Azken bost urteak inoizko beroenak izan dira
Azken bost urte hauek, 2015etik 2019ra artekoak, inoiz erregistratu diren beroenak izan dira Nazio Batuen Erakundeak (NBE) astelehen honetan Klimaren Goi Bileran aurkeztuko duen txosten eguneratuenak ohartarazten duenez.
"United in Science" izeneko txostenaren arabera, gero eta tarte handiagoa dago nazioarteak klima-aldaketa gelditzeko ezarri dituen helburuen eta egoera errealaren artean.
2015etik aurtenera urtez urte erregistratutako tenperatura, esate baterako, garai aurre-industriala (1850-1900) baino 1,1 gradu zentigradu altuagoa da eta 2011tik 2015era baino 0,2 gradu altuagoa.
Tenperatura igoera horrek itsasoko izotzaren galera ekarri du eta 1979tik 2018ra %12 galdu da hamarkada bakoitzean. Zehazki, sei aldiz areagotu da Antartidan urtutako izotz kopurua 1979tik.
Horrekin batera, 2007tik 2016ra, urtero 4 milimetro gutxi gorabehera igo da itsasoaren maila eta ozeanoen azidotasunak %26 egin du gora industria-aroa hasi zenetik.
Gaur egun baino CO2 kontzentrazio gehiago soilik duela 3-5 milioi urte erregistratu zen
Dokumentuaren arabera, negutegi efektua sortzen dute gasak -karbono dioxidoa, metanoa eta oxido nitrosoa- balio maximotan daude.
Hain zuzen ere, egungoa baino CO2 kontzentrazio handiagoa erregistratu zen azken aldia duela 3 edo 5 milioi urte izan zen, tenperatura globala orain baino 2-3 gradu altuagoa zenean, Groenlandia eta mendebaldeko Antartidako izotz geruzak urtu zirenean eta itsas-maila orain baino 10-20 metro altuagoa zen garaian.
Parisko Akordioan herrialdeek adostu zituzten neurriekin 2,9 eta 3,4 gradu artean igoko da tenperatura txosten honen arabera, adituek 1,5 gradutik ez igotzea gomendatzen dutenean. Eta zifra hori ez gainditzeko, herrialde horiek proposatu zituzten neurriak bost aldiz areagotu beharko lituzkete edo hiru aldiz areagotu, 2 graduko igoera ez gainditzeko.
Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete txostena
Nazio Batuen Erakundean astelehenean ospatuko duten Klimaren Gai Bilerarako osatu duten txostenak hiru ardatz ditu: gizakiak eragindako aldaketak klimatikoak planetan duen eraginaren analisia batua, ematen ari zaion erantzuna eta etorkizuneko ondorioak.
Munduko Meteorologia Elkarteak Koordinatuta, nazioarteko zortzi agentziak emandako datuekin egin dute. Astelehenean Goi Bileran eta asteartean agintariei aurkeztuko diete.
"Txostenean agertzen diren datu zientifikoak aldaketa klimatikoari buruzko eguneratuenak dira" esan du Zientzia Aholkulari Taldeak.
Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak datu horiei arreta jarri eta nazioarteko agintari guztiei "bat egin eta modu egokian jokatzeko" eskatu die.
Zure interesekoa izan daiteke
Elkarretaratzea egin dute Donostian, hiriko gozoki-denda batean adingabe bati egindako sexu-erasoa gaitzesteko
Itaiak eta Amara Berriko Gazte Asanbladak deitu dute protesta, eta "eraso matxista bakoitzari aurre egin eta kaleak hartzeko" deia egin dute. Erasotzailea, dendaren jabea bera, kartzelan sartu dute.
Epaitegiak Euskal Udalekuak elkartearen aldeko epaia berretsi du, eta Arabako Foru Aldundiaren helegitea atzera bota
Epaileak bertan behera utzi du Sarrea Euskal Udalekuari Bernedon kanpamenduak antolatzeko ezarritako gaitasungabetzea. Legez Sarreak udalekuak ospa ditzakeen arren, antolatzaileek debekua indarrean sartu zenean martxan jarri zituzten alternatibei eustea erabaki dute.
Baso-sute handi bat piztu da Gironan
Baix Empordako sutearen ke-zutabeak 5 kilometroko altuera hartu du ostiral honetan.
Hilketa matxistak Alacanten eta Malagan: hiru emakume hil dituzte
Gizon bat atxilotu dute gaur emaztea eta alabetako bat hiltzea eta beste bat larri zauritzea egotzita. Asteazkenean, emakume baten gorpuatopatu zuten Malagan; martxotik desagertuta zegoen. Hilketaren ustezko egilea, bikotekide ohia, espetxeratu berri dute.
EHUk ikasgai guztietan izan diren noten berri emango du astelehenean, ikasgaien arteko alderaketa eginda
Estitxu Garai EHUko errektoreordeak babesa helarazi die irakasle eta zuzentzaileei eta “kezka” adierazi du, presioen ondorioz hainbatek zuzentzaile lanetan ez aritzea erabaki ondoren, "zuzentzailerik gabe geratzeko arriskua" dagoelako.
Donostian 29 urteko gizon bati arma zuriz egindako eraso bat ikertzen ari da Ertzaintza
Gaztea Donostia Ospitalera eraman dute, baina, dirudienez, zauriak ez dira larriak.
Gasteizko blusek eta neskek zapi beltzekin omenduko dituzte martxoaren 3ko biktimak Andre Maria Zuriaren jaietan
Gainera, abuztuaren 6an ekitaldi bat egingo dute Poliziak hildako bost langileen oroimenez.
Orpoko probaren bitartez bizkarrezurreko muskulu-atrofia hauteman du aurrenekoz Osakidetzak
Gaitz neuromuskular arraro horren diagnostiko goiztiarrari esker, haurtxoa Donostiako Unibertsitate Ospitaleko Neuropediatriara bideratu dute dagoeneko, terapia genikoa jasotzen ari da eta hasierako bilakaera ona da. Jaioberrien baheketa-programak, orpoko proba izenekoak, 24 gaixotasun detektatzeko aukera ematen du.
Sexu erasoei aurre egiteko informazio gunea Gaztelu plazan zabalduko dute sanferminetan, beste urte batez
Foruzaingoak, Udaltzaingoak eta Guardia Zibilak elkarlanean segurtasun dispositiboa diseinatu dute, eta horren baitan alkohol eta droga kontrolak egingo dituzte Iruñeko sarbideetan.
San Fermineko entzierroen ibilbidean irrist ez egiteko produktua aplikatu dute
Hamar bat pertsonak lan egin dute gauean produktu irristagaitza 1.875 metro karratu ingurutan zabaltzeko. Eremu babestuak Santo Domingoko aldaparen amaieran hasi eta Mercaderesko bihurgunera eta metro batzuk harago heltzen dira, Estafetaraino, hain zuzen ere. Lana eskuz egiten da, ureztagailuak eta erratzak erabilita. Arduradunen arabera, likido irristagaitzak erreakzio bat sortzen du, eta erreakzio horrek zoladuraren mikroporoak askatzen ditu. Zulo horiek bentosa-efektua sortzen dute, eta saihestu egiten du pertsonek edo zezenek irrist egitea. Konposatua duela 20 urtetik aplikatzen da Sanferminetan, eta bereziki ondo funtzionatzen du zoladura bustita dagoenean.