Nekazaritza

EHNE sindikatuak protesta egin du Eusko Jaurlaritzaren Donostiako egoitzaren aurrean, abeltzainek bizi duten egoera salatzeko. Lehorteak euren jarduera okertu duela ohartarazi dute. Izar ere, larreak erabat lehor daude, eta, besteak beste, belarra kanpoan erosi behar izan dute. Jaurlaritzari laguntza eskatu diote, abeltzaintzak etorkizuna izan dezan.

Eusko Jaurlaritzako sailburuak azaldu du aldundiekin ari direla laguntza horien zenbatekoa eta zein azpisektoretara bideratuko diren zehazten.

Madrilen egin den Nekazaritza eta Landa Garapeneko Konferentzia Sektorialean hartu du parte, gaur arratsaldean, Amaia Barredo Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak. Han, beroaldiak eta lehorteak eragindako krisiari aurreko egiteko egiturazko neurriak eskatu ditu sektorearentzat. 

Nekazarien ordezkariak datorren astean bilduko dira Frantziako Nekazaritza Ministerioarekin, euren eskaerak helarazteko. Lehortearen eta beroaren eragina arlo ekonomikoan nabaritzen ari da, baina baita fisikoan eta mentalean ere.

Espero zuten bezala, Eusko Jaurlaritzak bazka modu bateratuan erosteari uko egin dio, eta bertan erosteko "nahikoa bazka" badagoela adierazi du. Lehorte egoera ofiziala ezartzeko baldintzak ez direla betetzen azaldu diete. Ondorioz, ENBA eta ENHE sindikatuen arabera, baserritarrak "abandonatuta" utzi dituzte.

Nekazaritza elkarteek eta sindikatuek, besteak beste, EAE lehorte-eremu izendatzea nahi dute, eta neurri bereziak hartzea. Bilera 16:00etan izango da, Eusko Jaurlaritzaren Gasteizko egoitza nagusian. 

Landa-eremuko dozenaka profesional bildu dira Gasteizen, Ataca elkartearen deialdiari erantzunez (Trebiñu eta Arabako nekazari eta abeltzain elkartea). Eusko Jaurlaritzari eskatu diote idorte-eremua izendatzeko, laguntza espezifikoak jaso ahal izateko eta, horrela, lehortearen eta bero-boladen ondorioei aurre egin ahal izateko. Dioetenez, ur-falta lehenagoko "egiturazko" arazoei gehitu zaie. 

Abuztuaren 17an hasi ziren mahatsa biltzen Bizkaiko mahastietan. Aurtengoan, aurreko urteetan ez bezala, mildiu onddoak ez du kalterik eragin mahatsondoetan. Gauzak horrela, mahats-bilketa oparoa espero dute Bizkaiko Txakolina jatorri-deiturako upategietan, mordoak zein aleak handiak baitira.

Nekazarien elkarteak Jaurlaritzaren "immobilismoa" salatu du, eta "sektoretik urrundu izana". Bestalde, ENHE sindikatuak lehorte egoera izendatzea eta "ezohiko laguntzak" eskatu ditu jasandako kaltea konpentsatzeko.

Amaia Barredo Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak aurreratu duenez, Jaurlaritzak "irailaren hasieran" abeltzaintza-sektorearen esku jarriko ditu lehengai batzuk batera erosteko bideak, lehorteak eragindako belar eskasia dela eta. Radio Euskadin ostiral honetan egindako elkarrizketa batean Barredok esan duenez, Bazka Mahaia oraindik deituta ez badago ere, ez da atzerapenak egongo: "Administrazioa ez dago bileraren zain erosketa bateratua prestatzeko". 

Eusko Jaurlaritzak bazkaren beharrei buruz egindako inkestan 435 ustiategiren erantzunak jaso ditu eta horiekin hartuko ditu erosketa bateratuaren kopuruari eta hornitzaileei buruzko erabakiak. UAGAk eta ENHEk lan egiteko modu eraginkorragoak eskatu dituzte. Hala ere, guztiak ados daude, etorkizunera begira bazkari buruzko plangintza bat behar dela esatean.

Bi aste dira Bazka Mahaia elkartu eta erakundeek hainbat konpromiso hartu zituztela. Abeltzain asko euren kontura belarra eta lastoa erosten hasi dira, eta erakundeei neurriak berehala hartzeko deia egin diete.

Xabier Iraola nekazarien sindikatuko bozeramaileak zehaztu duenez, 5.000 baserri inguru daude Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ur-hornidurako sare publikotik kanpo. Udako lehorteen ondorioz, gero eta gehiago pairatzen dute ur-falta. 

ENBA sindikatuaren eta UAGA Arabako nekazarien elkartearen ordezkariak Eusko Jaurlaritzarekin bildu dira Lakuan, beroak eta euri faltak lehen sektorean eragindako kalteak aztertzeko.

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Tenperatura altuek ondorio larriak ekarri dizkiete nekazariei. Letxuga-uzta osoak galdu dituzte batzuek, eta barazki asko ez dira merkaturatzeko behar adina hazi. Beroaren eraginez, piperrek eta piperminek ere zaporea aldatu dute, eta minagoak dira aurten.

Sindikatu abertzaleak bere antolakuntza eta nekazaritza politikako txostenak onartu ditu VIII. Kongreusan, familia nekazaritza eta abeltzaintza eredu baten defentsa, elikadura subiranotasuna eta ustiategien tamaina eta laguntza publikoen banaketa mugatzeko beharra berretsiz.

Neguko eta udako baratze arteko zubia izaten da maiatza; azken ilarrak, azak eta babak jaso ondoren, udako barazkiak landatzeko hilabetea izaten da.  Ohi baino beranduago, baina eguzkia atera orduko, jendetza inguratu da azoka eta landare hazitegietara, baratzerako hazi bila. 

Talde ekologistaren arabera, mihi-arrainaren kasua "bereziki kezkagarria da", ez bakarrik itsas uren kalitatean izan dezakeen eraginagatik, baizik eta espezie arrainjalea izanda, beste arrain espezieentzat arriskutsua izan daitekeelako. 

Aquacria Basordas proiektuan hamar urtean 170 milioi euroko inbertsioa egitea aurreikusten da, eta zentral nuklear zaharraren lurretan kokatuko da.