Antisistema
Hitzen esanahia horrenbeste aldatu eta nahastu den garai hauetan, ez da batere erraza zeri buruz hitz egiten ari garen, batez ere gure solaskidea ondo ezagutzen ez badugu. XX. mendean sortu eta egituratu zen gaur egun Mendebaldean ezagutzen dugun estatu eredua. Ideologia anitzen ondorio dira gure erakundeen oinarriak, baina pentsaera horien jabeek eta oro har joko arauak onartzen dituzten herritarrek, ontzat ematen dituzte, kritikak eta aurkako jarrerak zilegi direlako, iraun eta sendotu daitezen ezinbestekoak alegia.
Estatuak eta erakundeak garatu ahala, kontrako mugimenduak azaldu dira, ez eraikitakoa zalantzan edo ezbaian jartzeko, goitik behera botatzeko baizik. Mugimendu horiek era askotakoak dira, jatorri ezberdinak dituzte eta sarri ez dute inongo loturarik izaten, baina xede nagusi bera dute, estatua desegitea, errotik suntsitzea, errautsetatik gizarte berri eta hobea sortzeko.
Izan dira egitura muinetan egonik, eraikuntza errautsi dutenak, baina beti ere beste bat sortzeko, ordezkoa ezartzeko. Urte arraro hauetan harriduraren mugak aspaldi gainditu genituen, hala ere oraindik ustekabekoren batek harrapatzen gaitu, edozer gauza posible dela erakusteko.
Munduko demokrazia zaharrena, berrehun urtetan zehar herrien eredu izan dena, onenaren eta txarrenaren laburbilduma delako aberatsena…arriskuan egon liteke, bere agintari nagusiak, eutsi eta aurrera eramateko ardura jaso zuenak ez dituelako funtsezko arauak onartu nahi. Arduraren gailurrean izateak ematen dion oihartzuna eta zabalkundea erabili ditu, berea behar zukeen teilatua zulatzeko, guztien babes estalia ahultzeko. Ezaguna da azken lau urtetan egin duena, baina ez genuen amaiera hau espero, azken ahalegin txundigarri hau berak zaindu beharrekoari eraso egiteko.
Sistemaren etsaiek dagoena aldatu nahi dute, beste zerbait sortu, baina beti ere herritar guztientzat izango dena, eraitsitakoa onduko duena. Hemen aldiz, agintaldiaren lau urtetan zehar egindakoari jarraituz, etxeko maizterrak bere burua izan du kontutan bakarrik, egindako txikizioak izan litzakeen ondorioak bost axola zaizkiola garbi utzita. Duen boterea eta izena eman dizkioten baliabideak arbuiatu ditu, bera gainetik dagoela aldarrikatzeko. Bera estatua baino garrantzitsuagoa delako, hiria erre arren berak harpa jotzen segi balezake guztia zilegi delako.
Hau idazterakoan ez dakigu zer egingo duen datozen ordu eta egunetan, baina orain artekoa ikusita txiki utzi litzake historian izan diren histrioi beldurgarrienak.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.