Samoan eta Kiribatin egiten diote ongietorria Urte Berriari beste inon baino lehenago
Non egiten diote ongietorria Urte Berriari beste inon baino lehenago? Bada, Samoan eta Kiribatin. Hain zuzen ere, Euskal Herriko 11:00etan iritsi da 2020 Ozeaniako bi herrialde horietara, alegia, Kanpaiak entzun eta mahatsak jateko hamahiru ordu falta zaizkigula. Data Aldaketaren Nazioarteko Lerroak eragiten du hori; izan ere, Lerro horrek zehazten du herrialde bakoitza zein egunetan bizi den.
Kiribati uhartetar herrialdea da. Australiako ipar-mendebaldean dago, eta 33 koral-uhartek eta sumendi-uharte batek osatzen dute. 1979tik da Estatu independentea, eta 1999an sartu zen Nazio Batuetan. Bertan, Urte Berriari ongietorria egiteko ospakizunak Kiritimati uhartean oinarritzen dira; izan ere, hori da jendeztatutako munduko lehen tokia urtea estreinatzeko. Caroline uhartera iritsi da lehenago 2020, hori bai, Kiribatiko lurralde ekialdetarrena baita.
Samoari dagokionez, bitxikeria bat dago: duela hamar urte baino gutxiago daramatza urte berriari ongietorria beste inork baino lehenago egiten. Hain zuzen ere, 2011n hasi zen horrela egiten. Samoa 1962tik da independentea, eta 1976tik da Nazio Batuetako kide; nolabait, 2011ko abenduaren 30ean ez zuten ezer ere egin bertako herritarrek, egun hori Samoan ez baitzen existitu. Samoarrak abenduaren 29tik 31ra igaro ziren, zuzenean, urte hartan.
Zergatik aldatu zuten egutegia? Xedea izan zen herrialdeko ekonomia bultzatzea, Zeelanda Berriarekin, Australiarekin eta Txinarekin negozioak eginez; horretarako, ordutegia hiru herrialde horietakoa kontuan izanik moldatu zuten. Eta nola egin zuten hori? Erraz: Data Aldaketaren Nazioarteko Lerroko ezkerretara mugitu ziren.
Samoa Estatubatuarrera, inora baino beranduago
Ordura arte, Samoa izaten zen Urte Berriari "kaixo" esateko azken herrialdeetako bat. Eta horrela jarraitzen du Samoa Estatubatuarrak; Samoaren ekialdean dago AEBrena den lurralde hori, eta 2020 inon baino beranduago iritsiko da bertara, jendeztatutako lurraldeak kontuan izanik, behintzat. Samoako Gobernuak 2011rako erabakitako data-aldaketan tartean ez zegoenez, Samoa Estatubatuarrak jarraitzen du ospatzen Urte Berria euskal herritarrok baino hamabi ordu geroago, beti egin izan duen bezala.
Data Aldaketaren Nazioarteko Lerroak eragiten du, esan bezala, hau dena. Ozeano Barean marratutako lerro irudikaria da; ez da zuzena, hainbat herrialdek euren mesederako kokatzen baitute eskuinetara ala ezkerretara. Horrek zehazten du zein egun den munduko herrialde bakoitzean. 'Munduari bira 80 egunetan' eleberrian (Jules Vernerena da, eta 1872an argitaratu zuten), Phileas Fogg protagonistak Eguzkirantz egin zuen bidaia, mendebaldetik ekialdera, Lerroa ezkerretik eskuinetara zeharkatu zuenez, egun bat irabazi zuen Fogg jaunak, eta egindako apustuan garaile atera zen.
Sydney izan da 2020 sartu den munduko lehen hiri handia; bertan, Euskal Herriko 14:00etan egin diote ongietorria Urte Berriari, ohi bezala. Sydneyko Operaren inguruan, milaka eta milaka lagun bildu dira ospatzeko; Kiribatin eta Samoan 2020ko urtarrilaren 1eko 03:00etan zeuden orduan, dagoeneko.
