Esanahia
Hitz askoren esanahia zehaztea ez da erraza izaten, besteak beste bakoitzak nahi duen kutsua eman ohi diolako. Horietako bat, zalantzarik gabe “demokrazia” da. Hitzetik hortzera erabiltzen dugu, oso gutxi dira gaur egun euren burua demokratatzat ez duten talde eta erakundeak. Programen edukiak eta egitasmoak arakatu ezkero, herritarren parte hartzea hitz hutsak direla egiaztatu arren, izenburuan demokrazia hizki handiz erakutsiko digute beti. Hori hala izanik, kasu honetan, beste askotan bezalaxe, errezagoa izan ohi da zerbait zer ez den zehaztea, zer izan nahi duen finkatzea baino.
Aste honetan Errusian, Vladimir Putin presidenteak, Konstituzioa aldatzeko erreferenduna antolatu du, berez demokraziaren adierazle nagusia beharko zukeena, aurrez finkatutako helburuak berresteko tresna bilakatu da. Putinek nahi arte egon ahal izango du agintean, herritarrek onartutakoari esker. Oposizioak iruzur lotsagarria izan dela adierazi du; Putinen iritziz demokraziaren gardentasunaren seinale ukaezina izan da. Turkian, Tayip Erdogan presidenteak Konstituzioa aldatzeko erreferenduna antolatu zuen, hemen ere bere boterea eta eskumenak indartu eta beste erakunde guztiak ahultzeko asmotan.
Antzerako adibideak nahi adina ditugu Munduan zehar, tresna demokratikoa dela diote batzuek eta besteek, herritarren borondatearen adierazle nagusia, baina gero eta gehiagotan erabiltzen ari dira, botoa eman duten herritar horien parte hartzea mugatzeko eta eskubideak murrizteko. Bizi ditugun garai arraro hauetan, horrelako murrizketak herrialde guztietan ikusi ditugu, ”gure onerako” izan omen dira, gaitzari aurre egin ahal izateko boterea esku gutxitan uztea onartu dugu, lortu beharreko helburuak hala eskatzen zuelako. Baina aldi berean egiaztatu dugu urraezinak ziruditen eskubideak alde batera utz litezkela, halabeharrez izan bada ere.
Jakin badakigu egoera zenbaitetan aldarrikapenak baztertu eta pertsona ororen segurtasuna, ongizatea edo onura norberaren asmo eta nahien gainetik jarri beharra dagoela. Baina, adi egon beharra dugu ezer ziurtatutzat ez jotzeko. Gure borondatez onartu dugu, egiten duguna, nahi duguna eta nahiko genukeena sakelean daramagun tresnatxoaren bidez kontrola diezaizkigutela. Gure onerako delakoan, zer onartzeko prest gauden aztertu beharko genuke agian.
Zure interesekoa izan daiteke
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.