Zarrakaztelun izan da Aierdi, alkatearekin batera sute-osteko lehengoratzea aztertzen

Nafarroako Landa Garapeneko eta Ingurumeneko kontseilari Jose Mari Aierdi eta Zarrakazteluko alkate Olaia Fraile bisitan izan dira dute ostiral honetan duela hogei egun eskas herri horretan izandako suteak gehien kaltetutako eremuetan, eta, Foru Gobernuko baso zerbitzuko eta udal zerbitzuetako teknikariekin batera, suak eragindako kalteak eta martxan jarri daitezkeen lehengoratze-jarduerak aztertu dituzte. 

Zarrakazteluko sutea, uda honetan Nafarroan izan den larriena, abuztuaren 9ko gauean hasi zen, oraindik ikerketapean den giza ekintza baten ondorioz, Larrateko lautadako pinudian, Figarolgo errepidearen ondoan.

Handik ordu gutxira, larrialdietako INFONAren 2. mailara igo zen eta maila horretan egin zen lau egunez. Azkenean, 246 hektareari eragin zion suak, gehienak konifera sailak (151 hektarea), beste 23 hektarea laboreenak eta gainerako 72 hektareak zuhaitzik gabeko baso lursailenak.

Sua itzaltzeko lanetan, Foru Komunitateko hainbat parketako suhiltzaileek, baso-teknikariek eta Ingurumen-zaintzako teknikariek parte hartu zuten, baita MITECOko, Euskadiko eta Aragoiko aireko gailu ugarik, eta herriko nekazari boluntarioek ere.

Aierdiren arabera, azken hamarkadetan ikusitakoaren haritik, "klima aldaketak areagotu egingo du ezinbestean, suteak bezalako muturreko gertakarien maiztasuna eta birulentzia, eta prest egon behar dugu, eta aldez aurretik neurri egokitzaileak aktibatu”. 

Ildo horretan, sailburuak azpimarratu duenez, suteei aurre egiteko “funtsezkoa da urte osoan hainbat neurri indartzea, hala nola baso antolamendua, basogintza, abeltzaintza estentsiboaren aldeko apustua edo ekipamenduan egindako inbertsioak, baina hori bezain garrantzitsua edo are garrantzitsuagoa da tokian-tokian lan egitea, tokian tokiko jendearekin, bai toki-erakundeekin, bai lehen sektoreko edo landa eremuko pertsonekin, suteen prebentzioaren arloan zeresan handia baitute”.

Nekazarien ekarpenak

Zarrakaztelu erretako eremuak ikusten egon ostean, Aierdi kontseilaria eta Olaia Fraile alkatea, Foru Gobernuko Nekazaritzako zuzendari nagusi Ignacio Gilekin, Baso Zerbitzuko zuzendari Fermin Olaberekin eta tokiko zinegotzi Belen Cortesekin batera, herriko dozena bat nekazarirekin bildu dira udal liburutegian. Nekazari horiek beren traktoreekin lagundu zuten larrialdietarako dispositiboan, eta agintariek eskerrak eman dizkiete sutea itzaltzeko prestutasunagatik eta laguntza nabarmenagatik.

Landa Garapeneko eta Ingurumeneko titularrak bertatik bertara ezagutu ditu nekazariek larrialdian laguntze aritu zirenean antzeman zituzten beharrak eta gabeziak.

Era berean, tokiko eragileekiko eta lehen sektoreko eragileekiko koordinazioa hobetzeko egin dituzten ekarpenak jaso ditu, bai prebentzio neurriei dagokienez, bai sua itzaltzeko lanei dagokienez ere. Era berean, nekazariak etorkizuneko suteetako larrialdi operatiboetan modu arautuan eta berme handienekin txertatzeko aukera jarri da mahai gainean. 

Aierdik eta bere Saileko baso-teknikariek Zarrakazteluko Udalari jakinarazi diote jada badutela baimena kaltetutako pinudiak mozteko, eta herrian erretako eremuak lehengoratzeko aukerak ere azaldu dituzte.

Era berean, bileran, Ingurumen Zuzendaritza Nagusiak suteen prebentzioaren arloan garatzen dituen jarduerak errepasatu dituzte, hala nola pistetan egindako inbertsioak, baso espazioen mantentze eta garbiketa, abeltzaintza azpiegiturak eta larreak hobetzea, baso lanak edo azterlanak egitea, bai eta mendiak planifikatzeko eta antolatzeko lanak ere. Iaz 3,5 milioira iritsi ziren inbertsio horiek guztiak. 

Nafarroako Foru Komunitatearen baso-eremuek azalera osoaren % 57 hartzen dute, eta zuhaiztien % 42, eta lurralde horren % 70 baso-plangintzako tresnen bidez antolatuta dago – beste autonomia-erkidego batzuetako batez bestekoaren hirukoitza –, funtsezko tresna dena mendia garbitzeko eta prebenitzeko planak diseinatzeko.