Alemaniako koalizio hitzarmenaren puntuak
SPDko sozialdemokratek, Berdeek eta FDPko liberalek osotutako koalizio gobernua abenduko bigarren astean jarriko da abian, hiru alderdi horiek onartutako hitzarmenarekin. "Aurrera egiten ausartu: Askatasuna, Justizia eta Jasangarritasuna" izeneko hitzarmenak 177 orrialde ditu. Besteak beste, pandemia, ingurumena, gutxiengo soldata, jubilazioak, oinarrizko errenta eta etxebizitza biltzen ditu bertan.
Pandemia
Osasun Ministerioan diziplinarteko kontseilu zientifiko bat sortzea aurreikusten da, covid-19ak eragindako pandemiaren kontrako neurriak hobeto koordinatzeko. Laster kantziler izendatuko duten Olaf Schotz-ek ez du baztertzen osasun alorrean eta arrisku handiko beste sektore batzuetan txertoa nahitaez jarri behar izatea, eta gerora beste alor batzuetara zabaltzea.
Ingurumena
2030. urterako, elektrizitatearen % 80k energia iturri berriztagarrietatik sortutakoa beharko du izan, gure planetako tenperatura 1,5 ºC baino gehiago igo ez dadin.
Koalizioak 2045ean jarri du neutraltasun klimatikoa lortzeko epemuga. Halaber, berretsi egin du zentral nuklear guztiak ixteko erabakia, eta ikatza energia iturri moduan 2030erako guztiz baztertzea bultzatuko du.
Gutxieneko soldata
Gutxieneko soldata egungo orduko 9,4 eurotik orduko 12 eurora igoko da: hau da, 35 lanorduko astea izanez gero, hilean 1.447 euroko soldata gordin irabazten duenak 1.847 euro irabaziko du aurrerantzean. Hau da % 27,6ko igoera izango du.
Kontuan izan behar da Alemanian, minijobak direla eta, alemaniar askok ez dutela lanaldi osoko kontraturik.
Erretiroak
Gizarte Segurantzako kotizazioak ez dira % 20 baino gehiago igoko. Pentsioak ez dira murriztuko, eta erretiro adina ez da atzeratuko.
Herritarrentzako laguntza
Estatuko Gizarte Segurantzarekin, herritarrek oinarrizko laguntza bat jasoko dute, egun indarrean dagoen oinarrizko asegurua (Hartz IV) izan beharrean, duintasunez bizi ahal izatea bermatzeko.
Etxebizitza
Koalizioak 400.000 etxebizitza eraikiko ditu urtero, eta horietako 100.000 diru publikoarekin eraikiko dira.
Alokairuen prezioen igoera gehiago mugatuko da merkatuaren presio handia jasaten duten eskualdeetan. Eskualde horietan, hiru urtean alokairuak ezingo dira % 11 baino gehiago igo (egun, % 15ean dago muga). Land edo eskualde bakoitzak erabakiko du zein zonalde diren presio handia jasaten ari direnak, eta bertan 2029ra arte luzatuko da alokairuen garestitzeari ezarritako muga hori.
Energia berriztagarrien zerga
Energia iturri berriztagarriei ezarrita zerga bertan behera geratuko da 2023ko urtarriletik aurrera. Argindar berdea elektrizitatearen prezioaren bitartez sustatuko da.
Seme-alabengatiko laguntzak
Gobernu berriak oinarrizko laguntza bat emango du seme eta alaba bakoitzeko, eta orain arteko laguntza guztiak bilduko ditu bertan. Seme-alabak dituen familia batek urtean 2.000 euroraino jaso ahalko ditu. Gainera, haurraren eskubideak konstituzioan ere jasoko dituzte.
Boto-eskubidea
Botoa emateko eskubidea 16 urtera jaitsiko da, eta konstituzioa erreformatu beharko da horretarako. Hala ere, Europako Parlamenturako hauteskundeetarako ez da beharrezkoa erreforma hori.
Marihuanaren legeztatzea
Hitzarmenaren arabera, marihuanaren legeztatze partzial bat egingo da, modu kontrolatuan eta baldintza batzuk betez gero erabili ahal izateko.
Transgeneroa
Arlo honetan dagoen legedia indargabetu egingo da. Horren ordez, lege berri bat onartuko da, pertsona bakoitzaren erabakian oinarrituta. Erregistroen bulegoetan, prozedura bat egongo da, nahi duenak sexu-aldaketa eskatzeko aukera izan dezan, eta aldatzeko gogoa besterik ez du erakutsi beharko horretarako.
Hiru alderdiek izenpetutako hitzarmenak sektore batzuen kritikak jaso ditu jada, nahikoa ez dela iritzita. Patronalaren buru Dainer Dulger-en ustez, esate baterako, hitzarmena norabide onean doa, baina ez da nahikoa digitalizazioak eta aldaketa demografikoek eta klimatikoek ekarri dituzten erronkei aurre egiteko. Hala ere, ontzat eman du zerga igoerarik ez egotea eta zor publikoari mugak ezartzea. Ezkerretik, berriz, errenta txikientzat zerga murrizketarik ez egotea kritikatu dute, hauteskunde kanpainan hori agindu arren. Finantza Ministerioa (boteretsuena) FDPko liberaren esku uztea ere kritikatu dute, hauteskundeetan boto guztien % 11,5 baino ez zituztelako lortu.
Zure interesekoa izan daiteke
Bengala bat, Urtezahar egunean Suitzako taberna batean sua piztu izanaren arrazoi nagusia
Oraingoz, ez dago argi zenbat pertsona zeuden lokal horretan, baina hainbat lekukok adierazi dute sutea gertatu zen ordurako bengala zuten xanpain botila batzuk piztuta zeudela, eta sarrera bakarra oso estua zela deitoratu dute.
Irango protestetan "manifestariak hiltzen badituzte" herritarrak "erreskatatuko" dituela ohartarazi du Trumpek
Irango Gobernuak bere programa nuklearra berriro garatzen saiatzen ari dela adierazi du Trumpek azken egunotan, eta balizko bonbardaketekin erantzuteko prest agertu da, ekainean Israelekin egin bezala.
Zazpi pertsona hil dira Iranen, egoera ekonomikoak okerrera egin duela salatzeko deitutako hainbat manifestaziotan
Manifestazioak igandean hasi ziren Teheranen, eta dozenaka hiritara zabaldu dira azken egunotan, besteak beste, Isfahan, Kerman, Kermanshah, Hamadan eta Qom hirietara. Iran krisi ekonomiko larrian dago, urteko % 42ko inflazioarekin.
Txina medikamentuen eta antisorgailuen BEZa kobratzen hasi da, jaiotza-tasa estimulatzeko
Pekinek 30 urte baino gehiagoz indarrean egon den salbuespen fiskal bat ezabatu du krisi demografikoaren erdian.
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.