Azken bost urteak inoizko beroenak izan dira
Azken bost urte hauek, 2015etik 2019ra artekoak, inoiz erregistratu diren beroenak izan dira Nazio Batuen Erakundeak (NBE) astelehen honetan Klimaren Goi Bileran aurkeztuko duen txosten eguneratuenak ohartarazten duenez.
"United in Science" izeneko txostenaren arabera, gero eta tarte handiagoa dago nazioarteak klima-aldaketa gelditzeko ezarri dituen helburuen eta egoera errealaren artean.
2015etik aurtenera urtez urte erregistratutako tenperatura, esate baterako, garai aurre-industriala (1850-1900) baino 1,1 gradu zentigradu altuagoa da eta 2011tik 2015era baino 0,2 gradu altuagoa.
Tenperatura igoera horrek itsasoko izotzaren galera ekarri du eta 1979tik 2018ra %12 galdu da hamarkada bakoitzean. Zehazki, sei aldiz areagotu da Antartidan urtutako izotz kopurua 1979tik.
Horrekin batera, 2007tik 2016ra, urtero 4 milimetro gutxi gorabehera igo da itsasoaren maila eta ozeanoen azidotasunak %26 egin du gora industria-aroa hasi zenetik.
Gaur egun baino CO2 kontzentrazio gehiago soilik duela 3-5 milioi urte erregistratu zen
Dokumentuaren arabera, negutegi efektua sortzen dute gasak -karbono dioxidoa, metanoa eta oxido nitrosoa- balio maximotan daude.
Hain zuzen ere, egungoa baino CO2 kontzentrazio handiagoa erregistratu zen azken aldia duela 3 edo 5 milioi urte izan zen, tenperatura globala orain baino 2-3 gradu altuagoa zenean, Groenlandia eta mendebaldeko Antartidako izotz geruzak urtu zirenean eta itsas-maila orain baino 10-20 metro altuagoa zen garaian.
Parisko Akordioan herrialdeek adostu zituzten neurriekin 2,9 eta 3,4 gradu artean igoko da tenperatura txosten honen arabera, adituek 1,5 gradutik ez igotzea gomendatzen dutenean. Eta zifra hori ez gainditzeko, herrialde horiek proposatu zituzten neurriak bost aldiz areagotu beharko lituzkete edo hiru aldiz areagotu, 2 graduko igoera ez gainditzeko.
Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete txostena
Nazio Batuen Erakundean astelehenean ospatuko duten Klimaren Gai Bilerarako osatu duten txostenak hiru ardatz ditu: gizakiak eragindako aldaketak klimatikoak planetan duen eraginaren analisia batua, ematen ari zaion erantzuna eta etorkizuneko ondorioak.
Munduko Meteorologia Elkarteak Koordinatuta, nazioarteko zortzi agentziak emandako datuekin egin dute. Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete.
"Txostenean agertzen diren datu zientifikoak aldaketa klimatikoari buruzko eguneratuenak dira" esan du Zientzia Aholkulari Taldeak.
Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak datu horiei arreta jarri eta nazioarteko agintari guztiei "bat egin eta modu egokian jokatzeko" eskatu die.
Zure interesekoa izan daiteke
Landa-sarbideak kontrola ditzala eskatu dio Irungo alkateak Eusko Jaurlaritzari, trafikoa areagotzen ari delako
Datozen egunetan joan den asteko auto-ilarak errepikatuko direlakoan, Cristina Laborda alkateak "salbuespenezko neurriak" eskatu ditu.
Portu Zaharreko jaietan gutxienez hiru sexu-eraso salatu direla jakinarazi du Algortako Mugimendu Feministak
Uztailaren amaieran ospatu ziren San Inazio jaietan ere beste eraso bat izan zela gogoratu dute Getxoko feministek ohar batean.
ENBAk plan bat eskatu du baserri guztiak urez hornitu ahal izateko
Xabier Iraola nekazarien sindikatuko bozeramaileak zehaztu duenez, 5.000 baserri inguru daude Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ur-hornidurako sare publikotik kanpo. Udako lehorteen ondorioz, gero eta gehiago pairatzen dute ur-falta.
4,7ko beste lurrikara batek Granada astindu du, hiru zauritu eta Alhambra itxita utzita
Granadan 4,7ko indarreko beste lurrikara bat izan dute, eta hiru pertsona arin zauritu dira, tartean adin txikiko bat. Granadako Gojar herrian egon da epizentroa, baina Andaluziako beste lurraldeetan ere igarri da. Granadako monumentuak itxi egin behar izan dituzte badaezpada, Alhambra bera ere bai.
Epaileak 24 urteko espetxe-zigorra ezarri dio Nelson David Morenori, Bilbon 73 urteko gizon bat hiltzeagatik
Epaileak 22 urteko zigorra ezarri dio hilketa astunduagatik, eta beste bi urtekoa iruzur informatikoagatik. Laugarren kondena du, eta ikertzaileek uste dute 2021eko udazkenean hildako zazpi gizon homosexualen heriotzekin zerikusia duela.
Suhiltzaileak Urzainkin piztutako baso-sutea itzaltzeko lanean ari dira
Baso suteetarako Babes Zibileko Plan Bereziaren bigarren egoera operatiboa aktibatu du Nafarroako Gobernuak, ostiralean piztu zen sutea berpiztu ostean.
Llantenoko sutea egonkortuta dute eta zaintza- eta hozte-lanetan ari dira suhiltzaileak
Egoerak onera egin duen arren, puntu beroak daude oraindik eta lanean jarraitzen dute Gasteizko eta Espejoko suhiltzaileek. Aiarako Udalak herritarrei eskatu die ez gerturatzeko sute-eremura, suhiltzaileen lana ez oztopatzeko.
Eguzki eklipsearen ondoren, beste bat dator: ilargiarena, partziala, hilaren 28an
Joan den abuztuaren 12ko eguzki-eklipse osoaren ondoren, zeruak fenomeno astronomiko berri bat eskainiko du: abuztuaren 28ko gauean ilargiaren eklipse partziala ikusiko da, eta ilargiaren diskoaren % 93 estaliko du, gutxi gorabehera. Begi hutsez ikusi ahal izango da, instrumentazio berezirik gabe.
Jacan oporretan dauden euskaldunak boluntarioen taldeetan antolatu dira sua herrira irits ez dadin
Huescako sutea itzaltzen saiatzeko boluntaro taldeak antolatu dira. Horietako asko, euskaldunak dira. Jakan etxebizitza duten gipuzkoar eta nafarrak. Sugarrak kontrolatzeko bidean dira suhiltzaileak, baina beraiek ere bere aletxoa jarri nahi dute. Sasi, zuhaitz eta adar; sua indartu dezakeen erregaia kentzen.
Imsersok iazko formula bera erabiliko du 2026-2027 denboraldian: bidaiak 50 eurotan eta maskotarekin bidaiatzeko aukera
Ia 900.000 plaza eskainiko dira orotara, eta horietatik 7.400 baliabide gutxien dituzten pentsiodunentzat erreserbatu dira, 50 euroko prezioan. Bidaiak irailaren 14tik 15era bitartean merkaturatuko dira.