe eginez, herri oso bat suntsitzea erabaki zuten.
2011n, Mendebaldeko herrialdeek, NATO erakundearen zuzendaritzapean, Libian aldaketa ordua iritsi zela erabaki zuten. Gerra hegazkinek, batez ere europarrek, Muamar Gadafiren armada desegin zuten, bere aurka altxatutakoei eskuak aske utzita nahi zutena egiteko.
Urteak pasa dira, Afganistan, Irak eta Libia eguneroko albisteetatik ezabatu ditugu, beste kontu batzuek hartu diete lehentasuna, baina herri horietako egoera beldurgarria da. Afganistanen talibanak dira berriro nagusi probintzia gehienetan. Iraken, gerrak eragindako txikizioak benetako infernu bilakatu du herritarren eguneroko bizimodua, azken astetako protestatan 600 pertsona hil dituzte eta milaka asko zauritu. Jendea kalera irten da duintasuna eta errespetua aldarrikatzera, politikoen lapurretak eta arduragabekeriaren kontra. Libia komunikabideetatik erretiratu dugu lotsa sortzen duelako han gertatutakoak. Hiru herrialde hauetan Mendebaldeko agintariek gobernuak bota zituzten eta estatuko egiturak desegin ordezko ezer eraiki gabe.
Gaur egun, Iraken eta Libian Sadamen eta Gadafiren garaian baino askoz okerrago daude, bietan giza aberearen maltzurkeria zikinenak bizitzera derrigortu dituzte. Zeinek eta zergatik eragin zuen hori jakina da, baina kasu hauetan ere, justizia indarra baino ahulagoa da.
Zure interesekoa izan daiteke
Adimen artifizialaren gobernantza eztabaidagai Indian: Silicon Valleyeko erraldoiak eta nazioarteko agintariak New Delhin bildu dira
Sam Altman (OpenAI), Sundar Pichai (Google) eta Jensen Huang (Nvidia) lider teknologikoak batu dira goi-bileran.
Epsteinen paperetan jasotakoak gizateriaren kontrako krimentzat har daitezkeela esan du NBEk
Inpunitate osoz aritzen zen enpresa kriminal baten aurrean gaudela diote kasua aztertu duten errelatoreek. Sexu-esklabotza, bortxazko desagertzea, tortura edota feminizidioa bezalako delituak egon direla erakusten duten gertakariak daudela ziurtatu dute.
Nola gauzatuko du Israelek Zisjordaniako lurren erregistroa?
Jerusalem ekialdean prozesu bera hasi zenetik, eraginpeko lurren % 1 baino ez da palestinarren izenean erregistratu.
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.
Europa indartzeko eta AEBrekiko harremana bideratzeko deia egin du Merzek, potentzia handien garaian
Alemaniako kantzilerrak europarren aldeko deia egin du Municheko Segurtasun Konferentziaren (MSC) irekiera ekitaldian. 120 herrialdetako 200 estatuburu, gobernuburu eta ministro biltzen ditu hitzordu garrantzitsu horrek.