Zure interesekoa izan daiteke
Basauriarrek bigarrenez gaitzetsi dute Amaiaren hilketa matxista
Udalak deituta, elkarreratze isila egin dute eguerdian Azaroak 25 plazan, sortzez Berangokoa zen 44 urteko emakumearen hilketa salatzeko. Hain justu, Berangoko Udalak beste bilkura bat deitu du astearterako.
Gizon bat atxilotu dute Basaurin, bikotekidea hiltzea egotzita
Biktima, 44 urteko emakume bat, ondoezik jarri ostean hil zen. Medikuek egindako lehen azterketen arabera, indarkeria zantzuak zituen. Ikerketaren iturriek EITBri baieztatu diotenez, urruntze agindu bat zegoen indarrean, baina atxilotuak askotan urratzen zuen.
17 urteko mutil batek polizia-kontrol batetik ihes egin du asegururik eta IATrik ez zuen auto batekin, Beriainen
Adingabeak giltzak ostu zizkion amari, eta jazarpen arriskutsu baten ostean, egindakoa "Instan argitaratuko ote zen" galdetu zien agenteei.
Adingabe bat sastatzeagatik Murgian atxilotutako bost gazteek polizia-etxean jarraitzen dute
Erasoa ostegun arratsaldean gertatu zen, Gasteizko Oto etorbidean.
Gizon bat atxilotu dute Barakaldon, indarkeriaz egindako lapurreta bat artatzera joandako udaltzainei labanaz mehatxu egitea egotzita
Agenteak taser pistola bat erabiliz saiatu ziren hura geldiarazten, eta ez zutela lortzen ikusita, tiro egin zioten hanka batean. Atxilotua Gurutzetako Ospitalera eraman zuten gero, baina arriskutik kanpo dago.
Basauriko hilketa matxista salatzeko elkarretaratzea egin dute ostiral arratsaldean, talde feministek deituta
2026an bi dira jada Euskal Herrian hildako emakumeak, eta horrek agerian uzten du, euren ustez, indarkeria matxistak jarraitzen duela gizarteko gaitz nagusietakoa izaten. Basauriko Asanblada Feminista eta Emakumeok Bat Koordinadora (Basauriko Emakume Elkarte eta Elkarte Feministen Federazioa) talde feministek deitu dute elkarretaratzea.
Itzurun hondartza, mikroplastikoz beteta
Azken egunotako denboraleen ondorioz, mikroplastikoz beteta agertu zen atzo Zumaiako Itzurun hondartza. Naiara Malave Euskal Kostaldeko Geoparkean ekoturismoa egiten duen Begi Bistan enpresako kideak esan du arazoa mundu mailakoa eta azken hamarkadetako plastikoaren gehiegizko erabileraren ondorioetako bat dela.
Asier Iragorri, Basauriko alkatea: "Gaur egun ere entzuten dira indarkeria matxista existitzen ez dela dioten diskurtsoak"
Basauriko alkateak "irmo" gaitzetsi du udalerrian izandako hilketa matxista, eta deitoratu duenez, oraindik ere entzuten dira herritarren artean indarkeria matxista ez dela existitzen dioten diskurtsoak edo arazoari garrantzia kentzen diotenak. Horregatik, horren ustez, arlo guztietatik lan egin behar da horri aurre egiteko.
Azpeitiko sutean kaltetutako bi lagunek alta jaso dute eta beste bizileku bat eman diete
Sua arratsaldean piztu zen, bigarren solairuan, eta kalte handiak eragin zituen. Udal teknikariek eraikinaren egoera aztertu behar dute, sutea zerk eragin duen ikertu eta hartu beharreko neurriak zehazteko.
Aldaketak Bilboko trafikoan datorren astelehenean, Itzulia Basque Country dela eta
Lasterketaren lehen etapak, Bilbon hasi eta amaituko den 13,9 kilometroko erlojupekoak, trafiko etenak, aparkaleku murrizketak eta garraio publikoan aldaketak eragingo ditu.