Nekazaritza

EHNE, ENBA eta UAGN sindikatuek deituta, Biriatun elkartu dira EB-Mercosur akordioaren aurka eta dermatosi nodularraren auziaren harira protesta egiteko. 

Gaur 2026ko urtarrilak 15 erabakiko du Jaurlaritzak Transferentziako Batzorde Mistoaren biharko bilerara joateko baldintzak betetzen ote diren; Osakidetzako medikuek bigarren greba eguna izango dute, atzokoaren ondotik, estatutu propioa eskatzeko; eta Hego Euskal Herriko nekazari eta abeltzainek traktore-martxa egingo dute Biriatu aldera. 

Ataca Trebiñu eta Araba Landaren Alde elkarteak deituta, gaur ere A-1ean protesta egiteko asmoa zuten. Azkenean, ordea, bertan behera utzi dute, aste honetako deialdietan parte-hartzea handia izan dela eta beren aldarrikapenak entzun direla iritzita. 

Atzo, Ertzaintzak A-1 errepidera ateratzea eragotzi zien nekazari eta abeltzainei, horretarako baimenik ez zutela argudiatuta. Gaur, Eusko Jaurlaritzaren baimena jaso ostean, traktoreak autobiara irten dira. 

06:00ak aldera utzi diote laborarien traktoreek A-63 autobidea blokeatzeari, eta behin errepidea irekita, azken egunetan muga igaroko zain ziren ehunka kamioi pilatu dira inguru horretan. Kamioiek eskuineko erreia oztopatu dute, eta 11 kilometrorainoko kamioi ilarak sortu dira. 14:00ak aldera itzuli da normaltasuna errepidera. 

A-1 autobideko eskuineko erreia hartu nahi zuten Done Roman Millan parean (Araiatik gertu), baina Ertzaintzak ez die autobidean sartzen utzi. Oraingoz, ez dago auto-pilaketarik.

Sindikaturik gabeko Ultra 63 mugimenduko langileek Mercosurren akordioa eta dermatosi nodularraren kontra akabatze masiboak bertan behera uzteko eskatu dute. Laborariak Pirinio Atlantikoetako prefetarekin bildu dira, eta batzar emankorra izan da, baina protestekin jarraitzea ebatzi dute.

Europa osoko nekazariek asteak daramatzate protestan, besteak beste, EBk Mercosurrekin lortu duen eta herrialde kideek onartu duten akordioagatik. Itun ekonomiko honek Hego Amerika eta Europaren arteko merkataritza arautuko du, eta sektore batzuei mesede egiten die eta beste batzuei kalte egin diezaieke. 

"Brasildik edo Argentinatik datorren okela merkaturatzea ahalbidetuko duen agertoki baten" ondorioen aurrean ohartarazi du erakundeak; euskal ustiategi batek dituen "ekoizpen-kostuen oso azpitik" finkatzen baitu prezioa.

Pirinio Atlantikoko Prefeturak jakinarazi duenez, 02:00etan 80 nekazari asindikalek, 60 traktore erabilita, A63 autobidea blokeatu dute Baiona iparraldeko lotunearen parean eta goizetik arazo handiak izan dira  inguruetan. Gainera, Prefeturak Biriatuko muga itxi du 7.500 kilotik gorako kamioientzat bi noranzkoetan. Jaurlaritzak EAEko errepideetatik igarotzeko debekatu die 7.500 kilotik gorako kamioiei Frantzia aldera. 

Gipuzkoak 42.500 behi-abelburu txertatuko ditu dermatosi nodularraren aurka, ostiral honetan lurraldean hasi den nahitaezko txertaketa-kanpainan. Kanpaina hori gutxi gorabehera bi hilabeteko epean osatuko da, 1.900 abeltzaintza-ustiategitan.

Ezezkoa eman dute Frantziak eta Hungariak, besteak beste. 

Hala iragarri du Raul Beitia Atacako presidenteak (Trebiñuko eta Arabako nekazarien eta abeltzainen elkarte independentea), Nekazaritza Politika Komun berriaren aurkako bigarren protesta egunean. 50 bat traktorek elkarretaratzea egin dute Eusko Jaurlaritzaren aurrean, Gasteizen, Gobernuaren Ordezkariordetzara eramango dituen beste martxa bat egin aurretik.

Frantziak, Hungariak eta Irlandak publikoki esan dute uko egingo diotela itunari, baina azken orduetan Italiako Atzerri ministro Antonio Tajanik adierazi du begi onez ikusi dutela Europako Batzordeak egindako azken askaintza.

Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza Sailak dermatosia nodularraren kontrako txertaketa EAE osorako eskatu duen arren, Espainiako Ministerioak uste du nahikoa dela Gipuzkoako eta Gipuzkoarekin muga egiten duten Arabako eta Bizkaiko bi gune txikitan bakarrik egitea.

Laborariak bi astez egon dira A-64 errepidea blokeatzen, dermatosi nodularraren aurkako neurriengatik protesta egiteko. Behin blokeoa altxatuta, garbiketa lanei ekin diete. Lehen kalkuluen arabera, lanek milioi bat euroko kostua izango dute.

Lehen ordutik, milaka traktorek eta nekazarik hiriko auzo europarra blokeatu dute, Europar Batasuneko erakundeen politiken aurka protesta egiteko. Poliziarekin ere istiluak izan dira. Europako nekazaritza-sektorea kontuan hartzeko eta kalterik ez egiteko eskatu dute.

Dozenaka nekazarik hainbat autobide moztu dituzte Frantziako Estatuan, tartean A-63a, Hego Euskal Herriko mugan.

Aierdik azaldu duenez, azken egunotan gaitzaren bi foku atzeman ditu Frantziako Gobernuak, horietako bat, "Nafarroatik gertu dagoen eremu batean".