Munduko ekonomiaren protekzionismorako joerak nazioarteko tensioa areagotu du
Errusiak Ukraina inbaditu zuenetik urte bete igaro arren, ez dirudi gerra laster amaituko denik. "Zergatik jarraitzen du gerrak? Zergatik aregotu dira tentsio militarrak mundu mailan?", galdetzen dute "zibilizazioe arteko talka" gaitzesten duten ekonomialari hauek. Aitzitik, mundu mailan arautu gabeko sistema ekonomikoaren kontraesanak areagotu egin direla uste dute, eta ondorioz, baita tentsio geopolitikoak ere.
Egungo sistemaren akatsik handiena globalizaziotik eratorritako nazioarteko harreman ekonomikoen desoreka dela uste dute, eta, zentzu horretan, finantza arloko harremanetan estatuen artean dagoen desoreka azpimarratzen dute. Adibidez, Erresuma Batuak bilioi bat dolarretako zorra dauka (945.000 milioi euro), eta Estatu Batuena 18 bilioi dolarretara iristen da. Bien bitartean, Ekialdeko herrialdeak kreditu emaile nagusi bihurtu dira; Txinaren kasuan, esaterako, 4 bilioi dolar baino gehiegoko aktiboak ditu, Nazioarteko Diru Funtsaren arabera.
Hainbat urtez, Txinak eta Ekialdeko beste herrialde batzuk beren finantza aktiboak erabili dituzte Estatu Batuei eta Mendebaldeari interes-tasa txikietan maileguak emateko. Aldi berean, Estatu Batuek, finantza defizita izan arren, Txina eta Ekialdeko enpresa errentagarriak erosi dituzte. Horrk emaitza paradoxikoa izan du: Txinak, kreditu emaileak, kapital galerak jasan ditu, eta Estatu Batuek, berriz, zorduna izan arren, atzerrian irabaziak lortu ditu. Ekialdeko kreditu emaileentzat hori ez da komenigarria, beren diruarekin Mendebaldeko enpresa errentagarriak erosi nahi baitituzte. "Kapitalen zentralizaziorako" joera da, baina kasu honetak Ekialdekoen eskuetan.
Joera horren aurka, Ameriketako Estatu Batuek eta bere aliatuek globalizazioaren aldeko jarrera alde batera utzi dute, Txinarekiko eta Ekialdeko kapital eta merkataritzarekiko gero eta politika protekzionistagoak hartuz. Europar Batasunak ere Estatu Batuen jarrera protekzionistarekin bat egin du. Jarrera aldaketa hori Ekialdeko herrialdeek izan duten ibilbidearen alderantzizkoa izan da. Izan ere, Asiako estatuek jarrera protekzionistatik hasi ziren, merkataritza librera iristeko, eta horrela WTO, Mundiko Merkataritza Erakundean sartu ziren.
Beraz, mundu mailan harreman ekonomikoetan dagoen desoreka horrek nazioarte mailako harreman politikoetan ere tentsioa areagotu egin du. Hori dela eta ekonomilari hauek nazioarte mailan adostutako arauak eskatzen dituzte, Bigarren Mundu Gerraren amaieran gertatu zen bezala.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 40 hildako eta 115 zauritu, gehienak larri, Suitzako Crans Montana eski-estazioan izandako sute batean
"Le Constellation" tabernan ospatzen ari ziren urte berriko festan piztu da sute bortitza, 01:30ean. Agintariek ez dute espekulaziorik egin nahi sutearen arrazoiaren inguruan baina erabat baztertu dute atentatuaren hipotesia. Bi lekukok azaldu dutenez, sua egurrezko sabaira gehiegi hurbildu ziren bengala batzuen ondorioz piztu zen, eta "oso azkar" zabaldu zen.
Sute batek eliza historiko bat kiskali du Amsterdamen Urtezahar gauean
Amsterdamgo Vondelkerk eliza historikoa, XIX. mende amaierako eraikina, erabat suntsituta geratu da bart sute baten ondorioz. Inguruko etxebizitzak hustu behar izan dituzte eta, zorionez, ez da inor zauritu ezbeharrean. Gertakariaren arrazoi ofizialak ezagutzen ez diren arren, herritar batzuek su artifizialak ikusi zituzten elizaren dorretik getu.
Moneta aldaketa Bulgarian: euroak lev moneta ofiziala ordezkatu du
Europar Batasunean (EB) duela 19 urte sartu bazen ere, Bulgaria orain arte eurogunetik kanpo egon da. 2026ko urtarrilaren 1etik, Bulgaria eurogunera sartu den 21. herrialdea da.
Zohran Mamdanik New Yorkeko alkate kargua hartu du
Alkate demokratak gauerdiaren ostean hartu du kargua, hiriko metro geltoki historiko batean egindako ekitaldi batean. New Yorkeko alkate gisa egin dituen lehen adierazpenetan, "ohorea eta pribilegioa" dela nabarmendu du.
Indarrean da Israelek Gazan jarduten duten 37 GKEri jarritako betoa
Israelek nazioarteko erakunde humanitarioei (Mugarik Gabeko Medikuak eta UNRWA) lizentziak kendu dizkie, eta jarduera etetea eta martxoaren 1a baino lehen Gazatik alde egitea exijitu die, erregistro-prozesu polemiko bat ez osatzeagatik.
Su artifizial liluragarriak mundu osoan 2026 urteari harrera egiteko
Su artifizial ikusgarriz eta musikaz lagunduta, urte berrian abiatu dira Rio de Janeiro, New York, Paris, Berlin edo Dubai bezalako munduko hiriburu handiak.
Zeelanda Berriak ongietorria eman dio 2026 urteari
Ozeaniako herrialde hau izan da 2025ari agur esan eta 2026ari ongietorria eman dion lehenengoetako bat, Aucklanden su artifizialen ikuskizun batekin.
Israelek Somalilandia aitortzea, Afrikako Adarreko taula geoestrategikoan faktore berria
Israelek Somalilandia onartzeak hamarkadetako gatazka sezesionista pizteaz gain, pieza berri ezegonkor bat txertatzen du Afrikako Adarreko eta Ekialde Ertaineko aliantzen eta etsaitasunen taula geoestrategiko konplexuan.
Gutxienez pertsona bat hil da eta 80 inguru zauritu dira Machu Pichura zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean
Gutxienez pertsona bat hil da eta beste 78 zauritu dira astearte arratsalde honetan Machu Picchuko Parke Arkeologiko Nazionalera zihoazen bi trenek aurrez aurre talka egin ostean, Ollantaytambo herrian, Urubamba probintzian, Peru hegoaldean.
Hamar herrialdek eskatu diote Israeli UNRWAk eta GKEek esku har dezatela egoera "katastrofikoaren" aurrean
Israelek UNRWAren operazioen etetea azkartzen duen lege bat onartu du, NBEren agentzia 2023ko urriaren 7ko erasoetan inplikatuta dagoela iritzita.